Қидирув

фл. Изламоқ феълининг орттирма нисбати.

фл. 1. (юриб, қараб, сўраб) Кимса ёки нарсани топиш ҳаракатида бўлмоқ; ахтармоқ, қидирмоқ.

Иш изламоқ. Она ўғлига қиз излар эди. Чўпон ёʻқолган қўйларни изламоқда эди.

Бошим эсон, ўтиб кетди кўп йиллар. Шакарбекни излаб, топмадим хабар. — Ширин билан Шакар

Индинига эрталаб она-бола ёʻлга чиқиб, бедарак кетган отани излаб кетдилар. — П. Турсун, Ўқитувчи

қуюқ қошлари остидаги ярим очиқ кўзлари кимнидир излагандек қарайдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

У кимнидир излаётгандек, у ёқ-бу ёғига пича аланглаб қараб турди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

2. Фикрлаш, ўйлаш орқали топиш ҳаракатида бўлмоқ; ахтармоқ.

Баҳона изламоқ. Янгилик изламоқ. Далил изламоқ.

Матчон тўра Жумагулга эришишга кўзи етмагач, уни Исфандиёрхонга инъом қилиб, унга яхши кўриниш ёʻлларини излади. — Ж. Шарипов, Хоразм

таъқиб этмоқ, изламоқ, қидирмоқрусчаследовать, идти по следуинглизчаsearch

Yašïq yerkä indi yüzin kizlädi, qalïq qaršu keldi izin izlädi Қуёш ерга тушди, юзини яширди, осмон қаршисидан қоронғулашиб келиб унинг изини излади – Солнце спустилось к земле, скрыло свой лик, с ним встретились небеса и пошли по его следу – Тҳе сун дескендед то тҳе гроунд, конкеалед иц факе, ҳеавен мет витҳ ҳим анд фолловед ҳис траил

от Бирор нарсани излаб топиш учун хизмат қиладиган асбоб.

Мина излагич.

н search, searching

фл. 1. Изламоқ феълининг мажҳул нисбати.

Изланган нарса топилди.

2. Ён-верини, чўнтакларини ковлаб, бирор нарса қидирмоқ, тимирскиланмоқ.

Кампир бирор нарса ёʻқотгандай изланар эди.

3. Янгилик топиш учун ҳаракат қилмоқ, янгилик изламоқ.

Чинакам санъаткор доимо изланади.

фл. Изламоқ феълининг биргалик нисбати.

н seeker, searcher, creator

сфт. Доимо изланишда бўлган, изланиш билан машғул, изланишга берилган.

Изланувчан олима ўзининг бутун билими, кучи, умрини она-юртга хизмат қилишга бағишлади. — Газетадан

Умидли, изланувчан ёшларимизнинг кўплиги қувончли ҳолдир. — Газетадан

фл. Излатмоқ феълининг орттирма нисбати.

Тармоқни доимий равишда кезиб юрувчи ва веб-саҳифалардан ахборот йиғувчи (уларни индексловчи) махсус дастур.инглизчаsearch agentрусчапоисковый агент

Интернет тармоғида ахборот қидириш ва уни каталоглайштириш тизими. Одатда ушбу ахборотни топишни осонлаштириш учун ҲТМЛ саҳифаларни индекслашдан фойдаланилади. Қидирув машинасининг иши икки босқичдан иборат. Махсус дастур (қидирув роботи, автомати, агенти, ўргимчак) тармоқни доимий равишда кезиб юриб, веб-саҳифалардан ахборот йиғади (уларни индекслайди). Фойдаланувчи сўров берганда қидирув қурилган индекс орқали амалга оширилади. Қидирув натижалари сўровга тегишли ҳужжатларга (веб-саҳифаларга) гиперишоратлар рўйхати сифатида тақдим этилади.инглизчаsearch engineрусчапоисковая система

поиск следовsearch for tracks

заметать следыto cover up the traces, to wipe out tracks

масофадан туриб (дистансион) изланиш усулларидан бири; ландшафтлар хусусиятлари ва улардаги ўзгаришларни суратга туширадиган турли аппаратура билан жиҳозланган вертолёт, самолёт, бошқариладиган космик кемалар, орбитал стансия ва махсус космик аппаратлари ёрдамидаги ўрганиш услублари тизими. Улар ўз навбатида кузатиш (визуал), фото суратга тушириш, электрон ва геофизик изланиш услубларига бўлинади. И.а.у. хариталаштириш жараёнларини осонлаштиради ва тезлаштиради ва атроф-муҳит ҳолати мониторингини ташкиллаштиришда катта аҳамиятга эгадир.