Қидирув

Ташқи таъсирни қабул қилиш, сезиш қобилияти; сезги, туйғу.HİS

1. в 1. вишилламоқ, пишилламоқ

2. норозилик билдириб хуштак чалмоқ (театрда)

2. н 1. вишиллаш, пишиллаш

2. хуштак

sezim, tuyǵı

Küçük kale.ҲИСОР, ҚАЛЪА

Soyca veya evlilik sonucu aralarında bağ bulunanlardan her biri, akraba.ҚАРИНДОШ, ХЕШ

сфт. Сезиш, ҳис этиш қобилиятига эга; сезгир; ҳушёр.

от 1. Сон, миқдорни белгилаш учун рақамлаб аташ; саноқ, санаш.

Оғзаки ҳисоб. Ҳисобда янглишмоқ.

Ясовулбоши ҳисобидан янглишмай, ўлим калтагини санайди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Қирмоқдаман фашист ўғрини, Ҳисобимда ҳозир юз ўттиз. — Р. Бобожон.

Сенинг ҳисобингга тўғри келадими? Агар олган ҳисобимиз тўғри чиқса, бу гал унинг [Отабекнинг] Марғилонга қуруқ қатнаб юришининг еттинчи қайтаси эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Ҳисобда бўлгани; миқдор, саноқ.

Ҳашарда қатнашаётганларнинг ҳисоби. Фермадаги қўйларнинг ҳисоби. Оларда ҳисоби — тўққиз, Берарда саноғи — ўттиз. — Мақол

Рус шаҳарларига бориб савдо қилувчилар Туркистонда жуда оз ҳисобда бўлиб — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Кимса ёки нарсаларнинг мавжудлигини, миқдорини белгилаш рўйхатидаги, унда қайд этилувчи мажмуи; қайд этилувчилар (этилганлар), борлар гуруҳи, қатори.

Инвентар ҳисоби. Ҳисобга киритмоқ. Ҳисобдан чиқарилмоқ.

Ҳали бу ҳисобга фуқародан ўлдирилган бечоралар кирмайди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Боягиси ўн биттамиди? Мана шу сўнггисини ҳисобга ёзинг — Шуҳрат, Шинелли йиллар

4. айн. Ҳисоб-китоб 5.

У [Отабек] ўзининг душманларини ўлдириш учунгина Марғилонга қатнаб юрган экан, ҳисобини тугатди-да, бедарак кетди-қолди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. Ўзаро келишув, битимга кўра олинадиган улуш, ҳақ.

Марғилондан арава миниб келувчи ёлланган киши бўлиб, Тошкентга келишининг эртаси куни ҳисобини олган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

6. (асосан эгалик, жўналиш келишиги ва чиқиш келишиги қўшимчалари билан) Кимса, жамоа ва бошқалар тасарруфида, унинг ихтиёрида бўлган нарса, моддий бойлик, озиқ-овқат, пул ва шу кабилар

Гапнинг қисқаси, ўзга халқлар ҳисобига яшади. — С. Кароматов, Олтин қум

Энди командировкага ҳам ўз ҳисобингиздан бориб келасизми? — С. Нуров, Нарвон

7. Кўпчиликка ёки кимсага қилинган, бўлган ишлар ҳақида бериладиган маълумот.

Кейин қўли билан пешонасини сиқди-да, ҳисоб беришга бошлади қалтираган кўллари билан чўт қоқди. — Ойбек, Танланган асарлар

Отни бир оз совитдим, беда солдим, —

Қобил, биров ундан: Нима қилиб юрибсан? деб сўраётгандай, ҳисоб берди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Меҳмонхоналардан бирида Мирзакаримбой ўз гумаштасидан ҳисоб олар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

8. кам қўлл. айн. Ҳисобот.

Раҳбарнинг ярим йиллик ҳисоби.

Менинг икки оёғимни бир этикка тиқиб, ҳисобимни қўйишлари мумкин. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

9. эск. айн. Арифметика.

Янги мактаблар очиб, Қуръони карим ва бошқа диний дарслар билан бирга, жуғрофия, тарих, ҳисоб каби илмларни ҳам таълим берайлик. — Ойбек, Танланган асарлар

Иккинчи дарсда Зоҳидов деган ёшгина бир йигит ҳисобдан дарс берди. — П. Турсун, Ўқитувчи

10. махс. Ҳисоблаш, ҳисоблаб чиқиш натижаси.

Баъзан у узундан-узоқ ҳандасавий ҳисобларни қоғозга ёзиб қолар, яна ўйчанлик билан қамиш қалам орқасини ғажий бошларди. — Мирмуҳсин, Меъмор

11. И Бирор нарса учун тўланадиган пул суммаси қайд этилган ҳужжат.

Ҳар бир студент-қурилиш отрядида иқтисод ва ҳамкорлик шахсий ҳисоблари очилган. — Газетадан

12. бух. Бирор муассаса, ташкилот ва шу кабиларда бухгалтерия иш-муомаласини олиб бориш (юритиш) учун хизмат қилувчи молиявий операция, шунингдек, ҳужжатлар.

13. Спорт ўйинида томонлар очкосини белгиловчи рақамлар (рақамларда ифодаланувчи сонлар) нисбати.

Ўйинда ҳисоб тенглашди — 2:2. Бу гал 5:2 ҳисоби билан меҳмонлар ғалаба қилишди.

14. Гап охирида (кесим таркибида) деса бўлгудек, деярли маъносини билдиради.

Газ қуритадиган саккизта насоснинг ҳаммаси монтаж қилиб бўлинди ҳисоб. — Газетадан

На хотин, на бола-чақа. Дунёдан тоқ ўтдик ҳисоб. — Ойбек, Танланган асарлар

Элчиев Рўзиев билан унчалик яқин эмас, ош-қатиқ бўлган жойи ҳам ёʻқ ҳисоб. — Э. Аъзам, Жавоб

15. Бирор иш, хатти-ҳаракатнинг қаноатланарлилигини, ўрнига ўтишини билдиради.

Оёғингизга қўй сўйсак арзийди, Юсуфжон ака. Бу ҳисоб эмас, ҳовлига борамиз — К. Яшин, Ҳамза

16. с. т. Илож, чора; имконият.

Дарёдан ўтишнинг ҳисоби борми?

Қайтай десам — қувади, ўтиб кетишнинг сира ҳисоби ёʻқ — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Дардим ичимда. Бир олдингизга бориб, юрагимни ёзиб келаман дейман, сира ҳисобини қилолмайман. — Р. Файзий, Ҳазрати инсон

17. фолк. Нима қилиш, иш-фаолият режаси, иш олиб бориш ёʻли.

Бу сўзни қиз эшитиб, ақлини йитириб, ҳисобини йитириб, шошиб қолди. — Муродхон

18. 3-ш. эгалик ва ж.к. шаклида — (ҳисобига) кўм. взф. Асос, сабаб, қарашлилик каби муносабатларни ифодалайди; эвазига, учун, туфайли.

Катта меҳнат ҳисобига шундай натижаларга эришилди.

Бу йил узумдан биринчи маротаба давлат ҳисобига ҳосил йиғиб олинди. — Ўзбекистон қўриқлари

Оғир минутларда биз фақат солдатларимизнинг мардлиги ва қатъийлиги ҳисобига душманни тутиб турардик. — Н. Сафаров, Оловли излар

Hissar.

от 1. Маълум мақсад билан бўлинган, қисмларга ажратилган нарсанинг ҳар бир бўлаги, қисми; қисм, бўлак.

Ҳосилнинг тўртдан уч ҳиссаси.

Кейин лойқа сувда балиқ тутиб, ўзига катта ҳиссани қўпоради. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Муайян шахс ёки нарсанинг ҳақ-ҳуқуқи, имкони; тан, чек.

Мажидиддин ўз ҳиссасига тушган туманларни санаб чиқди. — Ойбек, Навоий

3. айн. Улуш 1.

Ўз ҳиссасини ортиғи билан олди.

Илгарига, ҳеч бўлмаса, ҳар кимга ўз ҳиссаси тушади, деган умид бор эди. Энди уч хотинга бир ҳовучдан ер, қолган ҳаммаси Зебихонга — Чўлпон, Кеча ва кундуз

Мадраса вақфидан кутубхонадор учун ҳам ҳисса тайин қилганлар. — С. Айний, Эсдаликлар

4. Бирор нарса, умумий иш ва шу кабиларни ташкил этувчи қисм; унга қўшиладиган қисм; улуш.

Бу ишда менинг ҳам муносиб ҳиссам бор.

Ислом маданиятини ривожлантиришга катта ҳисса қўшган муҳтарам зотларнинг номлари бутун оламга машҳур. — Газетадан

Ушбу нашрга Лутфийнинг ўзбек классик шеърияти тараққиётига залворли ҳисса бўлиб қўшилган ажойиб шеърий меросидан намуналар киритилди. — Газетадан

5. эск. Бирор ташкилот ёки тўдага қўшилиш, шерик бўлиш ёки аъзо бўлиш учун кириш ҳақи сифатида тўланадиган ҳақ, пай.

6. Марта, баробар.

Уч ҳисса ортиқ. Даромад ўтган йилгига нисбатан икки ҳисса кўпайди.

Бурноғи йили саноат корхоналари икки ярим ҳисса маҳсулот етказиб берди. — Газетадан

шундай воқеалар содир бўлдики, булар даҳшатли афсонадан минг ҳисса ёмонроқ бўлиб, уларни даф қилишга сўфиларнинг азони ҳам кор қилмай қолди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Pay.ҲИССА

Duygusal.ҲИССИЙ

Öfke, kızgınlık.ЖАҲЛ

тариб-интизомрусчаприличиеинглизчаin (good)order

Йüлüг эрсиг эрниŋ болур ҳисмати, бу ҳисмати билä ол киšи ҳурмати Soch soqoli olingan kishi–tartibli bo‘ladi, bu xususiyat bilan uning hurmati oshadi– Бритый муж–представительный, за эту представительность этого человека уважают – Shaven husband is representative, for this representativeness of this man is respected — ҚБН, 184₉

сфт. 1. Ҳис, сезгига оид.

Дунёга келган чақалоқлар улғайгани сайин, уларда ҳиссий аъзолар аста-секин шакллана боради. — Фан ва турмуш

2. Ҳис-туйғу билан боғлиқ, ҳиссиётни ифодаловчи.

Ҳиссий ҳолат. Ҳиссий кечинмалар.

Қитъа тили учун ғазалга хос бўлган ҳиссий бўёқлар ёлқинида сўзларни жилвалантириш тамойили характер касб этмайди. — ЎТА

Ўзида юксак ҳиссий-ахлоқий маданиятни мужассамлантирган тарбиячигина бола кайфиятига мос воситаларни танлай билади. — Фан ва турмуш

сфт. 1. Сезиш, ҳис этиш қобилиятидан маҳрум, сезмайдиган; ҳушсиз.

Наҳот жумҳурият матбуоти Кенжалар сингари бадхоҳ, жоҳил, ҳиссиз, кишининг камолотини кўролмай турганлар қўлида бўлса! — А. Қаҳҳор, Сароб

Шоирни ҳеч таниганми ҳиссиз димоғдор — А. Орипов, Йиллар армони

2. Ҳиссиёт, ҳис-туйғудан холи; бирор ҳис-туйғу уйғотмайдиган.

Очеркда қаҳрамон ҳақида фақат унинг планни ортиғи билан бажариши ҳиссиз баён этилган. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

— Бўлди йиғламанг, —унинг овози негадир ҳиссиз, совуқ эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

сфт. 1. Ҳисоби, сони, миқдори белгили.

Омонатин ахир бир кун олади, Ҳисобли кун ахир бориб тўлади — Эрали ва Шерали

2. Ҳисобга олинган, ҳисобда бор; ўлчовли.

Ўрмондаги турмушни ўз кўзинг билан кўриб турибсан. Ҳар бир қултум сув, ҳар бир бурда нон ҳисобли. — И. Рахим, Чин муҳаббат

вақтингни кўп олиб ўтирмай. ҳар минутинг ҳисобли. — Ё. Хайимов, М. Раҳмон, Ҳаёт-мамот.

3. Унча кўп эмас, чекланган миқдордаги, саноқли.

Янги йилга ҳисобли кун қолди.

4. Ўзаро ҳисоби, ҳисоб-китоби жойида бўлган.

Ҳисобли дўст айрилмас. — Мақол

от 1. Ўз ишлари, топшириқнинг бажарилиши ва шу кабилар ҳақида тегишли масъул шахс, ташкилот кабиларга бериладиган (берилган) оғзаки ёки ёзма тарздаги расмий ахборот.

Йиллик ишлар ҳисоботи. Командировка ҳисоботи. Депутатнинг сайловчилар олдидаги ҳисоботи.

Йиғим-терим даврида айрим бригадаларнинг ҳисоботи эшитиб турилди. — Газетадан

Мана бу ҳисоботларни институт илмий секретарига топшириб, кейин Фанга ўтасиз — С. Нуров, Нарвон

2. Шундай ахборотни эшитиш учун бўладиган йиғин.

Йиллик ҳисоботга уч кун қолганда Ғалаба колхозининг раиси Маҳмуд Бекмирзаевни райкомга чақиришди. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

Ҳисоботдан сўнг Султонов раёндан келган икки вакилни капасига таклиф этди. — Ўзбекистон қўриқлари

н ўзбекчатарихрусчаистория

İnce cisimler hışırdarken çıkan ses, hışırdama sesi.ШИТИРЛАШ

от 1. Муассаса, корхона ва шу кабиларда молия операциясини, ҳисоб-китоб ишларини олиб борувчи ходим.

Ҳисобчи Қамбарали Мадиёров бу йилги дала ишлари учун қанча маблағ ажратилганини, ундан қандай фойдаланиш зарурлигини билмайди. — Газетадан

Раис мовун [муовин] айлади битта божасин, Ҳисобчига танлади катта поччасин. — Э. Охунова, Қулоғингизга гапим бор

2. Сарфланган нарсани, масалан, меҳнатни ҳисоблаб борувчи шахс; табелчи.

Трактор бригадасининг ҳисобчиси.

Бригадир ҳам, ҳисобчи ҳам бошқаларга гапиргани қўрқишади. Сенинг тилинг бир чиқмасин экан, деб ҳамма менга ёпишади. — Ёшлик