Поиск

ot 1. Surat chiziladigan (solinadigan), biror narsa tasvirlanadigan, surat boʻyoqlaridan ajralib turadigan asosiy rang.

Oq fonga chizilgan qizil gullar. Osmon fonida olingan surat.

2. Koʻzga tashlanib turgan kimsa yoki narsa orqasidagi koʻrinish; asosiy rasm, surat ortidagi manzara.

Bu uy hayvonining rasmi yashil oʻtlar fonida qizil boʻyoq bilan ishlangan. — Gazetadan

Yusuf oʻzining ibratomuz kinolarida kishilarning ideal obrazlarini uydirma boʻlmagan, jonli kishilar fonida tasvirlaydi. — OʻTA

3. koʻchma Umumiy sharoit, vaziyat, muhit.

Hamza Hakimzoda Niyoziy tarixiy shaxs sifatida oʻzbek madaniyatining rivojlanish tarixi fonida koʻrsatiladi. — Gazetadan

milliy ong va milliy tafakkur ona tili boyliklari fonida, bevosita yordamida shakllanadi. — Gazetadan

sft. esk. kt. Tez oʻtib ketadigan; tezda barham topuvchi; oʻtkinchi, omonat.

Shunday qilib, Madrasa qurayotgan yaxshi odamlardan biri foniy dunyodan boqiy dunyoga ketdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Necha shohlar oʻtdi foniy dunyoda: Baʼzisi otli-yu baʼzisi — piyoda. — Zulfizar bilan Avazxon

atrof-muhitdagi samodan kelayotgan ionlashtiruvchi nurlanish va tabiiy radioaktiv elementlar (radionuklidlar) hisobidan boʻlgan nurlanish oqimlari yigʻindisi. N.t.f. evolyutsiyaning yangi mutatsiyalarni vujudga keltiruvchi omillaridan biridir.

vafot etmoq

Chun Sulton Ahmad mirzo murojaat qildi, ikki uch manzildin soʻng mizoji eʼtidol nahajidin munharif boʻlub, muhriq isitma tori boʻldi. Oʻratepa navohisi Oqsuvgʻa yetganda shavvol oyining avositida tarix sekkiz yuz toʻqson toʻqquzda qirq toʻrt yoshida olami foniyni vidoʼ qildi [43]. Meanwhile Sultan Ahmed Mirza, after having made two or three marches on his return home, fell very ill, and being seized with a burning fever, departed from this transitory world, in the territory of Uratippa, just as he had reached the Aksu, (or White river,) in the middle of the month Shawal 899, in the 44th year of his age [20].

Sulton Ahmad mirzo qaytgandan soʻng, ikki-uch manzil yurgach ahvoli keskin oʻzgarib, qattiq isitmaga chalindi. Oʻratepa tumanida Oqsuvga yetganda shavvol oyining oʻrtalarida, sakkiz yuz-u toʻqson toʻqquzinchi yili (1494) qirq toʻrt yoshida oʻtar dunyo bilan vidolashdi [39]. When Sl. Ahmad Mirza had gone two or three stages on his return-march, his health changed for the worse and high fever appeared. On his reaching the Aq Su near Aura-tlpa, he bade farewell to this transitory world, in the middle of Shawwal of the date 899 (mid July 1494 AD.) being then 44 (lunar) years old [33].

ot 1. Davlat, muassasa va shu kabilarning muayyan maqsad uchun ajratilgan puli, mablagʻi, moddiy boyliklari majmui; jamgʻarma.

Valyuta fondi. Ish haqi fondi. Boʻlinmas fond,

Fondimizda bir yuz ming soʻm pul bor. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Boʻlinmas fondimizda naqd bir yarim million soʻm pul bor. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

2. Qatʼiy, barqaror daromad keltiruvchi qimmatbaho qogʻozlar.

Fond birjasi. Fond bozori.

3. Jamlab, ehtiyotlab qoʻyilgan zaxira, boylik.

Jamoa xoʻjaligining urugʻlik fondi.

Muzey fondi. Uy-joy fondi. Kitob fondi. Tilning lugʻat fondi.

Muzeyimiz fondi-da Oʻroqovning shaxsiy buyumlari, suratlari saqlanmoqda. — N. Safarov, Olovli izlar

4. Biron-bir ijtimoiy qatlam, aholi guruhiga (bolalar, nogironlar, badiiy-ijodiy uyushmalarning aʼzolariga) moddiy yordam koʻrsatish maqsadida tashkil etilgan muassasa, tashkilot.

Arxitektorlar fondi. Badiiy fond.

cherk. jom, togʻora (bolani suvga botirib choʻqintiriladigan katta idish)

ot 1. Yorituvchi qismi shar, quticha, naycha va boshqalar shakllardagi shisha yoki shaffof material bilan oʻralgan chiroq.

Choʻntak fonari. Qoʻl fonar.

Munira yugurib, vagonga chiqdi-da, qoʻl fonarini olib tushdi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

Kozim aka stolning tortmasini ochib, u yerdan elektr fonar olib, menga koʻrsatdi. — E. Rayimov, Ajab qishloq

2. Fonus.

Fonar yana tutay boshladi, kerosin tugay deb qolgan edi. — Y. Muqimov, Olov va nihollar

Gʻulomjonning kulgisi shu qadar begʻubor ediki, hujrada qirqinchi fonar yoqilganday boʻlib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

adj ~e русскийтёмныйузбекскийtoʻq

f русскийчугунузбекскийchoʻyan

ot Qoʻlda koʻtarib yuriladigan yoki biror joyga oʻrnatiladigan, shamol va yogʻindan muhofaza qilingan, ichiga chiroq yoki sham qoʻyiladigan yoritish asbobi, chiroq.

Har mahallaga bittadan shahar dumaxonasi oʻtqazgan xira fonuslarning ichida yettinchi pilikli kerosin lampa yonar edi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Hovli oʻrtasidagi ulkan mashʼala yoqildi. Daraxtlarga kichkina fonuslar osildi. — S. Siyoyev, Avaz

vt русскийосновывать, учреждатьузбекскийasoslamoq, tuzmoq

erkalamoq, erkalatmoq, silab-siypamoq, suymoq

vt русскийплавить, расплавитьузбекскийeritmoq

ot tlsh. Biror tilda soʻz yoki morfemalarning maʼno farqini belgilovchi, ularni bir-biridan farqlashga xizmat qiluvchi tovush birligi.

Unli fonemalar. Undosh fonemalar.

Nihoyat, oltita unli fonema tilimiz uchun mezon sifatida qabul qilindi. — OʻTA

ot 1. ayn. Favvora 1.

Teatr maydoni uzra koʻk boʻyi Shalola otardi rango-rang fontan. — T. Toʻla.

Qaynab chiqar zoʻr buloqlari, Fontan boʻlib otilar tikka. — Yo, Mirzo

Shimoliy Soʻx deb atalgan yosh konda yana bir tabiiy gaz fontani hosil qilindi. — Gazetadan

2. ayn. Favvora 2.

Alijon zinapoyadan pastga tushib, fontan chetiga oʻtirdi. — Mirmuhsin, Chiniqish

Nariroqda fontandan sharillab otilgan suv Orif akani hushiga keltirdi. — A. Muxtor, Chinor

Fontan atrofi odamlar bilan gavjum. — S. Ahmad, Poyqadam

ot Jarangsiz (faqat shivirlab) gapira olish kasalligi.

русскийпомадкаузбекскийpomadka (meva shirasi va qanddan qilingan yumshoq konfet)

sft. Fonetikaga oid.

Fonetik qonunlar. Tilning fonetik tizimi. Fonetik transkripsiya.

Uychi shevasi oʻzining xarakterli fonetik xususiyatlari bilan koʻpgina oʻzbek shevalaridan ajralib turadi. — OʻTA

узбекскийMifonimказахскийМифонимтуркменскийMifonimрусскийМифоним

ot Ohangdorlik; nutqda kuchli ohangdorlik tugʻdiruvchi turli fonetik usullar, holatlar.