Поиск

2. Narkotik modda (qoradori, nasha va b.)

Ortimizdan koʻchaga kuzatib chiqqach, Ahmad Zokirni chetga tortib, past ovozda: -Qishloqda “dori "dan topiladimi? — deb soʻradi — "Yoshlik"

Anavi qora doringdan moshday berib ketda, bir haz etay — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Umuman shifobaxsh narsa, vosita

Tushning oshi tishga dori — Maqol

shsh Kigiz kuydirib bosmasa, qoni toʻxtamaydi! Kigiz har narsaga ham dori, tish zaharini soʻradi — A. Qodiriy, Obid ketmon

Asal koʻzning xiralashishiga dori — "Fan va turmush"

4. koʻchma Ruhiy dardga darmon boʻladigan, gʻam-gʻussani tarqatadigan narsa, davo

Sizning gapingiz mening koʻnglimga dori boʻldi. shsh Toshkent yoʻli Chirchiqdan nari deydi, Qizning soʻzi yigitga dori deydi — "Oq olma, qizil olma"

5. Tekinxoʻr (parazit) yoki zararkunanda, kasal tarqatuvchi hasharotlarga, kemiruvchilarga qarshi ishlatiladigan kimyoviy modda

Burga dori. Kuya dori. Sichqon dori

Samolyot dala qirgʻogʻiga soʻnggi marta dori sepib oʻtdi — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Bu yil dori oʻrniga dalalarga hasharot kushandasini qoʻyib yuborishdi — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

7. Turli texnologik jarayonlarda ishlatiladigan kimyoviy dorivor moddalar

8. koʻchma s.t. Spirtli ichimlik. \Qori kulib:]

Yo tomoqlaringdan quruq oʻtmayotibdimi? Picha dori olib kelaymi? — Uygʻun, Doʻstlar

Uxlaganim yy-yoʻq, hez, doringdan quy-chi! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

9. Portlovchi modda, porox

Tuyachilarning hammasida dorisi ogʻzidan tiqib otiladigan miltiq bor edi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

ularning kal boshlarinimiltiq dorisi bilan davolaymiz — S. Ayniy, Qullar

10. koʻchma Chora, tadbir, yoʻl; vosita

Xoʻsh, nega endi poraxoʻrlikka qarshi dori ishlab chiqarmas ekanmiz — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

Hamkasblarimizni toʻgʻrilik va halollik dorisi bilan davolaymiz — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

ot 1. Ustiga kiyim-kechak, mol tashlab qoʻyish uchun ikki ustun (qoziq) orasiga koʻndalang oʻrnatilgan xodacha yoki tortilgan arqon (ip).

Yoshgina bir juvon dorga kir yoyadi. — S. Ahmad, Ufq

Devorga qoqilgan qoziq va mixlarda bolalarning kamzul, koʻylagi, dorda paranji va ayol mursagi osigʻliq edi. — N. Safarov, Olovli izlar

2. Oʻlimga mahkum etilgan kishini osib oʻldirish uchun yasalgan maxsus qurilma.

Dorga osmoq (yoki tortmoq). Bevafo yor — joningga dor. — Maqol

Esingizda bormi, meni dor ostidan qutqarib, menga yangi hayot bagʻishlaganingiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. koʻchma Nohaqlik, adolatsizlik ramzi.

[Navoiy:] Zamon donoga dor, johil uchun yor. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy

4. Tik oʻrnatilgan ikkita yogʻoch va unga bogʻlab tarang tortilgan arqon va chigʻiriqlardan iborat, dorbozlik oʻyinlari, mashqlari bajariladigan qurilma.

Dorboz dordan oʻlar, morboz — mordan. — Maqol

Bu yerda dor, kurash, qoʻgʻirchoq oʻyinidan tashqari tuya urishtirish, xalq oʻyinlarining barcha turlari ijro etilmoqda. — J. Sharipov, Xorazm

5. koʻchma Yuksak maqsad, mansab; orzu-istak.

Osilsang, baland dorga osil, Oyogʻing yerga tegmasin. — Maqol

Siz oʻz ustangizning qiziga yetolmagan boʻlsangiz, bu men osilgan dor judayam baland-ku; bu yogʻi qandoq boʻlarkin, aka? — K. Yashin, Hamza

Bilib turib baland dorga osildik, ayb oʻzimizda. — M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.

fl. 1. shv. 1 Biror tomon qadam bosmoq, yaqinlab kelmoq, oralamoq.

Qadam bosmadi inson, Dorimadi hech hayvon. — H. Olimjon

Siz bor — bizga xavf-xatar dorirmidi. — Sh. Xolmirzayev, Qil koʻprik

Birovga boshda, birovga oyoqda baxt doriydi deydilar. — Tohir va Zuhra

2. Namoyon boʻlmoq, koʻrinmoq; yugurmoq, yoyilmoq.

Nasriddinning yuziga tabassum doridi. — 3. Aʼlam, Afandining qirq bir pashshasi

Cholning yuziga quvonch doridi. — Sharq yulduzi

3. Yopirilib kelmoq, bosmoq.

Oʻn azamat, Xoldorxon, Och boʻriday doridi, Dushmanlarning qonini Boʻz tuproqqa qoridi. — Xushkeldi

Yoqib yuborishsa-ku, oynaday boʻladi, pashsha, chivinlar dorimaydi! — S. Nurov, Narvon

4. koʻchma Taʼsir qilmoq, sehrlamoq; singimoq, tarqalmoq.

Shoir deb shuni ayting, soʻzi xalqiga dorisa. — Oq olma, qizil olma

Romchiga qaratishsa, dev doribdi degan emish. — Mushtum

5. koʻchma Yoʻl olmoq, joʻnamoq.

Qizim, men ham qaridim, Goʻrga tomon doridim. — H. Olimjon

Otam qirqda yuk koʻtargan nor edi, Yetmishida goʻristonga doridi. — Boʻtakoʻz

6. koʻchma Teng kelmoq, bas kelmoq.

Elatida belgili qaysar edi, Dah deganda qirq mingiga dorirdi. — Alpomish

ot Dorilar tayyorlovchi mutaxassis; dorishunos, farmatsevt.

sft. 1. Turli kasalliklarga dori boʻladigan yoki dori olinadigan.

Dorivor oʻsimliklar. Dorivor moddalar.

U

dorivor giyohlarni togʻma-togʻ yurib topib kelar, quritar, katta-kichik hovonchalarda yanchib tuyar — dori tayyorlar edi. — K. Yashin, Hamza

Oʻsimliklar dorivor moddalar manbaidir. Shunday moddalardan biri gul nektaridir. — Fan va turmush

2. Ovqatni va ovqat mahsulotlarini xushxoʻr qiladigan moddalar (zira, zirk, zarchuva, qalampir va shu kabilar).

Murch ziravorgina emas, dorivor hamdir: u ovqatni yaxshi hazm qildiradi, terlatuvchi xususiyatga ham ega — Gazetadan

Supaning bir tomonini qogʻozga oʻralgan murch, zarchuva, qalampir, zira singari dorivorlar, kashnich, koʻkpiyoz, jambil singari koʻkatlar band qilgan. — A. Qahhor, Sarob

Ular [savdogarlar] Rossiya bozorlariga Hindiston dorivorlari, Samarqand, Buxoro kosiblari toʻqigan shoyi, atlas, zarbof, kimxob, baxmal olib borar edilar. — M. Osim, Elchilar

3. s. t. Turli texnologik jarayonlarda ishlatiladigan moddalar.

Koʻnchilik dorivorlari.

begona oʻtlarni purkash yoʻli bilan yoʻqotish maqsadida kimyoviy dorivorlardan foydalanish kerak. — Gazetadan

Besprengung f, Bespritzen n

sft. Doʻrillagan, bir oz boʻgʻiq, yoʻgʻon.

Nazar shirasiz, doʻrildoq ovozda sheʼr oʻqiy boshladi. — E. Usmonov, Yolqin

Sofiyaning quloqlari ostida otasining doʻrildoq, ammo erkalovchi ovozi yangragandek boʻldi. — Oʻ. Hoshimov, Poʻlat chavandoz

sft. ayn. Doʻrildoq.

Mamat uning ovozi azaldan boʻgʻiq, doʻrilloq ekanini bilardi. — O. Yoqubov, Larza

Yillar oʻtdi bir-birin quvib, Ovozimiz boʻldi doʻrilloq. — N. Narzullayev, Saylanma

ot Bemorga vrach tomonidan buyurilgan dori-darmon yozilgan qogʻoz; retsept.

Oddiy dalil: bemor shifokor oldiga borib, dorinoma yozdirib oldi deylik. — Gazetadan

fl. Dorimoq feʼlining orttirma nisbati.

ot Dori tayyorlanadigan va sotiladigan joy; apteka.

Sotiboldining xotini dorixonada ishlaydi, har kuni mingta odam bilan javob-muomala qiladi. — A. Qahhor, Mayiz yemagan xotin

Nusratning dimogʻiga ter, benzin, dorixona hidi urildi. — S. Nurov, Narvon

Keyingi yillarda Poykand xarobalaridan 8-asrga mansub dorixona qazib ochildi. — Fan va turmush

sft. Tinchlik, xotirjamlik hukm surgan joy, osoyishta joy.

Samarqandda inqilob boʻlganmish. Dorilamon deyishadi, shu rostmi? — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Zarrin va nafarmon nurlarga koʻmilgan bu dorilamon maskan ular baxtidan munavvar edi. — I. Rashidov, Asarlar

Taassuflar boʻlsinkim, bu dorilamon kunlarning qadriga yetmayotgan noshukur bandalar bor. — Gazetadan

fl. Dori sepmoq, dori purkamoq; tegishli dorilar bilan ishlov bermoq.

Agronomlar chigitni saralab, dorilab berdilar. — S. Ayniy, Qullar

Yosh jarroh yaralarni ustalik bilan tikdi, doriladi, bogʻladi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

din. Narigi dunyo, oxirat. zid. dorilfano.

Iyagini tangʻib koʻyinglar, dorilbaqoga joʻnadi eshon! — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Oltinlarni dorilbaqoga koʻtarib ketaman, dedingmi? — K. Yashin, Hamza

din. Bu dunyo; oʻtkinchi dunyo. zid. dorilbaqo.

volida ham dorilfanodan dorilbaqoga rihlat qildilar. — A. Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy

Goʻrkov chol guvalani olib, goʻr tuynugiga qoʻya boshladi.. qad koʻtara boshlagan devorning bu tarafi — dorilbaqo, u tarafi — dorilfano. — Yoshlik

ot Dorini tayyorlab sotish yoki faqat sotish bilan shugʻullanuvchi shaxs.

Mutrib dorifurush otasidan qolgan yupqagina meros bilan arang tirikchilik oʻtkazardi. — S. Siyoyev, Avaz

v crack, break (about voice)

fl. Dorilamoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Dorilamoq feʼlining orttirma nisbati.

ot 1. esk. Dorulfunun 1. ayn. universitet.

Muallimning maslahati bilan shahar dorilfununi qoshidagi adabiy toʻgarakka qatnay boshladim. M. M. — Doʻst, Lolazor

Toshkent maʼrifat boʻsagʻasidir, oʻnlab dorilfunun goʻyo oftob. — Gʻ. Gʻulom

2. koʻchma Hayot maktabi, hayot, turmush tajribasi.

Taajjub qilaman taqdiri-gakim, Jafoyu gʻam boʻlmish dorilfununi. A. — Oripov, Yillar armoni

Yotlar eshigida yurdi xor-u zor, Unga dorilfunun boʻldi shu hayot. — R. Bobojon, Tanlanma