Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«дим-а» бўйича 35 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

35 та · 1-саҳифа / 2
дим
Изоҳли луғат · яна 10 та луғатда

сфт. 1. Шамолсиз, шабадасиз ва нафасни қайтарадиган даражада иссиқ.

Ҳаво шу қадар иссиқ, дим эдики, эрталаб ўрилган пичан кечгача шақирлаб қуриб қолди. — С. Анорбоев, Оқсой

Жазирама иссиқдан ҳаммаёқ дим бўлиб кетган. — Н. Сафаров, Оловли излар

2. Ҳавоси етишмайдиган, ҳавоси бузилган; оғир, бўғиқ.

Ўтов дим бўлгани учун Юсуфжон анча вақтгача ухлай олмайди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

Ҳаммомдагидай гуп этиб, юзимга дим ҳаво урилди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

Дим хонада қасқонга тушгандек аъзойи баданимдан тер қуйилади. — Гулдаста

3. Ичи ҳаво билан тўлиб қолган, ичига ҳаво йиғилган.

Ошнам, тошдек оғир, пуфланган мешдек димсан. Бир кун паққа ёрилиб, ўлигингга эга бўлмасалар, шу. — А. Қодирий, Обид кетмон

Тўлиқ мақола →
димоғ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Бурун бўшлиғи билан оғиз бўшлиғининг туташадиган ери; ҳалқумнинг юқори бўлими.

Гулрўйнинг димоғига гуп этганча нам тупроқнинг хуш бўйи урди. — Ёшлик

Ўчоқда дамлаб қўйилган палов ҳиди димоғига урилиб, иштаҳасини қитиқлади. — Ёшлик

2. Руҳий ҳолат, кайфият.

Жаранглашиб, димоғлари чоғ бўлиб, Урганч элга ҳаммаси тўйга кетди. — Юсуф ва Аҳмад

Аҳмаднинг ҳам димоғи чоғлашди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

3. Ўзини баланд тутиш, кибр-ҳаво, кеккайиш, такаббурлик.

Такаббур, олифта хонимлар димоғ билан кеккайиб, индамай ўтирарди. Ойбек, — Нур қидириб

Кейинги кунларда Рашидда димоғ пайдо бўла бошлади. — Шарқ юлдузи

  • Димоғида гапирмоқ Бўғиқ овоз билан ёки пўнғиллаб гапирмоқ; кулмоқ. У димоғида гапирар эди. Унинг овози пинғиллаб эшитилгани учун Бегимхон пиқиллаб кулиб юборди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
  • Димоғи баланд ёки калондимоғ Бировни менсимайдиган, кеккайган, манман. — У кишининг олдида ўн соат турсангиз ҳам индамайди, шунақа димоғи баланд, — деди. — Ойдин,ҲикояларБежой баланд шу чопсоннинг димоғи. — Ҳасанхон— Ёʻқ, — деб ўйлади Яхшибоев, бу элчининг димоғи баланд. М. — М. Дўст, ЛолазорБизнинг раис ўжарроқ, Гап уқмас, калондимоғ. — Муштум
  • Димоғи куймоқ Фириб емоқ, панд емоқ,. Икки йил бўлди куйган эди димоғим. — Нигор ва Замон
  • Димоғи кўтарилмоқ Ўзини бошқалардан баланд оладиган бўлиб қолмоқ, кеккаймоқ, манманлик қилмоқ. Оббо! Раис бўлиб, димоғи кўтарилиб қопти-ку! — С. Аҳмад, Қадрдон далаларКресло унинг димоғини кўтариб, амал ғурури бошини айлантириб қўйди. — Газетадан
  • Димоғи шишмоқ Бўлса уй-жой, [Канизакнинг] илгариги эридан қолган рўзғори бордир. Бу безотнинг [Сидиқжоннинг] димоғини шиширган шу нарса. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариАйтганингиздек, мингбошининг ўзи ҳам димоғи шишиб қолибди. — Ҳамза,Асарлар
  • Димоғига қурт тушмоқ ёки димоғидан қурт (эшак қурт) ёғилмоқ Жуда ҳам кеккайиб, ҳеч кимни менсимай қўймоқ. Аввал уни муллаваччалар судради кейин Мамарайим афандининг димоғига қурт тушди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.[Қайнотаси] Нарироққа бориб тўнғиллади: — Ҳемирининг тайини ёʻғ-у, димоғидан эшак қурт ёғилди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
  • Димоғидан қор ёғмоқ Қовоғи очилмайдиган, серзарда бўлиб қолмоқ, жаҳли чиқмоқ. У[Сатин бойвачча ҳовлига] ҳар кириб чиққанда, бир эт-бир эт тушар, димоғидан қор ёғар ва аламига чидолмасдан, пўнғиллаб ўтарди. — Ҳ. Шамс, Душман
  • Димоғ қилмоқ Арзимаган нарсага аразламоқ, зарда қилмоқ.
Тўлиқ мақола →
дим-дим

1. ДИМ-ДИМ И

2. Димлаб, аста-аста қайнатиб тайёрланадиган овқат.

Товуқ дим-дим тайёрлаш учун семизроқ бройлердан танлаб олинади. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

3. ДИМ-ДИМ ИИ

4. Индамаслик, овозини чиқармаслик, жимлик, бости-бости.

Профессор узукни Сунбулхон аяга бериб, бу гапни дим-дим қилиб юборишни тайинлади. — Мирмуҳсин, Умид

Назаримда, бир гап борга ўхшайди. Ҳаммаси дим-дим, қидиришмаяпти. — С. Зуннунова, Гулхан

Дим-дим, ўра кўмдим, Гапирганнинг оғзига Бир шапалоқ урдим. — Бойчечак

5. Болаларнинг индамай, жим ўтиришдан иборат бир хил ўйини.

Орага жимлик чўкди. Аёллар, гўё дим-дим ўйнаётгандек, чурқ этмай, қирга қараб юра бошладилар. — Н. Сафаров, Танланган асарлар

Болтаевнинг тутган ёʻлига келганда, у дим-дим ўйинига ўхшайди. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

Ҳар учови [Салом бувиш, Нодира хола. Марям бахши] ҳам дим-дим ўйнагандай жимиб қолди. — Ҳ. Шамс, Душман

Тўлиқ мақола →
димлама
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Димлаб пиширилган.

Димлама сомса. Димлама котлет,

Овқат вақтида у ўтирмади, сирка-қалампирли яхна калла-поча, димлама жўжа, хуллас, топган-тутганини қўйиб, жон-дилидан хизмат қилди. — А. Мухтор, Асарлар

2. Гўшт, ёғга пиёз, кўпроқ помидор ва сабзавотлар солиб, шуларнинг буғида (селида) димлаб пиширилган таом.

Димлама учун албатта қўй гўшти бўлиши керак. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

Келтирилган тугунни стол устига қўйиб очган эди, ҳамма хонани димлама ҳиди тутиб кетди. М. М. — Дўст, Лолазор.

3. Хомроқ ҳолда узиб, қалин нарсага ўраб, иссиқ тутиб етилтирилган.

Димлама помидор. Димлама нок.

Айниқса, фартукли кишиларнинг серсоқоли тарози келар-келмас, димлама помидорни харидорга узатди. — Муштум

Тўлиқ мақола →
димиқмоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Ҳавонинг жуда иссиқлиги ё ўта намлиги, ёки бошқа ҳолат туфайли қийналиб нафас олмоқ, нафаси қайтмоқ; бўғилмоқ.

Ҳовлини қўрғонсифат қуриб, тор жойда димиқиб яшашни жини севмайди. — Ёшлик

Тўғонбек димиққандек оғир нафас олиб, даричанинг икки табакасини ҳам кескин итариб юборди. — Ойбек, Навоий

Бир маҳал Пошша кампир димиқиб, секин бошини кўрпадан чиқарди. — Н. Қиличев, Чиғириқ

— Албатта очиш керак, —деди онаси ўрнига жавоб қилиб Абдусаттор, — қурт димиқиб қолибди. — Н. Сафаров, Танланган асарлар

2. Нафас қайтарадиган даражада бузилмоқ, оғирлашмоқ (хона берклиги туфайли ёки ундаги баъзи нарсалар таъсиридан юзага келган ҳаво ҳақида).

Кун бўии иссиқ қамалиб, димиқиб қолган хонани шамоллатиш учун деразаларни очиб юборди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

Кийимларини алмаштириб, ўрнига чўзилди. Уй димиқиб кетгандек, нафас олиш оғирлашиб борарди. — Ёшлик

3. Ўралган ҳолатда ёки узоқроқ туриб бўрсиб қолмоқ, айнимоқ, бузилмоқ.

Овқат димиқиб қолибди. Гўшт димиқибди.

Ёз бўйи ғўзаларни тўйдирган серунум тупроқ кулранг ўғит билан аралашиб, пастга тушар, остки қатламнинг димиқиб ётган қора тупроғи юзага чиқиб товланарди. — И. Шамшаров, Пахтақайнар

Қирғоқларини пўпанак қоплаб, суви димиқиб ётган ҳовуз — Ҳ. Ғулом, Машъал

4. Бўғилмоқ (овоз ҳақида).

Бошини кўрпага буркаб олган Элмурод димиққан овоз билан сўради. — П. Турсун, Ўқитувчи

Қўрбоши аччиқ тутун устига энгашиб тура бериб, димоғи тарс ёрилиб кетаёзди ва димиққан овоз билан қичқирди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

5. Бир жойда ўтиравериб зерикмоқ, руҳан эзилмоқ.

Сиз жуда яхши, чиройли, ақлли қизсиз! Бу даргоҳда димиқиб қолибсиз, холос! — Муштум

Бу аёл унинг димиққан ҳислари учун, чувалашиб ётган ўйлари учун мана шундай кенгликларга дарча очиб кетгандай эди. — А. Мухтор, Асарлар

Қобил уларнинг сал зериккан ва димиққан даврасига тоза бир эпкин бўлиб кирди. М. М. — Дўст, Галатепага қайтиш.

Тўлиқ мақола →