İçine alacağı şeye oranla ölçüleri yetersiz olan, geniş ve bol karşıtı.TOR
Поиск
По запросу «dar» — результатов: 687
Фильтр
Словарные статьи
687 · страница 1 из 35ot Ikki togʻ oraligʻidagi uzun, nisbatan tor, chuqur joy; jarlik.
Ot chopsa, gumburlar togʻning darasi. Botirni ingratar nayza yarasi. — Alpomish
Xotinlarning kulgisidan Ogʻajon darasi jaranglab ketdi. — N. Safarov, Tanlangan asarlar
Mashina oʻydim-chuqur yoʻlaklardan oʻtib, ensiz daraga kirib bordi. — E. Usmonov, Yolqin
ot 1. Jismoniy azob; ogʻriq, kasallik.
Ogʻir dard. Dard koʻrmoq Dardga chalinmoq Dardni yashirsang, isitmasi oshkora qiladi. — Maqol
Dard chekmagan dori qadrini bilmas. — Maqol
Tanasi boshqa dard bilmas. — Maqol
Kechga tomon dard kuchayib ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Xudoy taolo har bir dardga bir davo yaratgan. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Qoʻli gul ijrochiga, oʻz kasbining ustasiga yaxshilik tilab aytiladigan ibora.
Bu nasiba sizga. Sara bugʻdoy. Qoʻlingiz dard koʻrmasin, ogʻa. — S. Siyoyev, Avaz
3. koʻchma Ruhiy azob, gʻam-gʻussa, alam-hasrat.
Ayriliq dardi. Dardida yonmoq (quymoq). Dardini ichiga yutmoq •
[Fotima domlaga:] Mening hech joyim ogʻrimaydi, faqat ishq dardim bor, uf! Hamza, — Tuhmatchilar jazosi
Nihoyat, dardim yuragimdan toʻlib-toshib, baʼzi gaplarni erimga ayta boshladim. — Oybek,Tanlangan asarlar
Yuragimning dardlari Qizil gulday qatma-qat, alla. — Boychechak
Men kimga yigʻlayman, dardimni yorib. — Shirin bilan Shakar
4. koʻchma Kishining borligʻini, butun fikri-yodini band etgan narsa, ish, tashvish, orzu, xayol va shu kabilar
Uning dardi — oʻyin. Biror narsa dardida yurmoq
Shoirlik bu — ulkan dard. Shukrullo, — Saylanma
Mirzajon koʻnglida shoirlik dardi bilan tugʻilgan bola. — P. Tursun. Oʻqituvchi.
Siz nimani bilardingiz, dardingiz pul, — dedi Zumrad oyisiga. Oybek, — Zumrad
Solih Poʻlatovich shogirdlarining dardini yaxshi tushunardi. — J. Abdullaxonov, Toʻfon
Qadrdoningiz Yusufbek hojining oʻgʻli Otabek bir necha kunlardan beri benihoya bir dard bilan ogʻrir edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
5. koʻchma Fikr-u xayol; armon, ezgu maqsad.
Uning [Atevning] qalbi hamisha xalq quvonchi, xalq dardi, hash orzu-hislari bilan yonib, olovlanib turadi. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari
Elbekning ham oʻziga yarasha dardi, sevgisi, orzusi bor edi. — N. Fozilov, Diydor
Darding maktab ochishginami desam, hali bu yoqda gap katta ekan-u! — M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.
6. koʻchma Ishq, muhabbat.
Layli dardida choʻl kezib yurgan Majnunning iztiroblariga yoz holati mutanosib edi. — Gazetadan
Zevarxon Malikai Hubbonning dardida yurgan edi. — Bahrom va Gulandom
- Dardini olmoq Oʻrgilib ketay, aylanay, sogʻ-u salomat boʻling maʼnolarida. Dardingizni olay, boyvachcham. Bu yil, oʻzingizga maʼlum, ob-havo past kelib, dehqonchilikdan baraka qochdi. — K. Yashin, Hamza
- Dardi bedavo Dardini aytay desa, tili qisiq.
- Dard ustiga chipqon (chiqqandek) Bunisi yetmaganday, ustiga ustak. Bola besh yoshida qattiq kasalga uchrab, ikki koʻzi koʻr boʻlib qoldi.Dard ustiga chipqon chiqqandek, koʻp vaqt oʻtmay, u ota-onasidan ham judo boʻldi. — N. Yoqubov, Qalb koʻzi bilanSherbekning yuragi gʻash edi. Lekin tergov dard ustiga chipqon boʻlib chiqdi. — S. Anorboyev, Oqsoy.
- Dard qolmoq Noiloj qolmoq, dogʻda qolmoq. Bir oz aqlga yon berib ish qilgan kishi hech bir vaqt dard qolmaydir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarKuzda chuqur shudgor qilingan yer dehqonni dard qoldirmaydi. — Gazetadan
[T]
v /deə(r)/ daʼvat qilmoq, chaqirmoq, taklif qilmoq
Buğdaygillerden, bir bitki.TARIQ
узбекскийtoʻqрусскийтемный
/dɑːn/ I,T
v /dɑːn/ yamamoq, toʻrlab yamamoq
Vurma, dövme.URISH, DOʻPPOSLASH
ot 1. Taʼlim muassasalarida ilm, maʼlumot berish maqsadida oʻtkaziladigan oʻquv mashgʻulotlari, saboq.
Dars olmoq. Dars bermoq. Dars qilmoq (tayyorlamoq).
Nasiba darsda ekan, aytdim, hozir, dars tamom boʻlishi bilan keladi. — A. Qahhor, Saodatning qissasi
— Qizlar darslarini tayyorlashganmi? — qayin onasiga qaradi Saodatxon. — S. Zunnunova, Olov
Yaqinda sinfdan tashqari dars oʻtamiz. — A. Koʻchimov, Halqa
2. koʻchma Hayotiy tajribadan kelajak uchun chiqarilgan foydali natija, ibrat, saboq.
Bu unga yaxshi dars boʻldi. Rost aytdim — dars aytdim. — Maqol
Senga mening beradigan darsim bor, Ikki ogʻiz soʻzlagani edimzor. — H. Olimjon
- Shaytonga dars beradi
/dɑːt/
n /dɑːt/ C nayza, nish, oʻq
- darts Uoʻyin turi drotik, strela
[f.-t.]
узбекскийdori, davo, shifoрусскийлекарство, средствоанглийскийdrug, cure
Senindä turur kör bularnïŋ emi, otayïl daru birlä bolyïl qamï Bularning davosi sening qoʻlingdadir, dori berib davolagin, ularning shifosi boʻl – Средства от всех этих недугов находятся в твоих руках (букв. у тебя), лечи их лекарствами, стань их нецелителем – Means from all these ailments are in your hands, treat them with medicines, become their non-healer
ot 1. Yoriq, yorilgan.
Darz oyna. Darz ketmoq.
U [
choyxonachi] zingʻillab borib, bir choynak choy bilan darz piyolani Alijonning oldiga doʻq etib qoʻyib ketdi. — Mirmuhsin, Chiniqish
2. Yorilgan joy; yoriq.
Darz boʻlmoq.
Ichkaridan qilt etgan tovush eshitilmas, faqat eshik darzidan qingʻir chiroq yorugʻi tushib turar edi. — J. Abdullaxonov, Yoʻl
kichik darz katta kemaga ham halokat keltiradi. — Mirmuhsin, Umid
Olimov bu oʻsimliklarning urugʻi shamolda uchib kelib, toshlarning darzlariga joylashishini, undagi namlik va tuzlardan urugʻ oziqlanib oʻsishini tushuntira ketdi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
- Darz ketmoq Biror kuch, harakat taʼsirida putur yetmoq, zarbaga uchramoq, buzilmoq. Shu kundan boshlab ularning turmushi darz ketdi. — S. Ahmad, Suv oqib ketdiDoʻstlik tori juda nozik boʻladi, salginaga darz ketishi mumkin. Darz ketdimi — tamom. — GazetadanBino darz ketsa, tuzatsa boʻlarkan. Ayting, ayting, vijdon darz ketmasin ekan. — N. Aminov, Qahqaha
ot 1. Biror yerdan, biror kimsa, narsa haqida olingan xabar, maʼlumot.
Darak qashshoq. Darak kelmoq.
Ismoildan hamon darak yoʻq edi. — Yoshlik
Qorongʻi tushdi hamki, Otaxoʻja akadan darak boʻlmadi, Zumrad opa xavotir ola boshladi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina
Gʻuncha ochgan soʻlim navbahor Kutganimdan keltirdi darak. — Mirtemir, Asarlar
2. Biror narsa yoki xususiyatdan dalolat beruvchi nishona, belgi.
Yoshlik —hayot, kelajak. Yoshlik — qudratdan darak. — Yo. Mirzo
Oq bulutlar feruzalangan samoda yengil suzadi. Kuzning daragi, deymiz buni. — Gazetadan
- Darak bermoq Bildirmoq, ogoh qilmoq. Toʻgʻri, ayrim dalalar borki, koʻngilni gʻash qiladi, xavf-xatardan darak beradi. Oybek, O. — v. shabadalar.
- Darak solmoq Xabarini bilish, maʼlumot olish uchun har tarafga xabar tarqatmoq; surishtirmoq.
- Darak (yoki daragini) topmoq Biror narsa, hodisa toʻgʻrisida xabar, maʼlumot eshitmoq. Otam shu kuni xursand edi. Margʻilonlik hojilardan darak topibdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.Otamning daragin topmay, Soqibulbul gʻamga toʻldi. — Malikayi ayyor
- Darak gap Xabar, darak mazmunini bildiradigan gap darak gap deb ataladi. — Oʻzbek tili darsligi
1. Vuruş, çarpış.ZARBA
2. Bir ülkede zor kullanarak yönetimi devirme işi.TOʻNTARISH
ot 1. esk. Kema boshqaruvchisi; kapitan.
Kema tumshugʻida turgan dargʻa koʻksini changallagancha daryoga yiqildi. — Yoshlik
Dargʻa yoʻldan toysa, kema agʻdariladi. — Qanotli soʻzlar
Daryoning boʻyida qargʻalar boʻlsam, Eng katta kemaga dargʻalar boʻlsam — Qoʻshiqlar
2. koʻchma Mashinani boshqaruvchi, yurgizuvchi.
Zangori kema dargʻalari.
3. koʻchma Yoʻlboshchi, rahbar, yetakchi.
Uning yuz yoshgacha sogʻ-salomat va yana uzoq yillar kelajak sari shiddat bilan borayotgan ulkan kemaning dargʻasi boʻlib qolishini tilaydilar. — Gazetadan
Siz boʻldingiz sheʼriyatning dargʻasi. — Otayor, Oq fasl
ayn. Darigʻo.
Dorga qarab, Eralixon yigʻlab: — E darigʻ, shuning tagiga qonim toʻkilar ekan-da, — deb afgʻon qilib soʻzlagani — Erali va Sherali
— Vo darigʻ! — deb Tohirning otasi ogʻir uh tortdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
- Darigʻ tutmoq (yoki etmoq) Ayamoq, hayf deb bilmoq. Karomat opa oʻzining mehr-muhabbatini hech kimdan darigʻ tutmadi. — SaodatChorlar seni intiq vujudim, Ogʻushingni darigʻ tutma, Baxt! — YoshlikArdoqlagin burgut bolasin, Yosh koʻzlardan uni darigʻ tut. — X. Saloh, Izlar va hislar
ot 1. Baland boʻyli, novcha, boʻychan.
Daroz odam. Daroz terak. Aqlli pakana ahmoq darozdan yaxshi. — Maqol
Sodiqjon yigirma yoshlardagi daroz, ogʻirkarvon, kamgap yigit. — S. Siyoyev, Otliq ayol
Kun botib qolgani uchun bolalarning boʻyi daroz koʻrinadi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina
Lekin bu hovlidagi chuchmomalar juda daroz, poyalari sip-silliq va oq. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa
2. Uzundan-uzoq, uzun.
Ayta bersa barcha nutqin, Boʻlajak soʻzi daroz. — Shayxzoda
Sidqi bilan qip edim sizlarga ixlos, Oʻgʻlimning umrini dedinglar daroz. — Erali va Sherali
- Darozdan kelgan Novcha, boʻydor. Darozdan kelgan, yagʻrindor Timofey uzun va baquvvat qoʻllari bilan Sheralini quchoqladi. — M. Muqamedov, Qahramon izidan
- Dastini daroz qilmoq Imkoniyatini oshirmoq, qoʻlini uzun qilmoq. Besh million soʻmlik imtiyozli qarz uning ishonch va qatʼiyatini oshirdi. dastini daroz qildi. — Gazetadan
Defense Advanced Research Projects Agency
См.: ARPA
ot 1. tar. Xon-amirlar davrida jazoga mahkum etilgan kishilarni savalash uchun qayishdan oʻrib yoki tikib yasalgan qalin enli qamchi.
Zaxzindonlarda darra yeb, badanlari qavargan begunoh kishilar, pok diydalar yotar edi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi
Zum oʻtmay bir oʻram chilvir bilan toʻrt enlik qalin darra olib chiqdi. — S. Siyoyev, Avaz
2. Xalq oʻyinlaridan biri va shu oʻyinda yutqazgan kishini urish uchun roʻmol yoki belbogʻdan eshib qilingan qamchi, arqoncha.
3. koʻchma Kuch, qurol; vosita.
Zamonaviy qiziqchilar koʻproq eskilikning kishilar turmushi va tushunchasidagi koʻrinishlarini satira darrasi bilan ayamay savalaydilar. — M. Qodirov, Hajv, xanda va qahqaha
- Darraga yotqizmoq Darra bilan jazolash uchun yotqizmoq, yotqizib darra bilan urmoq, darralamoq. Benamozlardan birini darraga yotqizib, hadeb uni urmoqda edilar. — MushtumMenda boshqalarning oʻgʻlini darraga yotqizish chogʻida koʻndalang keladigan vijdon bor, diyonat bor. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
ot 1. Manbaidan quyilish joyi tomon tabiiy oʻzandan doimiy ravishda oqib turadigan katta suv.
Zarafshon daryosi. Azim daryo. Daryo suvi. Daryo boʻyi. Oʻtirgan — boʻyra, yurgan — daryo. — Maqol
Tomchi toshib boʻlguncha, daryo oqib boʻlar. — Maqol
Pastlikda Chorvoqdan favvora boʻlib otilib chiqayotgan suv daryo hosil etib, olgʻa boryapti. — Gazetadan
Kechasi daryo shunaqa chiroyli boʻladiki, Kanizakxon! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
2. koʻchma Koʻp miqdordagi narsalar haqida.
Xayol daryosi.
Botir yorim, bilaman, siz qaygʻu daryosiga mendan chuqurroq botdingiz. — Oybek, Tanlangan asarlar
Odamlar daryosi yangi shahar tomonga oqardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Quyosh botgan. Lekin uning olov daryosi turli ranglar bilan tovlanib, cheksiz bir parda kabi ufqlarda mavjlanadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
3. koʻchma Bitmas-tuganmas; boy; keng.
Taqsirimning ilmlari juda daryo, oʻzlari Buxoroda xatmi kitob qilganlar! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Xudoyimning bir daryosi gʻazab boʻlsa, ming daryosi rahmat. — Hamza, Tanlangan asarlar
4. esk. ayn. Dengiz.
5. yoki Shoʻr daryo Daryoyi shoʻr Kaspiy dengizi.
Bu argʻumogʻingiz bilan Daryoyi shoʻrgacha yetasiz. — Oybek, Navoiy
6. koʻchma Boylik, xazina.
Sanʼatkor xalq tili daryosidan oʻrinli foydalana olsa, bir qatrasi bilan serzavq, ancha baquvvat gullar koʻkartira oladi. — OʻTA
7. koʻchma Oʻtib ketuvchi, oʻtkinchi.
Hayhot! Yoshlik, bolalik bir daryo — oqdi-ketdi. Ming afsus. — K. Yashin, Hamza
8. koʻchma Oqim, kechmish; tarz.
Oqibatda turmush daryosi istagan tomonga oqizdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Hamma narsa oʻz yoʻlidan borar, hayot daryosi uni oʻzining oʻynoqi toʻlqinlariga mindirib, hamon olgʻa surardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
- Daryo boʻlmoq 1. Oz-ozdan qoʻshilib, koʻpayib, daryoga aylanmoq. Oz-ozdan oʻrganib, dono boʻlur, qatradan koʻpayib, daryo boʻlur. — MaqolBirlashgan daryo boʻlur, Tarqalgan irmoq boʻlur. — MaqolKoʻz yoshi daryo boʻlib oqdi.Yuragim daryo boʻlib Toshdi sevinch qirgʻogʻidan. — Yo. MirzoDaryodan bir tomchi, Toʻngʻizdan bir tuk. — MaqolBu aytganlarim daryosidan bir tomchigina!. — Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
- Yuragi daryo ayn. yuragi keng Hammaning yuragi senikiga oʻxshagan daryomi? — Oydin, FarhodlarBuncha yuragingiz daryo boʻlmasa, javrayverib jagʻim toldi, yo ha, yo yoʻq, demaysiz. — Mushtum