Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«чалин» бўйича 91 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

91 та · 1-саҳифа / 5
чалмоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

фл. 1. Мусиқа асбобида бирор куй, оҳанг ижро этмоқ.

Ноғорачи йигит уста экан! Шундай берилиб, шундай терга ботиб чалдики, осмон пардасини йиртиб юборгудай бўлди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Садо, овоз чиқарадиган, сигнал берадиган асбобларни ишга солмоқ.

Қўнғироқ чалмоқ. Гудок чалмоқ. Ўт ўчириш машинаси устма-уст сигнал чалди.

3. Бирор аъзо воситасида товуш, садо, овоз чиқармоқ (одам ҳақида).

Шер чапак чаламан деб, қўлидан кўкчани тушириб юборишига сал қолди. — С. Анорбоев, Ҳамсуҳбатлар

Ашур икки бармоғини оғзига тиқиб, ҳуштак чалди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

4. Садо, овоз чиқармоқ (жонсиз нарсалар ҳақида).

Мен борай, куртаклар кутиб қолдилар Мен борай, шамоллар ҳуштак чалдилар. — Ёшлик

Еллар чалган чапакдан Новдалар ухлар қониб. — Ёшлик

  • Чапак чалиб қолмоқ
  • Қорни ноғора чаляпти Пулим ёʻқ, қорним ноғора чаляпти, дейдиганларга гоҳ бир сўм-ярим сўм чойчақа ташлаб ўтишади. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻллар
Тўлиқ мақола →
чалинмоқ
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

фл. 1. Чалмоқ феълининг мажҳул нисбати.

Карнай халқнинг қадимий чолғуларидан. У асосан тўйларда чалинади. — Газетадан

Чалинганда қўнғироқ, Синфингда бўл, эй чироқ! Қ. Муҳаммадий.

Шу онда қаттиқ қарсак чалинди-ю, ҳамма гуруллаб ўрнидан турди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Чалмоқ ИИ феълининг ўзлик нисбати.

Учинчи минутда Ҳайдар рақибини суриб бораётиб, чалиниб, йиқилиб тушди. — И. Раҳим, Ихлос

  • Гапга чалинмоқ Гап-сўз бўлмоқ, оғизга тушмоқ.
  • Касалга (ёки дардга) чалинмоқ Бирор касаллик билан оғриб қолмоқ; касал бўлмоқ. Қанд касалига чалинган одамнинг тишлари мўрт бўлади. — К. Қаҳҳорова, Чорак аср ҳамнафасБу вақт унинг [Умиднинг] дардга чалиниб қолган пайти эди — Мирмуҳсин, Умид
  • Кўзга чалинмоқ Кўринмоқ; кўзга ташланмоқ. Бир вақт узоқда — олдинда қорайинқираб саквовулзорми, юлғунзорми, кўзга чалинди. — М. Мансуров, Ёмби
  • Қулоққа чалинмоқ 1. Эшитилмоқ. Тун сукунатида отларнинг дупури қулоққа баралла чалинарди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар;[Шофёр:] Қулоғингизга чалингандир — отам ҳаждалар. — Муштум
Тўлиқ мақола →
чала
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. 1. Маромига ёки тамомига етказилмаган, битказилмаган, тамомланмаган.

Чала уй. Чала иш. Бола — боланинг иши чала. — Мақол

Ҳали яна бир оз яшашдан умидворман, чала ишларим бор. — С. Нуров, Нарвон

2. Тўлиқ эмас, нотўла, ярим-ёрти.

Камбағалнинг бир тўйгани — чала бой бўлгани. — Мақол

Чаласига биз қарздор. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

3. Вақтидан олдин, етилмасдан тушган, барвақт туғилган.

Қандли диабет хасталиги кўпинча ҳомиланинг чала ёки мажруҳ туғилишига сабаб бўлади. — Саодат

4. Ёниб битмаган ёки куйиб тугамаган ўтин.

Куллар кўкка учар, чўғлар кулга ботар, чалалар чўғга айланар эдилар. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Уларнинг [одамларнинг]ярим юмуқ кўзлари ўчоқда биқсиб, қизариб ёнаётган чалаларга тикилган эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

5. Ўзбек курашига оид атама.

6. Қўшма сўзлар таркибига киради, масалан

чалабош, чаласавод.

Тўлиқ мақола →
чалма
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Қўй-эчки оёғи остида тўпланиб, қатлам ҳосил қилган гўнг.

Абдусамад эрталабдан кун қиёмга етгунча пишиллаб чалма чопди. — Ш. Бўтаев, Қўрғонланган ой

2. Мол гўнгидан катта чамбарак қолипга солиб ясалган ёқилғи.

Чалма қуймоқ.

Саккиз гектар чиқадиган ўрикзорга қараш, баҳор аёзларида чалма тутатиш Омоннинг бўйнида эди. — Ш. Холмирзаев, Бодом қишда гуллади

Чопонининг устидан чакмонини кийди, бошини чалмаси билан танғиди. Ш. — Тошматов, Эрк қуши

Тўлиқ мақола →
чалоб

от Сузма ёки қатиқдан тайёрланган чанқовбосди ичимлик.

— Ўтиринг, чалоб ичасизми? — деди Инод. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчса

Тайёр чалоб истеъмолдан олдин совитилади ёки муз солинади. — Ўзме

Шаймон чол эндигина сомондан қайтиб, айвонда чалоб ичиб ўтирарди. — Н. Норқобилов, Бекатдаги оқ уйча

Тўлиқ мақола →
чалов

от Ғалладошларга мансуб, қир-адирларда ўсадиган, ем-хашак бўладиган кўп йиллик ёввойи ўсимлик.

Сарҳовуз бетини чалов босган. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Тўлиқ мақола →