Поиск

ot 1. ayn. Asal 1, 2.

Bol sotgan barmogʻini yalar. — Maqol

Bu yerning uzumi, anori, anjiri bol bilan teng deydilar. — Gazetadan

Ol-ol boʻlsin, ol boʻlsin, yoring labi bol boʻlsin. — Kuntugʻmish

2. koʻchma Tot, lazzat.

Til bor — bol keltirar, Til bor — balo keltirar. — Maqol

Yaxshi xotin —umr boli. — Maqol

Ular hayot bolini emas, hayot zahrini yutib oʻtirardilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. koʻchma Yaxshi, muloyim muomala.

Tilingda boʻlsa boling, Kulib turar iqboling. — Maqol

Muzdan suv tomar, Soʻzamoldan — bol. — Maqol

Мед сладок, а ребенок меда слаще.

ot 1. Yangi tugʻilgan, hali koʻkrakdan, ona bagʻridan ajratilmagan goʻdak; chaqaloq.

Bola emizmoq. Bolani allalab uxlatmoq. Bola yigʻlamasa, ona sut bermaydi. — Maqol

Oʻzbek oyim burchakda bola koʻtarib oʻtirgan Zaynabdan chaqaloqni olib, uni jomni toʻkib kelishga buyurdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hali yosh, voyaga yetmagan odam.

Bolani yoshdan asra, niholni boshdan asra. — Maqol

Yaxshi boladan — rahmat, Yomon boladan — laʼnat. — Maqol

Men kuyaman bolamga, Bolam kuyar bolasiga. — Maqol

Aldagani bola yaxshi. — Qanotli soʻzlar

— Hali bola ekansiz, — dedi Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Anvar kelishgan, doʻndiq bola edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Ayol kishining fazilati bola bilan boʻlgan munosabatida ochiladi. — F. Musajonov, Himmat

3. Farzand, oʻgʻil-qiz, zurriyot.

Odamning mevasi — bola. — Maqol

Bol shirin, boldan bola shirin. — Maqol

Bola aziz, odobi undan aziz. — Maqol

Bir onadan alvon xil bola tugʻiladi, deganlaridek, Anvarning yaratilishi ogʻalariga nisbatan boshqacha edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon.

4. koʻchma Yoshi ulugʻ, ammo goʻdaklarcha ish tutadigan, bolalarcha mulohaza yurgizadigan odam haqida.

— Nega koʻnglimga olmay, men yosh bolamanmi! — dedi [Kumush]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ey xotin, bola boʻlib qolgan-san desam, achchigʻing keladi. Axir gapning oxiriga qadar tinglab turmaysanmi. — Oydin, Shirin keldi

5. (koʻpincha 1-shaxs egalik affiksi bilan) Yoshi kattalarning yoshlarga murojaat shakli.

— Uzr ayt, bolam. Zolim bilan tenglashma! — dedi chol. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Meniki bedavo dard. Uh! — yengil xoʻrsindi Tohirjon. —Unday dema, bolam. Noumid shayton. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Yangi tugʻilgan, tuxumdan chiqqan, hali voyaga yetmagan yosh hayvon yoki parranda.

Qoʻngʻiz bolasini oppogʻim der, kirpi bolasini yumshogʻim der. — Maqol

Ilonning bolasi — ilon, Chayonning bolasi — chayon. — Maqol

7. Homila, qorindagi gumona.

— Bolang necha oylik boʻldi, yer yutgur? — boʻgʻilib soʻradi va qizni bir tepdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mehri ikkiqat. Bola ikki oylik, uch oylik besh oylik Qanday qilib boʻlsa ham, bolani tushirish kerak. — A. Qahhor, Boshsiz odam

1. dovyurak, jasur

2. oʻziga ishongan

3. qoʻpol, qoʻrs, surbet

4. aniq (ochiq) (dasxat va hkz.)

ot Bir uchida kallagi, ikkinchi uchida rezbasi boʻlgan, mashina yoki inshootlarning ajraluvchi qismlarini biriktiruvchi mahkamlash detali.

Koʻzoynakning oshiq-moshigʻi koʻpincha boʻshashib qoladi, shunda uning boltini mahkam burab qoʻying. — Gazetadan

Bu boltlarni, gayka boʻlmagach, hech narsaga ishlatib boʻlmas ekan. — Mushtum

ot 1. Butunning bir qismi; qism, parcha, kesim.

Engashib, yashikdan ikki boʻlak koʻmir olib soldi. — S. Karomatov, Oltin qum

Qozi piyolani oldiga qoʻydi-da, soʻyilgan anordan bir boʻlagini olib, yirik qizil donalarni kaftiga uqalay boshladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Nihoyat, u jonliroq kesilgan goʻsht boʻlaklari qolib, bundayroqlarini olib, uzata boshladi. — M. Mansurov, Yombi

2. Narsalarning tortib, oʻlchab ajratilgan har bir qismi, donasi, oʻrami.

Bir boʻlak sovun.

Mirzakarimboyning xotini bir katta boʻlak choyni Yoʻlchiga berib, Gulnorni imladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻyimizning ertasiga sovgʻaga ikki boʻlak kirsovun olib kelgan. — S. Ahmad, Ufq

3. sft. Boshqalardan farq qiladigan; boshqa, oʻzga, boshqacha.

Bu boʻlak gap. U butunlay boʻlak odam,

Bunday paytlarda u hech narsani eshitmaydi, hech kimga quloq solmaydi: oʻziga xos bir boʻlak dunyoda — xayol dunyosida yashaydi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Undoq emas, yanga, endi zamon boʻlak, endi davlat hisob-kitob bilan baraka topadi. — A. Muxtor, Opa-singillar

4. Oʻziga mustaqil, alohida, ajratilgan; boshqa-boshqa.

Ularning roʻzgʻorlari boʻlak.

Har kimning goʻri boʻlak! — N. Norqobilov, Toʻqnashuv

5. koʻm. vzf. (ch.k. soʻz bilan) Boshqa, tashqari.

Bundan boʻlak gapim yoʻq.

Elmurod, ertalabdan beri non-choydan boʻlak hech narsa yemaganlikdan, koʻngli ozganligini sezdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Karim akaning ota-onasi erta oʻlib ketgan. Fazilat opadan boʻlak hech kimi yoʻq, kambagʻalgina yigit edi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Ukasidan boʻlak Hamidaning yaqini qolmadi. — Yosh kuch

ot 1. Mix qoqish, narsalarni urish, tekislash, egish yoki bukish kabi ishlarda qoʻllanadigan, yogʻoch yoki temir dastali asbob.

Ostonada munkayib oʻtirgan chol yonboshiga qoʻyib olgan paqirdan qiyshiq-qingʻir mixlarni olib, bolgʻa bilan toʻgʻrilardi. — S. Ahmad, Jimjitlik

Uning [Zamonning] bir qoʻlida mushuk kallasiday kaltasop bolgʻa, bir qoʻlida temir pona. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. tex. Metallarga, umuman narsalarga zarb bilan ishlov beradigan ogʻir mexanizm.

Bir qoziqning yerga kirishi qiyin boʻldi, motorni boshqarayotgan yigit bolgʻani ancha yuqoridan tashladi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

Sınırları idari veya ekonomik birliğe, toprak, iklim ve bitki özelliklerinin benzerliğine veya üzerinde yaşayan insanların aynı soydan gelmiş olmalarına göre belirlenen toprak parçası.OʻLKA, MINTAQA

sft. kt. Balogʻatga, voyaga yetgan; yetuk.

Oqil va boligʻ boʻlganingiz holda, bu xayrli majlisda hozir boʻlgan siz, yigit, shu majlisda hozir boʻlib turgan shu qizni xotinlikka qabul qilasizmi? — S. Ayniy, Esdaliklar

ot 1. Qism, xona va shu kabilarga ajratilgan narsalarning har bir qismi, xonasi; boʻlmasi.

Binoning boʻlimlari. Kemaning boʻlimlari.

2. Idora va turli ishxonalarning maʼlum ish bilan shugʻullanadigan har bir qismi; muayyan idoraga qarashli quyi idora, shoʻba.

Vazirlikning kadrlar boʻlimi. Institutning boʻlimlari. Shahar moliya boʻlimi.

Vakillarning uncha katta boʻlmagan apparatida oziq-ovqat, moliya va maʼmuriy boʻlimlar bor. — Sh. Xolmirzayev, Soʻnmas oʻt

Maorif boʻlimida ish qizgʻin edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Mahvashning otasi — rayon moliya boʻlimining mudiri. — T. Ashurov, Oq ot

Nusratbek aloqa boʻlimiga ikki-uch marta borib, uyi bilan gaplasha olmadi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

3. Magazin, muzey, ombor va shu kabilarning bir turdagi narsalar toʻplangan (qoʻyilgan) har bir qismi.

Magazinning poyabzal boʻlimi. Muzeyning qadimgi dunyo boʻlimi.

Magazinda hozir oʻn beshta boʻlim ishlab turibdi. — Gazetadan

Vaqt oʻtkazmay, [magazindan] oʻzingizga kerakli boʻlimda bir zumda ishingizni bitirib chiqasiz. — Gazetadan

4. Ilmiy ish yoki badiiy asarning, davriy nashrlar va toʻplamlarning har bir mustaqil qismi.

Dissertatsiya besh boʻlimdan iborat. Romanning uchinchi boʻlimi. Jurnalning bibliografiya boʻlimi. Gazetaning eʼlonlar boʻlimi.

Biror abzasga kelib, soʻngra qarasa kerak, deb oʻyladim. Yoʻq, bir necha bet va hatto katta bir boʻlimdan ham oʻtib ketdi, qaramadi. — Oydin, Uyaldi shekilli, yerga qaradi

Studentlik chogʻlarimda redaksiyalardan biriga sheʼr olib bordim. Boʻlimdagilarga maʼqul boʻlib, olib qolishdi. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

5. Oʻlchov asboblarining koʻrsatkichlari oraligʻi.

Termometr boʻlimlari.

sft. 1. Yaxshi oʻsgan, durkun; toʻlishgan; toʻla, semiz.

Laʼlining boʻliq gavdasi unga ikki-uch yosh ulugʻvorlik qoʻshib turar, yaqinda maktabni bitirgan qizga oʻxshamas-di. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Tez-tez nafas olganida, boʻliq koʻkraklari koʻtarilib-koʻtarilib tushadi. — T. Ashurov, Oq ot

Bu parivash jiyakli qizil atlas lozimi yal-yal yonib, boʻliq boldirini quchoqlab turgan, oʻzi alvon turli gullarni sugʻorib yurgan Shahzodaxon edi. — K. Yashin, Hamza

Sharofat xola qurtxonaga kirib, soʻkchakdagi vishillab barg yeb yotgan boʻliq qurtlarni koʻrib, hang-mang boʻlib qoldi. — Gʻayratiy, Dovdirash

2. Boʻrsildoq, koʻpchib turgan, boʻz.

Birov boʻliq yerga omoch solyapti, birovi yosh-yosh oʻgʻillarini yoniga olib, ariq kovlab, yuqoriga tuproq otadi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

Boʻliq tuproq bagʻrini yorib, nozik-yashil maysa uygʻondi. — Saodat

allaqayoqda boʻgʻiqqan momaqaldiroq guldurab, beozorgina yomgʻir savalab oʻtdi, boʻliq tuproq hidi anqidi. — A. Muxtor, Chinor

3. Yaxshi rivojlangan, baravj; tiqmachoq,

Bugʻdoy shunday oʻsiq va boʻliq ediki, bu masofadagi pastqam tepaliklar, soyliklar bilinmasdi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Qovunlar boʻliq palak orasidan moʻralab, meni uz deyayotgandek. — Gazetadan

Paxtakorlarimiz asosiy eʼtiborni boʻliq koʻsak toʻplashga qaratdilar. — Gazetadan

Gʻoʻzaning shoxlarida marjondek tizilgan boʻliq, semiz koʻsaklar goʻyo chimmatlarini ochib, jamolini koʻz-koʻz qilayotgan goʻzal qizlarga oʻxshaydi. — N. Safarov, Olovli izlar

4. Moʻl, barakali (hosil haqida).

Boʻliq hosil bilan saxiy kuz keldi. — E. Rahim, Yangi qadam

Oʻz vaqtida, xatoning oldini olib berilgan ishlov gʻoʻzalarning boʻliq hosilga kirishiga yordam berdi. — J. Abdullaxonov, Toʻyga kelinglar

ot 1. Oʻtmishda Rossiya va unga tobe hududlarda uyezd tarkibidagi bir qancha qishloqni oʻz ichiga olgan maʼmuriy boʻlinma.—

Ming-boshi, — dedi u [hokim] —Boʻlisingda ishga chiqmaydigan bitta ham odam boʻlmasligi kerak! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Andijon atrofidagi Qoʻqonqishloq boʻlisida roʻy bergan voqea maʼmurlarni gʻoyat tahlikaga solib qoʻydi. — Fan va turmush

Boʻlis mahkamasining keng oyna ravonli yorugʻ xonasida goh turib, goh oʻtirib, tinmay oʻy suryapti. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

2. Shunday maʼmuriy-hududiy boʻlinma hokimi.

Boʻlisimiz Razzoqvoyning qogʻozi bilan kecha shaharga tushib, kitob, daftar, qogʻoz, qalam, yana allaqancha dov-daskak oldim. — H. Gʻulom, Mashʼal

ot s. t. Bugʻdoy unidan tayyorlangan, koʻpincha gʻisht shaklidagi uzunroq non.

Oq boʻlka. Shirin boʻlka.

keyingi haftada, oʻrtoqlar, mehnat intizomi zavodimizda xuddi suvga tushgan boʻlkadek boʻshashib ketdi, — dedi Mirhaydarov. — S. Abduqahhor, Sana-may sakkiz dema

ot 1. ayn. Xona.

Ikki boʻlmali kichkina, pastqam uy, tomi bosay deb turibdi. — S. Siyoyev, Avaz

Kelin-kuyov xonaga kirishdi. Uy egasi narigi boʻlmaga oʻtib, nimadir deb gʻoʻngʻilladi. — S. Siyoyev, Avaz

Nizom xushlar-xushlamas ovqatlanganidan soʻng, yotoq boʻlmaga kirdi. — Yoshlik

Doʻkon ikki boʻlmadan iborat edi: kichkina ayvonchadan oʻtib kiriladigan dahliz va soch-soqol olinadigan ichkari xona. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. ayn. Boʻlim 2.

Fabrikalarning ishga chaqiruvchi gudoklari chalindi: boʻlmalarda, sexlarda, stanoklar yonida yana qizgʻin hayot boshlandi. — Tuygʻun, Stanoklar yonida

ot s. t. Ayn. bolonya.

Bolon plash.

ot shv. Imorat tomiga koʻndalangiga tashlanadigan yogʻoch; toʻsin.

Poyteshada bolor chopaverib, bellaring qotib ketgandir. — S. Ahmad, Jimjitlik

Bu ayvonning bolorlari orasiga taxtachalar qoqib, kaptarlar uchun uya tayyorlangan. — S. Ayniy, Qullar

ot 1. Biror narsani (yogʻochni, goʻshtni va shu kabilar) chopish, kesish, yorish uchun ishlatiladigan, tigʻi dastasiga parallel metall asbob.

Bolta tushguncha, kunda dam olar. — Maqol

Ming daraxtning boshini bir bolta chopar. — Maqol

Aqlli, toʻngakning nozik yerini — yoriladigan yerini topib turib, bolta uradi — aqli bilan yoradi, oʻzini qiynamaydi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Hovlida qor ustida bolta bilan oʻtin yorayotgan yirtiq-yamoq toʻnli bir yigit Elmurodni imlab chaqirdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Bolta (erkaklar ismi).

Bir bütünden ayırılmış olan parça.BOʻLINGAN

ot ayn. Qoraqayingullilar oilasiga mansub yirik daraxt; eman.

ikki jasur jangchi bolut tagiga dafn qilindi. — T. Rustamov, Mangu jasorat