Qidiruv

ot 1. tar. Turkiy xalqlarning baʼzilarida xonliklar davrida davlat arboblariga, shahar yoki viloyat hokimlariga, ularning bolalariga berilgan faxriy unvon hamda shunday unvonga sazovor boʻlgan shaxs.

Boshlab hudaychi ot ustidan bir kimxob toʻnni olib, qoʻrgʻon begiga kiydirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Atrof shahar va qishloq beklari aksar Musulmonqulning oʻz odamlaridan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Aslida bu otni, Ulugʻbek Mirzo Samarqand taxtiga chiqqanda, Buxoro begi tuhfa etgan edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Erkaklar ismining tarkibiy qismi, masalan,

Yoʻldoshbek, Otabek, Yusufbek.

3. (1-shaxs egalik shaklida) Oʻz begi yoki xoʻjayiniga murojaatda yoki ular haqida gapirganda ishlatilgan soʻz.

Qaygʻurma, begim! Hasanali otang bu toʻgʻrida ham seni yodidan chiqarmaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Eski vaqtda yer-suv egalarining xizmatkorlari xonlar zamonidagi rasm-rusumni qilib, oʻz xoʻjayinlarini “begim“, “xonim“, oyim deb hurmatlar edilar. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

ot 1. tar. Bekning va umuman hukm-dorlarning, boyonlarning xotini.

Choʻri qiz Boʻston bekasining hozirgina saroydan kanizak kelib ziyofatga olib ketganligini bildirdi. — Oybek, Navoiy

Labbay, Badia bekam! [dedi Zavrak]. Badia oʻz ismiga “bekam“ soʻzini qoʻshib aytganni yoqtirar, chunki podshoning goʻzal kenja qizi Gulgun Aqoning nomiga ham beka qoʻshilardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. koʻchma Oilaga, xonadonga yoki xoʻjalikka boshchilik qiluvchi ayol.

Bogʻbonsiz bogʻ misli choʻl-yobon, Bekasiz uy — suvsiz tegirmon. — Qanotli soʻzlar

Toʻy bekasi — Mirzakarimboyning xotini ayollarni uch guruhga ayirgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Yarim kechada qayoqqa boramiz, oʻzingiz oʻylang! — dedi kuyov mehmonxona bekasiga. — S. Anorboyev, Oqsoy

3. koʻchma poet. Boshqaruvchi, sardor, ega, sohib.

Nechun, axir, mard goʻzallar bekasi, Gumburlamas Asqar togʻning tegrasi. — A. Sher, Qadimgi kuy

Uch oy yoʻlingizda yotdim koʻz tikib, Ey, bahor bekasi — may chechaklari. — A. Oripov

1. Evlenmemiş kimse.UYLANMAGAN, BOʻYDOQ

2. Evli olduğu halde ailesinden ayrı, yalnız yaşayan kimse.YOLGʻIZ (oilasidan alohida yashaydigan)

sft. Hech kimi yoʻq, kimsasiz; yolgʻiz.

Gʻozi Yunus faqir va bekas. — Guliston

Bir gʻarib, bekas tagʻoyi xoksorim bor edi. — Muqimiy

ot 1. tar. Qadimda yoʻllarda karvonlar va yoʻlovchilar toʻxtab dam oladigan maxsus joy, manzil.

Otabek bir necha bekatga mehmonlarni kuzatib borib, soʻngra qaytmoqchi edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

U [Toʻrgʻay] oʻziga maʼlum boʻlgan ikki bekatda otni oʻzgartirdi. — Mirmuhsin, Temir Malik

2. tar. Pochta stansiyasi.

Xat ham tez kelmaydi, baʼzan bekatlarda yoʻqolib ketadi. — J. Sharipov, Xorazm

3. Yoʻlovchilarning biror transport turi (masalan, avtobus, tramvay yoki metro)ga chiqish va undan tushishlari uchun belgilangan joy.

Avtobus bekati.

Yer osti bekatlari pardozida kulolchilik sanʼati namunalaridan keng foydalanilyapti. — Gazetadan

Eshaklar dikir-dikir yoʻrgʻalab, Kosondan chiqdi va temir yoʻl bekatiga qarab burilgan yoʻl boʻylab ketdi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

4. koʻchma Hayotda bosib oʻtiladigan yoʻlning maʼlum bosqichi, marrasi.

Hayotning umumiy oqimi bilan birga hamisha olgʻa intilib, yangidan-yangi bekatlarni bosib oʻtayotganini, ulugʻ manzil sari hormay-tolmay suzayotganini eslab, qalbi sevinch va quvonch bilan toʻlardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yangi yil boʻsagʻasi ularning yana bir bekati goʻyo. — Saodat

geschlossen, zugemacht, zugedeckt

eshik bekig die Tür ist zu

Doʻkon bekig! Der Laden ist geschlossen!

sft. 1. Berk, berkitilgan, yopiq; qulflangan.

Hamma mehmonxonalarning oyna-band naqshli, boʻyoqli eshiklari va derazalari bekik, qalin pardalar bilan qoplangan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bobur bekik va dim qoʻrgʻondan koʻra, uzoqdagi daraxtzorlarni, keng, ochiq joylarni afzal koʻrardi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Toʻsilgan, toʻsiq.

Bekik yoʻl. Daryo bekik edi.

oʻzbekchamahkamlamoq, mustahkamlamoq, kuchaytirmoqruschaукреплятьinglizchastrengthen

1. Ishdan xoli, ishi yoʻq; ishsiz;İŞSİZ, BOŞ

2. befoyda; arzimaydigan;BOŞUNA, BEYHUDE

3. yolgʻon.YALAN

İçkiye düşkün, içkici.AROQXOʻR

oʻzbekchamahkam, mustahkam, pishiq, chidamliruschaкрепкоinglizchatight

Yayïy dunya bekrü eligdä tutub Bu o‘zgaruvchan dunyoni mahkam qo‘lida tutib – Переменчивый мир крепко держа в руках – Changeable world holding tightly in your hands

oʻzbekchamahkamlamoq, mustahkamlamoqruschaукрепитьinglizchafasten, close

Azraq bekütgil ulun Hayoting asosini biroz mustahkamla – Укрепи немного основу своей [жизни] – Strengthen a little bit of the foundation of your life

ot 1. tar. Bekning va umuman hukmdorlarning, boyonlarning xotini yoki qizi.

Kecha oʻrda bek oyimdan menga arava kelgan ekan bormay, aravani boʻsh qaytardim Bo xudo, oʻrda bekachi boʻlsa oʻziga, dedim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. esk. Xotin-qizlarga hurmat bilan murojaat qilishda ishlatilgan soʻz.

Oh, koʻrsang edi bir kuyovni! Qanday chiroyli, qanday aqlli ekanini bilar eding, bekachim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Yigʻlama, bekachim, — dedi Toʻybeka. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. koʻchma Ega, sohib; hukmron.

Uchovlon bekachdir bu gal dargohda, Nomlari Mukarram, Buoysha, Oygul. — A. Oripov

4. Bekach (xotin-qizlar ismi)

Bir şeyi veya bir yeri bekleyip korumakla görevli kimse.QOROVUL

Buzuvchi (xaker) buzilgan kompyuterga birinchi kirishga ega boʻlgandan soʻng tizimga takroriy kirish maqsadida oʻrnatidagan dastur yoki dasturlar toʻplami. Bekdor – rutkitning (q: rutkit) alohida muhim tarkibiy qismi. Taniqli bekdorlar antivirus tizimlari bazalariga kiritiladi.inglizchabackdoorruschaбэкдор

oʻzbekchayopiq, berkruschaзакрытоinglizchaclose

yopmoqruschaзакрытьinglizchaclose

oʻzbekchayopiqlik, berk, qulfruschaзакрытыйinglizchaclosed

Ödi kelsä ačlur bu beklig qapuy Vaqti kelib, bu berk eshiklar ochiladi – Придет срок, и откроются эти запретные ворота – The time will come, and these forbidden gates will open

ot 1. Bek mavqeyi, lavozimi yoki vazifasi.

Men Oyim qishlogʻining bekligining uddasidan chiqolmayman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bek Alpomish beklik qilib, Qorajon bilan birlikda davron surib, mamlakatni obod qilib, Barchin bilan oʻynab-kulib yuraverdi. — Alpomish

2. Bek qaramogʻidagi maʼmuriy hudud.

Maddohlar — xudoning daxlsiz bandalari, ularni xonlikning har bir bekligi, har bir noibligiga joʻnatsak, zarar qilmas. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Bu yil Hazorasp bekligining oʻzida oʻn ming tanob gʻoʻzaga qurt tushib, hosil boʻlmabdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Beklarga xos xatti-harakat, yurish-turish.

Ayniqsa siz hamon oʻzingizning bekligingizga borib, istigʻnoyingizni eskicha olib borasiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Boy otam senga beklik qilibdilar. — N. Safarov, Uygʻonish

Yunus pari beklik qilib, yoronlar, Sarpoy berdi jami turgan qiziga. — Yunus pari

sft. kam qoʻll. Ayn. kuchsiz.

— Toʻgʻri, — dedi afandi, — siz qudratli podshosiz Biz ojiz, bekuchmiz. — Latifalar

Qari-qartang bekuchlar, Suyanib yur hassangdi, Hasandayin mardlarga, Qani joʻra boʻsangdi. — Ravshan