Поиск

rvsh. 1. (faqat kesim vazifasida) Gʻoyat cheklangan, tigʻiz; nihoyatda oz.

— Borishim kerak. Vaqt juda ziq, — dedi Hotam. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Vaqt ziq, tong yorishi yaqin, tez harakat qilish kerak edi. — A. Rahmat, Ellik bir bahodir

Umrzoq ota ish tiqilinch, vaqt ziq ekanini fahmlab, oshdan gap ochmay qoʻya qoldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. koʻchma Bekordan-bekor diqqat boʻlaveradigan, tajang, yuragi tor.

Ziq odam.

3. Yurakni ezadigan, diqqatni oshiradigan.

Ziq ish.

sft. Oʻtaketgan xasis, qizgʻanchiq, mumsik.

Oʻzi koʻp ziqna, koʻp puxta odam. Bir tiyinni koʻrsa, oʻn yumalaydi. — I. Qalandarov, Shoxidamas, bargida

— Abdurahmon ziqnaning yuvundixoʻri boʻlib yuraverasizmi, aylanay er? — dedi Bahri. — H. Gʻulom, Mashʼal

ot 1. Tigʻizlik, tanglik, cheklanganlik (payt, vaqt haqida).

Boyvachcha danakday nonni ogʻziga tashlab, vaqt ziqligini bildirmoqchi boʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Nochor qolgan Qurbonali, vaqtning ziqligidan, onasinikida boʻlgan xotinini tun-da borib koʻrib keldi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar

2. Dili xuftonlik, maʼyuslik; tushkunlik.

Bulutli qish kunining yurakka ziqlik beruvchi xira tongi edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot shv. Ziqnovga olmoq Siqmoq, qiynamoq.

Otam bilan onam, sendan kichiklar ikki bolali boʻldi, qachon uylanasan, deb ziqnovga olishadi. — N. Qobil, Unutilgan sohillar

Nafas qisish kasalligi; astma.

Ziqnafas kasalligida harsillash birdan yuz beradi. — N. Ismoilov, Kasallarni parvarish qilish

ot Xasislik, qizgʻanchiqlik.

[Fotima] Oradan uch oy oʻtar-oʻtmas, buxgalter erini ziqnalikda ayblab, uyiga qaytib keldi. — Mirmuhsin, Umid

[Kuyov] Oʻta ziqnalikdan, torlikdan, damlab ichadigan choylarni ham oʻlchab beradigan boʻldi, tiyinlarini tuflab tugdi. — Sh. Gʻulomov, Sahroda

Bu katta, koʻrkam darvozani uzoqdan koʻrganlar, dadasi ziqnalik qilib yigʻgan boylikni oʻgʻli sovuryapti, deyishardi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

fl. Ziqlamoq feʼlining majhul nisbati.

a crushed

• eziq pomidorlar squashed tomatoes

ot 1. Ovqat boʻladigan mahsulot, ov-qatli don-dun; yemish.

Oziq mahsuloti. Bir kunlik yoʻlga chiqsang, bir haftalik oziq ol! — Maqol

Yozning yozigʻi — qishning ozigʻi. — Maqol

Yigitlardan biri dasturxon yozib, yoʻlga olgan oziqlarini oʻrtaga qoʻydi. — A. Qahhor, Maston

Nima, oziq bittami, qozon osmadingiz! — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Hayvonlar ovqati, yem-xashak.

Hayvonlar uchun qishga oziq tayyorlamoq. Qurtlarga oziq bermoq.

3. Oʻsimliklar oʻsish jarayonida yerdan oladigan moddalar.

Oʻsimliklarga qoʻshimcha oziq berish. Ildiz oziq bersa, novda koʻkarar. — Maqol

1. n 1. turtish, itarish

2. zarba

2. v 1. itarmoq, turtmoq, niqtamoq

2. dalda bermoq, qiziqtirmoq

узбекскийDefis, chiziqchaказахскийДефисрусскийДефис

ot esk. kt. Eng tajribali, mahoratli, mohir, oʻtkir.

Hoziq hakim boshini ojizona chayqadi, xolos. — Oybek, Navoiy

n food, food-stuffs

2. Qiziqish uygʻotadigan, diqqatni tortadigan; qiziqarli. m . Yetti-sakkiz yoshdagi bolalar uchun chillak oʻyinidan qizigʻi bormi? R. Fayziy, Sen yetim emassan

Qiziq hikoya. Qiziq ertak. Qiziq tomosha

Bunda holdan toyguncha ishlashib, uchastkaning umumiy geologik sxemasini tuzishdi, baʼzi bir qiziq joylarning suratini olishdi — S. Karomatov, Oltin qum

3. Zavq, kulgi qoʻzgʻatadigan

Ular bir-biriga gap bermay, allaqanday voqeani gapirishib kelishyapti. Juda qiziq joyiga kelishgan boʻlsa kerak, hammalari birdan xaxolab kulib yuborishdi — S. Anorboyev, Oq-soy

4. Koʻngil ochadigan, maroqli, qiziqar-

Bazm juda qiziq, juda koʻngilli edi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Salimboyvachcha] Oʻtirish qiziq, juda xushchaqchaq, bazm juda qiyqiriqli boʻlishini bilib.. saman yoʻrgʻani egarlatib qoʻygan edi — Oybek, Tanlangan asarlar

5. oʻayriodsiy, ajablantirarli, gʻalati

Uni bekordan-bekorga qamab qoʻyishi qiziq- — ku/ Mirmuhsin, Meʼmor

Oʻzimam qiziqman-da.. Illy yomgʻirdan qoʻrqib, maktabdan qolib oʻtirsam — E. Raimov, Ajab qishloq

Buoʻgʻrilar qiziq: "Oyda, yilda bir kelgan mehmonidan ayrilmasin", deb ashula aytadi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

6. Taajjub, hayronlikni bildiradi

Qiziq, birdan oyim, boyagi gaplar esiga tushdimi, qovogʻini solib oldi — H. Nazir, Yonar daryo

-Qiziq, nima qilib yuribdi yarim kechada?Oʻ — Hoshimov, Qalbingga quloqsol

7. ayn. qiziqchi. m . Birdan xon va raiyat kulib yubordilar, bu kishi Xudoyorning eng yaxshi qizigʻi Zokir gov edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Yusuf(jon) qiziq. Oxun qiziq

Ulugʻbek oʻtkazgan katta bir toʻyda qiziqlar, cholgʻuchilar, askiyachilardan tashqari, bir ayol ashula aytib.. hammani mastu shaydo qilgan ekan — K. Yashin, Hamza

ot 1. Yerga qoqish uchun moʻljallangan yoki qoqilgan, uchi oʻtkir yogʻoch yoki temir.

Yogʻoch qoziq. Temir qoziq. Chegara qozigʻi. Yerga qoziq qoqmoq. Qoqqan qoziqday qaqqayib turmoq. Otni qoziqqa bogʻlamoq. Yaxshi soʻz — jon ozigʻi, yomon soʻz — bosh qozigʻi. — Maqol

Qirgʻoqqa yaqin yerda toʻrt qoziq ustida kattakon bir qayiq turar edi. — A. Qahhor, Xotinlar

2. Kiyim, sochiq va shu kabilar narsa ilinadigan moslama.

Paltoni qoziqqa ilmoq.

Qoziqdan Makkatulloning aksi tushirilgan ipak joynamozni olib, qiblaga qara-tib yerga soldi. — K. Yashin, Hamza

Ohori toʻkilmagan oq xalatlar separatorxona qozigʻida osigʻliq. — S. Nurov, Narvon

ot 1. Har yon sochilgan, toʻzigan holatli, holdagi.

Toʻziq xas-xushlarni supurib, bir yerga toʻplamoq.

Bari bir, rahbar ogʻizga yaqin boʻladi. Qancha kamtar boʻlsang ham, koʻpning ogʻzida boʻlasan. Katta boʻldingmi, tuprogʻing toʻziq boʻladi, azizim. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

2. koʻchma Sochiq, sochilgan, boʻlingan; parishon.

Uning xayoli toʻziq.

3. Betartib yoyilgan, toʻzigan, toʻzgʻoq, paxmoq.

Qiz tol tagidan chiqib yugurgancha, oʻzini suvga otdi. Nizomjon uning orqasidan oppoq boldirlarini savalagan toʻziq sochlarini koʻrib qoldi. — S. Ahmad, Ufq

4. Eskirgan, titilib ketgan.

Hujraning burchagida Shoqosimning uvada choponi, toʻziq koʻrpa-yostigʻi uyilgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Gulnor koʻcha eshigidan hovlisiga kirarkan shipi, devorlari toʻziq ayvonga paranjisini otdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot esk. Ayn. gunoh.

Ajalingning yetishi qilgan yozigʻingdan emas, bek akangning qonsirashi! degan gap [Hasanalining] koʻngliga tushar edi-da, beixtiyor uflab yuborar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Yozigʻim ne? Oʻzimday bir gʻaribani yaxshi koʻrganimmi? [dedi Matpano]. — Yoshlik

Bizning xudoga nima yozigʻimiz bor ekan. — Z. Said, N. Safarov, Tarix tilga kirdi

ot 1. Yozadigan, chizadigan yoki yuqadigan narsalar qoldirgan iz.

Yoʻgʻon chiziq. Ingichka chiziq. Boʻr bilan chizilgan chiziq. Hassaning uchi bilan chizilgan chiziq.

2. Shunday shakldagi yoʻl, iz.

Beqasam chiziqlari. Yuz chiziqlari.

3. Narsalarning chegarasini, joyla-shishini yoki borishini koʻrsatuvchi yoʻnalish.

Ekvator chizigʻi. Ufq chizigʻi.

Ham-ma daraxtlar bir chiziq ustida tekis saf tortib turadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. mat. Sirtning ikki qoʻshni sohasidagi umumiy qism; uzluksiz qator nuqtalar majmui.

Gorizontal chiziq. Toʻgʻri chiziq. Egri chiziq. Siniq chiziq.

Toʻgʻri burchakli koordinatalar tizimida chiziq tenglamalarning turiga qarab ajrashdi. — OʻzME

sft. 1. ayn. Choʻzinchoq.

Choʻziq yuz. Choʻziq stol. Choʻziq supa,

Katalakdekkina hovli ekan, ikki-uch uy, oxirida nurab yotgan choʻziq ayvon — bor-yoʻgʻi shu. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

2. Uzoq davom etgan yoki etadigan, uzun, davomli (ovoz, tovush, hayqiriq va shu kabilar haqida).

Choʻziq ovoz.

Olislab borayotgan parovoz, nola chekkandek, choʻziq gudok chaldi. Oʻ. — Hoshimov, Ikki eshik orasi

3. tlsh. Uzoq, davomli talaffuz etiladigan.