Қидирув

Yy der dreiundzwanzigste Buchstabe des usbekischen Alphabetes

от 1. кт. Кун; кунлар.

Бугун ҳар биримиз учун қутлуғ айём. — Муштум

2. Байрам куни; байрам кунлари.

Улуғ айём. Айёмлари (айёмингиз) муборак!

3. Баъзи сўзлар билан қўлланиб, шу сўзлар билдирган вақт, фасл ва шу кабиларга оид он, кун, кунларни билдиради.

Баҳор айёмида гул гашт этарга бир чаман бўлса — Фурқат

Йигитликнинг айёмини ёд қил. — А. Навоий

Шукр қил, ҳижрон туни ўтгач, келур айёми васл. — Воқиф

сфт. 1. Макр-ҳийлага уста; муғамбир, фирибгар.

Айёр бой. Айёр тулки,

Тулкини алдаб соғурлар, Турфа айёрдир тўрам. — Муштум

Мирзакаримбой илоннинг ёғини ялаган одам: ҳамма бойлар каби айёр — Ойбек, Танланган асарлар

2. Макр-ҳийла ифодаси бўлган; маккорона.

Айёр боқиш. Айёр табассум.

Бек айёр кўзларини Раззоққа қаратди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

3. от Ўзбек халқ достонларида: ҳийлагар; айғоқчи.

Шу орада Алпомиш Қалмоқшоҳнинг айёрларини ўтда куйдириб юборди. — Алпомиш

итоацизрусчанепокорныйинглизчаdisobedient

Бодун муйя болса йïрақ тур саčа Агар халқ итоациз бўлса, ундан йироқ тур – Если народ становится непокорным, ты стой в стороне – Иф пеопле бекоме дисобедиент, ёу ваниш

İçkiye düşkün, içkici.АРАҚХЎР, ИЧКИЛИККА МУККАСИДАН КЕТГАН

ўзбекчаФАЙЗЛИтуркчаÇok verimli

от кт. Ўлик, жасад, мурда.

Маййитни дафн этмоқ.

Олло бировни арз сўрғувчи, бировни маййит ювғучи қилиб яратмиш. — С. Сиёев, Ёруғлик

1. шифокор ёзиб берадиган дори қоғози

2. тайёрлаш усули

от эск. кт. айн. Овчи.

Тоғларда ирғишлаб ўйнасин оҳу, Уларнинг пойига тушмасин сайёд. — Х. Салоҳ

Мен бўлибман овчи — элда бир сайёд. — Гулихиромон

от Саёҳат қилувчи; саёҳатчи.

Ҳа, машҳур сайёҳ Колумб кашф қилган тамаки эндиликда бутун дунёни тутунга тўлдириб юборди. — Газетадан

Бир сайёҳнинг хабарича, Ява ороли-да бошда бирор нарса кўтариб юриш ман этилган. — Фан ва турмуш

сфт. 1. Бир жойдан иккинчи жойга кўчиб юриб хизмат қиладиган.

Сайёр кўргазма. Сайёр устахона. Сайёр кино.

2. Доимий жойдан бошқа ерга бориб ўтказиладиган, уюштириладиган.

Суднинг сайёр мажлиси. Сайёр илмий сессия.

3. Муқим турар жойидан бошқа жойларда кезиб юриб, иш олиб борувчи.

Сайёр мухбир.

Унда-бунда сайёр атторларнинг ип кетди, игна кетди каби қичқириқлари шаҳар шовқинига мадад бериб туради. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. эск. кт. айн. Сайёҳ.

Носирбой ҳам бўш келмайди: — Мен! Номим Носир сайёри Самарқандий. — А. Қодирий, Обид кетмон

5. Сайёр (эркаклар исми).

Gezgin, turistСАЁҲАТ

1. Belli bir yeri olmayan, gezici, gezgin.САЙЁР

2. Kolay taşınabilen, katlanarak taşınabilir duruma getirilebilen, portatif.КЎЧМА (портатив)

Uçucu.УЧАДИГАН, УЧУВЧИ

сфт. 1. Бирор ишга шайланиб, ҳозирланиб турган, шай, ҳозир.

Улар [солдатлар] милтиқларини осмонга ўқталиб, ҳар дам отишга тайёр турардилар. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Бирор нарса, иш учун мойил, рози ҳолатли.

Мени қўя беринг, осадими, чопадими — ҳаммасига тайёрман. — К. Яшин, Ҳамза

Ёʻлчи шу чоқда қанча ақчаси бўлса ҳам беришга тайёр эди — Ойбек, Танланган асарлар

Анварга мазкур олий табақаларнинг ҳар қайсиси ҳам ўз қизини бериб, куёв қилишга тайёр! — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Салтанат учун қурбон бўлишга ҳам тайёр — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Ишлатиш, истеъмол ва шу кабилар учун ҳозирлаб қўйилган.

Тайёр кийимлар. Тайёр маҳсулотлар.

Сутчой тайёр бўлди, сузиб кирайми? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ғаввос тайёр аравалардан бирини олиб келди. — Мирмуҳсин, Меъмор

4. с. т. Юкл. Кучайтириш, таъкид билдиради (асосан, болани ота ёки онага қиёслашда қўлланади).

Кичик ўғли тайёр ота-сининг ўзи бўлибди.

1. эск. кт. Тайин этилган, белгиланган, аниқланган.

Бул тақдирни ўшал муайян қатли ом соати етмагунча пўшида тутилмоғи маъқулдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Аниқ, тайинли, белгили, маълум.

Муайян давр.

Олимхоннинг муайян касби-кори ёʻқ. — Ойбек, Танланган асарлар

Кишининг руҳий ҳолати ва иш қобилияти муайян ритмга бўйсунишини одамлар аллақачон пайқашган. — Газетадан

1. Belli, belirli; kesin olarak belirlenmiş.МУАЙЯН, МАЪЛУМ

2. Kararlaştırılan.БЕЛГИЛАНГАН, ҚАРОРЛАШТИРИЛГАН

1. Таппа-тайёр; мавжуд.

[Хадича:] Ош тайёр. Ичкарида дастурхон солиғлиқ, ҳамма нарса муҳайё. — Уйғун, Навбаҳор

2. Муҳайё (хотин-қизлар исми).

от 1. Муқим турар жойи ёʻқ, дарбадар кезувчи, дарбадар.

Сайдинг қўя бер, сайёд, Сайёра экан мендек. — Фурқат

2. астр. Қуёш атрофида айланувчи ва ундан нур олувчи шарсимон осмон жисми, масалан, Меркурий, Венера. Ер, Марс.

Маълумки, замин — Ер сайёраси Қуёш системасида коинотнинг бир кичик бўлаги сифатида пайдо бўлди ва тараққий этди. — Газетадан

3. Сайёра (хотин-қизлар исми).

Gezegen.САЙЁРА