Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ЯРА» бўйича 93 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

93 та · 1-саҳифа / 5
яра
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ЯРА 'танада ҳосил бўладиган жароҳатъ, ъчиқиқъ. Қонли кўйлакни Қоратой эҳтиёт билан тилиб, я р а н и очди (Ойбек). Бу от қадимги туркий тилда ҳам 'бўлакларга ажрат-ъ маъносини англатиб, я:р-тарзида талаффуз қилинган феълдан -а қўшимчаси билан ясалган (ЭСТЯ, IV, 140); кейинчалик а: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (ССТТН, II, 323); ўзбек ти — лида а унлилари ä унлиларига алмашган: я:р- + а = я:ра > яра > йäрä. Бу от асли ъбирор зарба натижа — сида ажралишъни билдирган, бошқа маънолари шу маънодан ўсиб чиққан

1. Тери ёки шиллиқ парданинг, шунингдек, тери ости тўқималарининг турли сабабларга кўра нобуд бўлган қисми кўчиб, унинг ўрнида ҳосил бўладиган нуқсон

2. Тиғ, зарб ва ш.к. таъсирида ҳосил бўладиган шикает; жароҳат

Ёмон яра. Тиғ яраси. Ярани даволамоқ

У., граната осколкаси ўнг оёғини ёриб юборган, окоп деворига суяниб типирчилаётган солдат ёнига бориб, ярасини боғлай бошлади — А. Убайдуллаев, Қонли издан

Донли кўйлакни Доратой эҳтиёт билан тилиб, ярани очди. Яра кўкракда, юракка яқин: ундан қуюқ қон ҳали ҳам силжиб турар эди — Ойбек, Танланган асарлар

3. Кучли қайғу, руҳий азоб, алам берувчи нарса; шикает. . ■■

Тиғ яраси туза/Ш-ди, тил яраси тузалмайди — Мақол

Ғу-ломжон Эрбўтани калака қилиш учун эмас, ўз қалбида фасод боғлаб ўтган боласизлик ярасига малҳам босиш учун ўйнашиб эди — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Баъзан [Гулнорнинг] юраги тошиб, бутун дардини, яраларини Унсинга очишни истайди — Ойбек, Танланган асарлар

Ақли кирди. Болалигида қалбида бўртган алам яраси йилдан-йилга йиринг боғлаб, фасод йиға бошлади — С. Зуннунова, Гулхан

Тўлиқ мақола →
ярамоқ
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

фл. 1. Истеъмол учун, ишлатиш, фойдаланиш ва шу кабилар учун мумкин, яроқли бўлмоқ.

Бу сув ичишга ярайдими? Қурилишга ярайдиган ёғоч. Бу этиклар кийишга ярамайди.

2. Бирон ишни бажаришга лойиқ бўлмоқ, ишлатишга хизмат қила олмоқ.

Бу асбобларнинг кўпи ишга ярамайди.

Мурғоб отлари қумга ярамайди — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Бирор ишга яроқли бўлмоқ, қўлидан келмоқ, бажара олмоқ.

Самоварчиликка яратяптими, ахир? — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

Қора йигит столда ётган бир даста пул, тилла соатни олиб, хотинига отди: — Биз бунақа соат олиб беришга ярамаймизми? — С. Аҳмад, Сайланма

4. Бирор талаб, эҳтиёж учун керак бўлмоқ; асқатмоқ, иш бермоқ.

Кўчада ётган эски тақа, занглаган мих, шунга ўхшаш бало-баттарга кўзи тушса, дарров олар эди. Коримга ярайди бир кун, дер экан. — Ойбек, Танланган асарлар

Кўп бўлмаса, озроқ бўлар: рўзғорга, невараларга яраб турса бўлди-да. — С. Нуров, Нарвон

Яхши ҳам Назиржон бор экан, шу бечора кунимга яраб турибди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Тўлиқ мақола →
ярақ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

тақл. с. Жуда ёруғ, ялтироқ нур аксини билдиради.

  • Ярақ-ярақ қилмоқ Шундай нур чиқармоқ, акслантирмоқ. Ҳаммаси яп-янги офтобда ярақ-ярақ қилади. — Ҳ. Назир, Бир туп ғўза
Тўлиқ мақола →
YARAY

ўзбекчакеракли пайт, чора, восита, тадбиррусчамомент, подходящий случай, средствоинглизчаmoment, measure

Qamuy iš yarayï bilir ham ödin (U) hamma ishning tadbirini qilur – Он знает то, что подходит для всех дел, и [знает] время – He knows what is suitable for all affairs, and knows the time

Тўлиқ мақола →
ярали
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

сфт. 1. Бирор жойига яра чиққан, яраси бор; ярадор.

Ярали киши. Юзи ярали. Дўли ярали.

2. Қаттиқ руҳий азоб берувчи ҳолатли, руҳиятида шундай азоб берувчи нарса бор.

Кўнгли ярали одам.

Зайнабнинг ҳам юраги ярали эди, унинг тўйи яқинлашган вақтда, севикли куёв йигит икки кунгина хасталаниб ўлган. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
яраш
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

2. Уруш-жанжални тўхтатиш; ярашиш

Бу жанжал яраш билан тугади. Яраш аҳди тузилди

Иккала ҳукмдор яраш битими тузибдилар — М. Осим, Ибн Сино қиссаси

Олдин уришиб, кейин ярашадиганлар, одатда, бир майизни иккига бўлиб ейдиган жуда қалин дўст бўлиб кетишади.. Дани, Нус-ратжон, тушинг, Аҳмаджоннинг яраш ошини еб келайлик бўлмаса — С. Нуров, Нарвой

Бу сайлов миллий яраш сиёсати, янги сиёсий ёʻлнинг ғалабасидир — Газетадан

3. Яраш (эркаклар исми)

Тўлиқ мақола →
YARAŠÏ инглизча

яраша, мос – послелог соответственно – аккординг (то), суитабле (фор). Кириšкä яраšï čïқïš қïл– Киришга яраша чиқиш қил – Расходуй соответственно поступ

ярадор
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. Жароҳат олган, жароҳати бор; ярали.

Ярадор солдат. Енгил ярадор. Оғир ярадор.

Ўлган, ярадор бўлганларга қарамай, қўзғолончилар катта сурон билан илгари отилиб, тошбўронни кучайтирди. — Ойбек, Танланган асарлар

Дайилма атрофидаги окопларда ҳам уч киши ярадор бўлди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Ҳадемай шу баталондан ярадорлар кела бошлади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Тўлиқ мақола →
ярамас
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Ярамоқ феълидан сифатдош.

Бўйнидан бойланган ит овга ярамас. — Мақол

2. Ахлоқ-одоб, қоида, тартиб меъёрларига тўғри келмайдиган; бўлмағур.

Кайф таъсирида шундай ярамас ишлар қилинадики, терининг қалинлигига қарамай, титрашга тўғри келади. — Газетадан

Хўш, тарбия ўчоғида қачонгача бу ярамас ҳолат давом этади. — Муштум

3. Иши, феъл-атвори ахлоқ-одоб меъёрларига тўғри келмайдиган; ахлоқан нобоп, бузуқ.

Шубҳа-ю бад олиш, ярамас кимсаларнинг фитнаси бизни подшо қаҳрига гирифтор қилди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Ҳой, қанақа ярамас боласан, туш томдан. Ҳе, ахлоқсиз! — С. Аҳмад, Сайланма

4. Шундай хулқ, хислатга эга бўлган шахсга нисбатли ҳақорат учун қўлланади.

Тўхта, деяпман сенга, ярамас! Ҳозир мушукдай деразадан отиб юбораман! — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Кўзимга кўринма, ярамас — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

Тўлиқ мақола →
яраша
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. 1. (жўналиш келишиги билан) Мос келадиган, мувофиқ, лойиқ.

Кучига яраша. Сўзига яраша. Эшагига яраша тушови. — Мақол

Аҳли растага ва бойваччаларга яраша дурустгина кийинади. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўйда ўзингиз бош бўласиз, худо хоҳласа Аввал ўзига яраша бир қиз топил-син. — П. Турсун, Ўқитувчи

— Бизда илғорлар ишига яраша ҳурматдалигини яхши биласан, — деди Ёʻлдош Саидга. — А. Мухтор, Чинор

2. Қиёс, нисбатлаш билан инкор мазмунини ифодалаш учун хизмат қилади.

Беш фарзандим бор. Дарслиги етишмаганига яраша дафтари бўлсайди. — Газетадан

  • Ўзига яраша Фақат ўзига тегишли бўлган; ўзига хос. Зиёбекнинг ҳам ўзига яраша дарди, севгиси, орзуси бор эди. — Н. Фозилов, ДийдорБундай тунда яёв кетишнинг ҳам ўзига яраша гашти бўлади. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
Тўлиқ мақола →
ЯРАŠÏҚ

ўзбекчамуносиб, лойиқрусчаподходящий, пригодныйинглизчаdeserving

Яраšïқ не эрсä анï бердилäр – Нимаки лозим бўлса, ўшани бердилар – Они дали все, что было подходящего – Тҳей гаве эверйтҳинг тҳат вас суитабле — ҚБН, 88₉; ҚБН, 1047; 45а9

Тўлиқ мақола →