Поиск

ot 1. Diniy tushunchalarni xalqqa, qavmga tushuntirishga, targʻib qilishga qaratilgan nutq; yaxshilik va ezgulikka chaqiruvchi daʼvat.

Oradan uch kun oʻtib, namoz jumadan keyin, Abduvaqqos eshon vaʼz aytibdi, gʻazotga fatvo beribdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Maʼruza; leksiya; nutq.

Oʻz vaʼzini tamomlar ekan, dedi: Tanqid keltirar foyda. — M. Ikrom, Koʻngil guli

Xalil ota Toʻraxonovning balandparvoz vaʼzini jimgina oʻtirib tingladi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin

3. Nasihatomuz yoki tashviqiy nutq; pand-nasihat, oʻgit.

Majlisda oziq-ovqat razvyorstkasi haqida vaʼz aytadi-yu, uyida sholini oʻraga koʻmadi. — H. Gʻulom, Mashʼal

ot 1. Meva-cheva, shirinlik solib dasturxonga qoʻyiladigan idish.

Bir vazada bandidan yangi uzilgandek tilla olmalar, ikkinchi vazada har bittasi kichikroq choynakday keladigan anorlar. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Gul solib qoʻyiladigan yoki uylarga, jamoat binolariga ziynat uchun qoʻyiladigan naqshdor, chiroyli idish, koʻra.

[Gulnor] Bezak uchun u yerga, bu yerga qoʻyilgan katta-kichik chiroyli xitoy vazalarini latta bilan yaxshilab artdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot 1. kam qoʻll. Oʻlchov.

Tabiatda qudrat bormi, Bizdan vazn olmasin — Gʻ, Gʻulom

2. Ogʻirlik; ogʻirlik oʻlchami; salmoq.

Yuk vazni. Molning tirik vazni.

Egamberdi, shu bugʻdoyning vazniga baravarlab sarimagʻiz undan tort, aybonang uchun ustiga oʻzimizdan bir pudun ham qoʻsh! — A. Qodiriy, Obid ketmon

Safo maxsum tahorat uchun qumgʻonni koʻtardi-yu, vazni yengilligidan boʻm-boʻshligini fahmladi. — Gʻulom, Zamin yulduzlari

3. koʻchma Kam qoʻll. Shaxsning mavqeyi, mavqe darajasi.

Salimxon jon-dili bilan Saidiyni begonasiratmaslikka, oʻzi bilan bir tekislikka qoʻyishga tirishar va hatto oʻzini nodonlikka solib, Saidiyning vaznini orttirar edi. — A. Qahhor, Sarob

4. ad. Sheʼriy satrda sheʼrning ritm ohangi va tuzilishini belgilovchi boʻgʻinlar soni va joylanishi; sheʼr oʻlchovlari.

Aruz vazni. Barmoq vazni.

Sheʼrlar maʼlum oʻlchovda yoziladi. Sheʼr oʻlchovlari vazn deb ataladi. — Adabiyot nazariyasi

5. mus. Musiqa asarida uning ritm ohangini va tuzilishini belgilovchi ritmik birliklar soni va joylanishi.

Hali oldindadir goʻzal kunlarim, Hali lab tegmagan kulgular oldda. Vaznga tushmagan qoʻshiqlar oldda. Hech nima emasdir bu koʻrganlarim. — A. Oripov, Yillar armoni

Çiçek koymak için kullanılan kap.GULDON, VAZA

Açık, aydın, belli.OCHIQ-OYDIN, MAʼLUM

ot 1. tar. 1 Oʻrta asrlarda Yaqin va Oʻrta Sharq davlatlarida, jumladan, Oʻrta Osiyo xonliklari-da hukumat idorasi yoki kengashi (devoni) boshligʻi.

Saroy vaziri noiloj bosh egib, farmoni oliy hozirlagani chiqib ketdi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

2. Mamlakatda muayyan tarmoq faoliyatini boshqaruvchi shaxs.

Sogʻliqni saqlash vaziri. Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri.

Respublika Moliya vazirining taʼkidlashicha, kelasi yilda aholini ijtimoiy himoyalash xarajatlariga 65 mlrd soʻm ajratiladi. — Gazetadan

3. koʻchma Oilada, jamoada boshliqdan keyingi mavqeda turuvchi shaxs.

Axloq-odobda ham oʻrnak boʻla bil, Erlar bosh boʻlishsa, kuchli oila. Roʻzgʻorda ayollar har doim vazir. Farzandlar ravnaqin oʻylaydi ona. — Gazetadan

Ovulingning oqsoqoli mulla Fozil, Oʻltirar bek oldida ikki vazir. — Oq olma, qizil olma

ot esk. Notiq, vaʼz oʻquvchi.

ot ayn. Vaʼzchi.

ot 1. Amalga oshirilishi, hal qilinishi lozim boʻlgan, koʻzda tutilgan maqsad, maqsadli ish.

Millatni uygʻotish — uygʻonganlarning vazifasi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

Ikkinchi juda muhim vazifa — xalq isteʼmoli mollarini ishlab chiqarishni rivojlantirish. — Gazetadan

Endigi muhim vazifa — oʻrim-yigʻimni gʻoyatda qisqa fursatda uyushqoqlik bilan oʻtkazish — Gazetadan

2. Zimmada boʻlgan muayyan ish, ishlar.

Ruslan bilan Normat koʻchaga chiqqanlarida, oʻz vazifalarini bajargan partizanlar bugʻdoypoyaga qayta boshlagan edilar. — I. Rahim, Chin muhabbat

Siz qishloqda boʻlganingiz sababdan, kelguningizcha ishlar toʻxtab qolmasin, deb vazifamdan tashqari ishlarga urindim. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Togʻa, Sizning vazifangiz — mehmonni istagan odam bilan gaplashtirish, istagan yeriga olib borish. — Guldasta

3. Doim amalga oshirish, amal qilish, bajarish lozim boʻlgan ish; burch.

Er topganini saranjom-sarishta qilish — xotinning vazifasi. — Mushtum

Uning \elning] ovoziga quloq solmoq, shikoyatlarini sabr-toqat bilan tinglamoq vazifamizdir. — Oybek, Navoiy

4. Bajarish uchun berilgan, topshirilgan ish; topshiriq.

Ertasi kuni [Elmurod] oʻz shogirdlariga vazifa berib qoʻydi-da, ayollarning oʻqishini koʻrishga kelt. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Oʻqituvchi uy vazifalarini bera boshladi. — Oʻ. Usmon, Sirli sohil

5. Biror narsa bajaradigan ish, xizmat.

Tovush toʻlqinlarini tutgich vazifasini oʻtovchi quloq suprasi tabobatda katta ahamiyatga molik ekani Sharq tibbiyotida qadimdan maʼlum. — Fan va turmush

Yotoq-xonada istiqomat qiluvchilardan har birining kitob va daftarlari kechasi oʻziga yostiq vazifasini oʻtar edi. — S. Karomatov, Oltin qum

6. Xizmat lavozimi, mansab, amal doirasida bajariladigan ishlar majmui.

Direktorlik vazifasi.

Komissiya yosh oʻqituvchilarni birma-bir chaqirib suhbatlashishga va ularning qayerda qanday vazifada ishlashini belgilab berishga kirishdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Viloyat xalq deputatlaridan besh kishi., jiddiy kamchiliklari uchun oʻz vazifalaridan boʻshatildilar. — Gazetadan

1. Ödev.VAZIFA

2. Görev.

sft. 1. Ogʻirlik oʻlchami katta, katta ogʻirlikka ega; yengilning aksi, ogʻir.

Vazmin tosh. Vazmin yuk.

Yigitalining hovlisiga vazmin choʻyan darvoza orqali kirilar, uning yonboshidagi kichik uychada choʻqqisoqol qorovul oʻtirardi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Vazminroq jangchi yoʻliqib qolsa, jang maydonidan olib chiqishda qiynalar edi. — Shuhrat, Shinelli yillar

2. koʻchma Bir maromda, ogʻir, ohista va salobatli (harakat, yurish-turish va shu kabilar haqida).

Vohid Mirobidov olimlarga munosib did bilan bezatilgan keng, bahavo xonasida vazmin odimlab, yana uzoq yurdi. — O. Yoqubov, Diyonat

Jiydalarning egilgan novdalari vazmin tebranadi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Atrofdagi sahro tunining vazmin sukunati allamahal boʻlib qolganini bildirardi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

3. Tabiatan bosiq; ogʻir.

Bir qarashda vazmin, muloyim koʻringan bu juvon ancha shoʻx ekan. — S. Nurov, Narvon

U [Mirjalil] vazmin, har qanday sharoitda ham oʻzini tutib turadi. — Gazetadan

sft. 1. Maʼlum ogʻirlikka ega boʻlgan; salmoqli.

Ogʻir vaznli kurashchi (sport).

Soʻngra mulla Obidga xitoban aytadi: — Har bir dehqoni moʻminga, yaʼni musulmonga oʻzining ziroatgohidan hosilotining oʻndan birini, yaʼni vaznli oʻlchovlarda oʻn puddan bir pudini mustahiqlarga berish vojib ekan. — A. Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy

2. ad. 2 Biror sheʼriy vaznga ega boʻlgan, biror oʻlchovda yozilgan.

Aruz vaznli sheʼr.

ot esk. Vaʼz aytuvchi; notiq.

Mehrinisa Zohidaning gaplariga qotib qolgandi. Uni sira tanimadi Odam deganam shunaqa oʻzgarib ketadimi? Vaʼzxon-a, vaʼz-xon! — R. Fayziy, Hazrati inson

Vaʼzxon yigit ovozini baland qoʻyib, Boqirgʻoniydan, Ibrohim Adhamdan, Rumiydan ketma-ket baytlar oʻqib tashladi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

ot Neftdan olinadigan va tibbiyotda, kosmetikada, texnikada ishlatiladigan quyuq moy.

Agar vazelinga norka, qorakoʻzan yogʻi qoʻshilsa, u yalligʻlanishga qarshi dorivor xossaga ega boʻlar ekan. — Fan va turmush

Tibbiyot vazelini yalligʻlanishga qarshi taʼsir etadi va terini har xil zararli taʼsirlardan saqlaydi. — Gazetadan

ot 1. Biror narsaning fazoda egallab turgan holati, oʻzini tutgan holati (boshqa narsalarga nisbatan).

Nuqtaning vaziyatini aniqlash.

Oy oʻzining Yer atrofidagi harakatida Quyoshga nisbatan turli vaziyatlarni olib turganligidan Oyning koʻrinishi oʻzgaradi. — Astronomiya

2. Kishining tashqi koʻrinish, ruhiy va boshqalar jihatdagi holati; qiyofa, avzo.

Har xil vaziyat va turli kayfiyatda oʻtirgan kishilarning son-sanogʻi yoʻq. — A. Qahhor, Sarob

Tantiboyvachcha magʻrur va mamnun bir vaziyat oldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻsha quvnoq vaziyatini oʻzgartirmay qoʻshib qoʻydi: Oyogʻingiz ogʻrimayaptimi? — S. Karomatov, Oltin qum

Temur ham oʻychan vaziyatda, kulmay-netmay javob berdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Tutgan oʻrin, mavqe, nufuz.

Odamlar ustidan xususiy mulk hukmron boʻlgan, kishining jamiyatdagi vaziyati, salmogʻi, huquqi, obroʻsi uning mulki bilan oʻlchanadigan bir zamonda inson bolasi ota-onasidan bemahal ajralar ekan, unga bundan ogʻir kulfat yoʻq. — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. Jamiyatdagi, hayotdagi sharoit, holat.

Ogʻir vaziyat. Jiddiy vaziyat. Siyosiy vaziyat. Xalqaro vaziyat. Vaziyatni tushuntirmoq.

Men uning har qanday vaziyatda ham oʻzini tuta bilishiga qoyil qolardim. Men hatto borib, vaziyatni bilib kelmoqchi ham boʻlgan edim. — S. Karomatov, Oltin qum

1. Konum.VAZIYAT

2. Durum, tavır, hal.HOLAT

sft. ayn. Vaznli 1, 3.

sft. Vaznga, ogʻirlikka ega boʻlmagan.

U vaznsiz, yer-u osmon oʻrtasida gard misoli havolanib borardi. — Gazetadan

Koymak, konulmak.QOʻYMOQ

sft. Vazifasi bor, vazifaga ega.