«Tiri» boʻyicha 1207 ta natija
ot esk. (i — choʻziq) kt. Uq, kamon oʻqi.
Tir otmoq.
Har balodan asraguvchi eng muhim, qimmat yarogʻ — Tiri vahshat, xanjari zillatga qalqondir kitob. — Hamza
oʻzbekchatirikruschaживойinglizchaalive
Ata öldi ersä oyul bar tirig Ota oʻlsa, oʻgʻli uning oʻrniga qoladi – Если умер отец, то жив сын–If the father died, the son is alive instead of him.
sft. 1. Oʻlmagan, hali yashab turgan; hayot, barhayot.
Ikkita tirik katta baliqning boʻgʻzidan kanop oʻtkazib, hovuzga tashlab qoʻyildi. — Mirmuhsin, Soʻgal
E, onajonginam, qani endi, sen ham shu yerda tirik boʻlsang-u, oʻz oʻgʻlingning qanday odam boʻlganini koʻrsang, deb xayol qildi [Elmurod]. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Alhamdulilloh, koʻrdim, tirik ekansan, noqobil bolam. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Oʻsimlik yoki hayvonot dunyosiga oid; jonli.
Tirik tabiat. Tirik organizm.
3. Oʻzining yangi vaqtdagi koʻrinishini, tarovatini yoʻqotmagan, soʻlmagan (oʻsimlik, uning guli, mevasi va shu kabilar haqida).
Sabzining tirik-tirigini terib olmoq. Bodring suvda tirik turadi.
4. Kuch-quvvatini yoʻqotmagan; bardam, tetik.
[Buvim] Tirikkina kampir, hassa tutmaydi. — Oybek, Bolalik
5. Tiyrak; sergʻayrat, harakatchan.
Hamida oʻn olti yoshlardagi tirik, quvnoq qiz. — A. Qahhor, Adabiyot muallimi
6. koʻchma Yashayotgan, saqlanib qolgan, jonli, barhayot.
Azim togʻa bilan suhbatlashgan odam uni tirik tarix deydi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
Bu taxt-u saltanatlar benom-u nishon yoʻqolur, faqat meʼmor-u musavvirlar yaratgan zoʻr sanʼat asarlari tirik qolur, degan aqidalar bizga maʼlum. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
7. koʻchma Yaxshi pishib yetilmagan (asosan ovqatga solingan don haqida).
Mastavaning guruchi tirik, bir oz qaynasin. Mosh hali tirik.
Xayolim qochib, kabobni qayish qilib qoʻyibman. Osh ham tirik boʻlibdi. — P. Qodirov, Qadrim
oʻzbekchatirilmoq, yashamoqruschaжить, оживатьinglizchalive
Tirilsü köŋül bolsu näfsim ölüg Ko‘ngil tirilsin, nafsim o‘lsin – Пусть оживет мое сознание и буду мертв я сам –Let my consciousness revive and my passion will be dead
Atın kısa adımlarla hızlı yürüyüşü.YOʻRGʻALASH
ʼtaıərıŋ
a oʻzbekchacharchatadigan, toliqtiradiganruschaутомительный
oʻzbekchatiriklik, hayotruschaжизньinglizchalife
Tarïylay erür dunya elig qutï, tarïsa orar er tirilgü otï Ey hukmdor, bu dunyo ekin ekilgan maydondir, unda kishi o‘z tiriklik o‘tini o‘radi – О правитель, вселенная – пахотное поле, если муж посеет, то пожнет хлеб насущный (букв. траву, чтобы жить) – O ruler, the universe is arable field, if the man sows, then he reaps grass of his life
ot s. t. Ust kiyim uchun ishlatiladigan ip yoki yarim jun gazlama.
Maxsum esa egnidagi tirinka shimni yechib buloqda yuvindi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Tizzalari titilib ketgan eski tirinka shimning pochalaridan suv sirqib oqar edi. — N. Fozilov, Diydor
oʻzbekchatiriklik, hayotruschaжизньinglizchalife
Esirkä tiriglik yawa qïlma yaš Tiriklikni behuda oʻtkazma – Пожалей жизнь, не проводи годы впустую – Have pity on wasted time.
ayn. Tiriklayin.
ot 1. Tirik holda (hayot) ekanlik.
[Gulnor:] U tirikligimni, siz bilan bir yoqqa qochganligimni sekingina oyimga soʻzla-sin. — Oybek, Tanlangan asarlar
Tirikligida uni koʻp urib azoblagan va uning dunyoga kelgani uchun xudodan ham norozi boʻlgan Buviniso endi farzandining jasadi ustida koʻzlaridan sel-sel yosh toʻkardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
2. Hayot, yashash jarayoni, holati.
Sevgisiz tiriklik anduh, befarah, Mangu sharofatli maʼraka bu kun. — R. Parfi, Koʻzlar
Uni tark etgan tiriklik nishonalari qaytdi, ogʻzidan chiqqan birinchi soʻz: Voy oʻlay! nidosi boʻldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Tiriklik — mavj urib, toʻlqinlanib oqayotgan zoʻr bir daryo. Bu daryoda suzmaydigan odam yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar
3. Kun kechirish, yashash, tirikchilik; hayot.
Choʻntaklarida hemiri qolmagan aka-uka tiriklik toʻgʻrisida oʻylay boshladilar. — M. Osim, Tilsiz guvoh
Oʻrnimdan turib, otam ekib ketgan yarim tanobcha yerdagi joʻxorini qayirib olishga va buni pishirib, tiriklik oʻtkazishga erinar edim. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda
fl. 1. Diniy tasavvurga koʻra, joni kirib, qaytadan yashay boshlamoq.
Mana shu sallalilardan biri borib, bir marta suf desa, uning onasi tirilib ketadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
2. koʻchma Oʻlim yoqasidan qaytmoq, oʻlimdan qolmoq; qayta jonlanmoq.
Ha, men uch marta oʻlib, uch marta tirildim. — A. Ubaydullayev, Qonli izdan
Onalar shunday oʻlim bilan olishuvda yengib chiqadi-yu, shundan boshlab oʻzi olamdan koʻz yumguncha, bolam deb, necha bor oʻlib, necha bor tiriladi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
Murtazinning gaplari tirik murda boʻlib qolgan odamlarni qayta tiriltirdi. — N. Safarov, Olovli izlar
3. Qaytadan koʻkarib oʻsa boshlamoq, jonlanmoq (soʻligan oʻsimlik haqida).
Kun is-sigʻida shalpaygan koʻchatlar kechga borib tirila boshlaydi.
Tagidan suv oʻrmalagan har tup gʻoʻza tirilmoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat
4. koʻchma Qaytadan ishga tushmoq; yurishib ketmoq, jonlanmoq.
Savdo ishi ancha tirilib qoldi.
tırısıp, umtılıp, kúsh penen, shıntlap
ájim basqan, jıyırıq-jıyırıq
Ikkita barqaror holatli, uchta yoki undan koʻp oʻtishga ega boʻlgan, yopiq holatdan ochiq holatga va aksincha, oʻta oladigan yarimoʻtkazgichli asbob.ruschaтиристор, Полупроводниковый прибор с двумя устойчивыми состояниями, имеющий три или более перехода, который может переключаться из закрытого состояния в открытое и наоборот.inglizchathyristor
med. bulshıq etlerdiń erksiz qısqarıwı.
fl. 1. Ajin, tirish bilan qoplanmoq.
Nazarimda, yuraklari sanchdimi, burushib ketgan ozgʻin yuzlari badtar tirishdi. — E. Raimov, Ajab qishloq
Marhamat uning shishib yotgan lunjini koʻzdan kechirarkan, xuddi qoʻliga igna kirganday, chekkalari tirishib ketdi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
Ahmadning peshonasi tirishdi, hozir oʻylaydigan payt emas edi. — F. Musajonov, Himmat
2. Badani yoki biror aʼzosi ogʻriqdan yoki shunday ogʻriq tugʻdiradigan his-tuygʻudan tortishish, tirishish holatida boʻlmoq.
[Gulnor] Oyoqlarining akashaklana borganini, butun gavdasining tirisha boshlaganini sezdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Uning boshiga muz yugurib, asablari tirishdi. H. Gʻulom, Mashʼal. Hamma yogʻim ogʻrib, tirishib ketyapman. — Mirmuhsin, Meʼmor
[Elmurodning] Yarasi tirishib, ogʻrib ketdi. — Shuhrat, Shinelli yillar
ariq boʻyiga joy qilib, och qoringa xoʻp qovun yedi. Isitmasi koʻtarilib, tirishib yotgani shuniki. — I. Rahim, Ixlos
3. Astoydil harakat qilmoq, urinmoq.
Birovni ishontirishga tirishmoq. Bolani yupatishga tirishmoq. Oʻzini oqlashga tirishmoq. Tirishgan togʻdan oshar. — Maqol
Darmoni qurigan yigit oʻzini dadil tutishga tirishar, lekin munkib-munkib ketar edi. — J. Sharipov, Xorazm
Matqovul quduqdan suv tortib turib, bu yoqqa qarab-qarab qoʻyar, qulogʻiga yetib kelgan gaplarni eshitmaslikka tirishar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
sft. Har qanday ishga astoydil harakat qiladigan, tirishib ishlaydigan; harakatchan.
Uning zehni oʻtkir, oʻzi tirishqoq edi, maktabda eng kuchli oʻquvchilardan hisoblanardi. — P. Qodirov, Uch ildiz
Mehnat faoliyatini shu yerda farroshlikdan boshlagan edi. Abjir, tirishqoq qiz ayni vaqtda murakkab hunar — tikuvchilikni qunt bilan oʻrgandi. — Gazetadan
ruschaживой человекinglizchaalive man
