Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«СЎК» бўйича 37 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

37 та · 1-саҳифа / 2
сўк
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

СЎК 'тозаланган тариқ'. Сўк ошига сурнай (Мақол). Эски ўзбек тилида ҳам шундай маънони англатган бу от сўк тарзида талаффуз қилинган (КРС, 659); ҳозирги ўзбек тилида ў унлисининг юмшоқлик белгиси ёʻқолган: сўк > сок

1. Тозаланган, оқланган тариқ

Хом сўк. Қовурилган сўк. Сўк оши. Овқатга сўк солмок. Сўк толқон

Дастурхонда яна ўша қурт, сузма, сўк пайдо бўлди, салдан кейин эшикдан бир гуруҳ қизлар кўринди — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

Палоссиз, зах сементда ётасан, Ҳар куни ейдиган бир чўмич ёвғон сўк оши ёки сули бўтқадан ҳам маҳрум бўлиб, икки юз грамм нон ва сувга кунинг қолади — "Ёшлик"

2. Оғзига сўк солмоқ айн. оғзига толқон солмоқ қ. толқон. . . Сўк ошига сурнай қ. сурнай

Ниҳоят, Файзулла чидаб туролмади: сўкх а > оғзингларга сўк солволди-ларингми бугун? — Х. Султонов, Бир оқшом эртаги

Мана бугун ҳам Ҳабиба билан Қудрат, ораларидан оламушук ўтгандай, оғзи-ларига сўк солиб кириб келишди — Қ. Кенжа, Тоғ ёʻлида бир оқшом

Тўлиқ мақола →
сўкмоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. Тикилган нарсанинг ипини узиб, суғуриб, бўлакларга ажратмоқ.

Кўрпани сўкиб, ағдариб тикмоқ.

[Отабек] Тикилган ипларни сўкди ва мактубни очиб, оч кўзини ишга қўйди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
сокин
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

сфт. 1. Сукунатга чўмган, жимжит.

Ойдин оқшомларда қишлоқнинг сокин кўчаларида Мансур билан жимгина кезишларнинг ҳам ажиб бир гашти бор эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Кафе сокин ва тинч, одам сийрак, атроф катта дарахтлар билан ўралган. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Қиз ҳамон қўнғироқдек кулар, сокин буғунинг шодон қаҳқаҳаси билан тўлган эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Ҳаракациз, тинч.

Денгиз сокин. Менинг кўнглим Бўрон тилаб турибди — Х. Даврон, Қақнус

Кузак шамоллари эсдилар яна, Сокин юрагимда туйғулар қўзғаб. — А. Орипов, Ҳайрат

Оппоқ булут изғир саросар, Оппоқ булут сокин осмонда. — Р. Парфи, Кўзлар

3. Паст, босиқ (овоз ҳақида).

Ёдгор ғувуллаб кетаётган бошини базўр кўтариб қаради: Маҳмуда Алиевна ҳамон ўша сокин овозда гапирар эди. Ў. — Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Ним шабадада азим чинорнинг сирли бағридан чиқиб келган сокин ва қудратли шовуллаш оламни тутди. А. — Мухтор, Асарлар

4. Аста-секин, бир маромда.

Тиниқ мовий осмонда парча-парча оқ, пуштиранг булутлар сокин сузади. — Н. Аминов, Ёлғончи фаришталар

Номига яраша қорамтир сув сокин, виқорли оқади, толларнинг ёʻғон қизғиш илдизларини ювади. — Ҳ. Ғулом, Бинафша атри

5. Хотиржам, осойишта.

Сарой вазири подшо ҳузурида ўзини сокин ва бетакаллуф тутган ҳакимни биринчи маротаба кўриши эди. — М. Осим, Ибн Сино қиссаси

Темиржоннинг боқишлари сокин, қомати ҳам худди табиатига мос тушгандай нозиккина. — Ж. Абдуллахонов, Орият

Тўлиқ мақола →
сокит
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Сукут сақловчи; жимжит, осуда.

Ёмғирли кун эди, атроф жим, сокит, Маъюс кўзларингга боқардим сармаст. — А. Орипов

Олима!Хаёлчан, қўлда қаламинг, Жим, сокит хонада ўйларинг чексиз. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
сокол

от 1. Бино, иншоот ташқи деворининг, ҳайкал ва шу кабиларнинг фундамент устига қурилган ва юқори қисмига нисбатан олдинга бир оз туртиб чиққан пастки қисми.

Бино соколи. Сокол плитаси.

Сокол пишиқ ғишт, бетон ёки темир-бетон блоклардан қилинади. — Ўзме

2. Электрон ва чўғланма лампаларда лампани патронга бириктиришга хизмат қиладиган конструктив қисм.

Тўлиқ мақола →
сўкчак
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Қурт боқиш учун қурилган, одатда бир неча қаватли махсус стеллаж.

Ҳозир клубга келаётиб, баҳор пайтлари клуб ичида сўкчаклар тахланиб, қурт боқилиши эсимга тушди. — О. Мухтор, Бухоролик бир йигит

Гулзира, одатича, қўлини орқасига қилиб, сўкчаклар орасидан бир айланиб ўтди. — Шарқ юлдузи

Тўлиқ мақола →
сўкилмоқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

фл. Сўкмоқ И феълининг ўзлик ва мажҳул нисбати.

Кўрпа сўкилиб, қайта қавилди.

— Саид! — У отасининг чақирувидан сўнг кўприк устида тўхтади. Кўйлагининг сўкилган жойидан чиқиб турган ипни ўраб тураверди. — Ёшлик

  • Дили (ёки юраги) сўкилмоқ Дили аламга тўлмоқ, вайрон бўлмоқ. Халқни деб юраги тўкилиб турган, халқ шўрида юраги сўкилиб турган шу нуроний кексалар қараб тура олармикан? — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Чокидан (ёки чок-чокидан) сўкилмоқ 1. Тарқалиб, тўс-тўс бўлиб кетмоқ. — Дод! — Хонанинг шифтигача лорсиллаб кетди. Уз бақириғидан бағри чок-чокидан сўкилди. — Ёшлик;Битта бўрон кўтарилувдики, бутун ишингиз чок-чокидан сўкилиб кетди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
Тўлиқ мақола →
сўкиниш
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

Сўкиш, ҳақорат сўзлари

Сўкинишлар ўрнини — бахтиёр кулги, ғийбат, фисқу фасод, миш-мишлар ўрнини ширин суҳбатлар олади. Ана унда инсон ер юзида меҳмон эмас, мезбон бўлиб яшаяжак! — Газетадан

Туябонлар, филбонларнинг жаҳл билан қичқириб сўкинишлари қулоқни қоматга келтиради — Ёшлик

Тўлиқ мақола →
сокинлик
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Жимлик, жимжитлик, сукунат.

Тун сокинлигини онда-сонда итларнинг ҳуриб қўйишлари бузарди, холос. — Ёшлик

Қишлоқ узра сокинлик инди, Тун чодирин секин ташлайди. — Шарқ юлдузи

2. Босиқлик, хотиржамлик.

Мутрибнинг туриш-турмушидаги хокисорликми, ҳалимлик ё сокинликми, нимадир Авазга тез ва кучли таъсир қилади. — С. Сиёев, Ёруғлик

[Профессорнинг] Қорамағиз чеҳрасида алланечук хотиржамликми, сокинликми, шунга ўхшаш ифода кўриниб турар эди. — Ў. Ҳошимов, Нур борки, соя, бор

Тўлиқ мақола →