oʻzbekchachuqur, qabrruschaяма, ров, могилаinglizchahole, grave
Tükädi tiriglik qazïldï qarïm Tiriklik tugadi, qabr qazildi – Жизнь окончена, и могила уже выкопана– Life is over, and the grave is already dug up
Qidiruv
«Qarim» boʻyicha 43 ta natija
Filtr
Lugʻat turi
Tildan
Lugʻat maqolalari
43 ta · 1-sahifa / 3
Izohli lugʻat
· yana 8 ta lugʻatda
QARI I ' koʻkrak oʻrtasidan qoʻlning uchigacha boʻlgan uzunlik oʻlchovi' (turli joyda turlicha uzunlikni bil— dirgan). Ishtonsizning tushiga ikki q a r i boʻz kiribdi (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday oʻlchov birligini anglatgan bu soʻz asli ' qoʻlning yelkadan tirsakkacha boʻlgan qismi' maʼnosini anglatgan qar otidan (ДС, 422) kuchaytirish maʼnosini ifodalovchi -ï qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ДС, 426: qarï I; De — von, III, 242): oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almash — gan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qar + ï = qarï > qäri. Bu soʻz asli ' qoʻlning tirsakkacha boʻlgan qismi'ni anglatgan (ДС, 426), keyinchalik maʼno ta — raqqiyoti natijasida hozirgi maʼnosi yuzaga kelgan. QARI II ' koʻp yashagan', ' keksa'. Q a r i bilga— nini pari bilmas (Maqol). Bu sifat asli qadimgi turkiy tilda 'keksay-' maʼnosini anglatgan qarï-feʼlidan (ДС, 426; Devon, III, 279) maʼno taraqqiyoti yoʻli bilan ajralib chiqqan: 'harakat' -> 'shunday ha — rakat. oqibatida voqe boʻladigan holat'; oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qarï— > qarï > qäri
1. Ancha yoshga borgan, qartaygan; keksa. . n Dari ham, yosh ham uning oldida odob saqlayotgandek, askiyaga ortiq ogʻiz ochmadi. M. Ismoiliy, Fargʻona t
Dari kishi. Dari ot. Dari tol. Yoshu qari(lar). Dari bshzganini pari bilmas — Maqol
2. koʻchma Uzoq oʻtmishga ega. Yetib kelar muzday shabada.. Dari togʻning xoʻrsinikrshri. Sh. Rahmon, Yurak qirralari
Yozdi qari tarix sahifasiga Tarixni titratgan bir soʻz — larzakor — Mirtemir
Izohli lugʻat
· yana 6 ta lugʻatda
fl. 1. Yoshi ulgʻayib, qarilik davriga oʻtmoq; keksaymoq, qartaymoq.
Qarigan xotin. Qarigan daraxt. Ahmoq horiganini bilmas, koʻsa — qariganini. — Maqol
— Siz nechaga kirdingiz? — Meni soʻramang, men endi qarib qoldim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Qarib qolishgan, ogʻir musibatni koʻtarisha olmaydi. — E. Raimov, Ajab qishloq
2. Jismonan qarilik davriga xos holatga tushmoq.
Xadicha xola umrini xorlik-zorlik tortib oʻtkazgan hamma kishilarday tez qarigan — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Qalb qoʻrini el xizmatiga baxshida qilgan, yurtini yashnatib-yashartirgan kishi qarimaydi. — Gazetadan
3. koʻchma Eskirib, oʻz umrini tugatmoq, tugatish bosqichiga oʻtmoq.
Asrlardan asrlarga ulashgan Asl sanʼat qarimaydi. — Q. Muhammadiy.
4. koʻchma Xazon boʻlmoq, soʻlmoq.
Bogʻimizga zogʻ-u xazon dorimasin, Gul ila gulzorimiz qarimasin. — Uygʻun.
5. koʻchma Oʻz muddatining tugash pallasiga oʻtmoq, tugash jarayonida boʻlmoq.
— Bahorning daragi bu, — dedi Unsin mayin ohangda osmonga qarab, — qish qarib qoldi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl
Huvullagan sariq vodiyda, Qarigan kuz yotadi behol. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari
- Safar qaridi 1. Maʼlum joyda yoki safarda boʻlish muddati tugadi, qaytish vaqti keldi. Safar qaridi. Gʻulomjon aka yurtini shunchalik sogʻingan ediki, har eslaganda, yurak-bagʻri ezilib ketardi. — J. Abdullaxonov, ToʻfonMaʼmura singlim, menga olam uyidan joy qolmadi, safarim qaridi, muddatim bitdi. — X. Sultonov, Onamning yurti
Izohli lugʻat
· yana 2 ta lugʻatda
ot 1. Biror narsa oʻrniga, badaliga boʻladigan (qaytadigan) narsa; qaytim, evaz.
Qish sharoitida yirik beton ishlari ikki oyga toʻxtatiladi. Ammo mart oyining oʻzidayoq qarimtasi qaytadi. — A. Muxtor, Tugʻilish
2. Qasos, intiqom, oʻch.
- Qarimtasi qaytdi 1. Yaxshilik qaytdi;
Izohli lugʻat
· yana 1 ta lugʻatda
sft. Qariga oʻxshab koʻrinadigan, qarilik belgilari aks etgan (asosan yuz haqida).
Uning qarimsiq va soʻniq tirishib ketgan yuzida achinish ifodasi zohir boʻldi. — N. Qobil, Unutilgan sohillar
Shuning uchun basharasini halitdan ajin bosib, qarimsiq boʻlib ketgan. — F. Musajonov, Himmat
- QARIMTALI DUNYO qaytar dúnya
Сердце не стареет, любовь не умирает., Любовь годы побеждает., Верная любовь ни в огне не горит, ни в воде не тонет., Перед любовью и старость сгибает колени., У любви нет возраста, нет предела, нет смерти.
Chin sevgi oʻti bilan Yongan qalb qarimaydi. Sovimaydi hech qachon; Otashdan arimaydi. Сердце, горящее огнем настоящей любви, не стареет. И оно никогда не остынет и не устанет пламенеть. — Мирмуҳсин.
Tillar oʻrtasidagi munosabatlarqozoqchaТіл аралық қатынастарturkmanchaDiller ortasyndaky aragatnaşykruschaОтношение между языками
погов. обряды не стареют, никогда не поздно сделать добро (кому-л.), поздравить (кого-л.), дарить подарки (кому-л.)
oʻzbekchaqorinruschaживот, желудокinglizchastomach
Qarïn toðsa arpa ya halva bir-ul Qorin toʻysa, arpa yo holva bir xil – Если желудок насытится, тогда все равно–ячмень или халва – If the stomach is saturated, then all the same–barley or halva
oʻzbekchaqorishmoq, aralashmoqruschaсмешиваться, вмешиватьсяinglizchamix
Nekükä qarïštïŋ bu iškä öčün Nima uchun bu ishga yomonlik bilan aralashding? – Зачем ты вмешался в это дело так ревностно (букв. зло)?– Why did you interfere with this work so zealously?
oʻzbekchaqaritmoqruschaстаритьinglizchamake old, age
Nečä beg qarïttï qarïmaz özün (Bu dunyo) qanchadan-qancha beklarni qaritdi, oʻzi esa hech qarimaydi – Скольких беков [этот мир] состарил, сам же он не стареет – How many beks has become old in this world, but the world has not grow old
Izohli lugʻat
· yana 5 ta lugʻatda
ot Yozilgan panjaning bosh barmogʻi uchidan jimjiloqning uchigacha boʻlgan masofa; shu masofaga teng eski uzunlik oʻlchovi.
Kiprik ulay qarichday. — E. Oxunova.
Togʻdan esgan shabada yerdan bir yarim qarich koʻtarilgan gʻoʻzalarning barglarini shivirlatdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Saidiy Salimxonning oʻzidan bir qarich nariga jilishini xohlamaydi. — A. Qahhor, Sarob
- Bir qarich Baʼzi soʻzlar bilan qoʻllanib, belgi, holatni kuchaytiradi. Shu qizni bir qarichligidan tarbiyalab, yedirib, kiydirib, mana voyaga yetkazdim. — N. Safarov, Olovli izlarXoʻjayinning laychasi-ku, burnini bir qarich koʻtarganiga hayronman. — Oybek, Tanlangan asarlar[Kumush] Zaynabning bir kart osilib ketgan qovoq-dudogʻiga istehzolanib, tomosha qilar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Tili bir qarich Tili uzun, ogʻzi botir, gap bilan maqtanadigan. Hoy, oʻgʻlim! Qilgʻilikni qilib qoʻyib, tagʻin nega tilingni bir qarich qilasan?. — Nazir, Bir tup gʻoʻzaTili bir qarich boʻlib, undoq qildim, mundoq qildim, deya koʻkragiga uradi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Izohli lugʻat
· yana 1 ta lugʻatda
Yosh ulgʻaya borishi bilan organizmning aʼzo va sistemalarida paydo boʻladigan salbiy oʻzgarishlar
Ular organizmning hayotga moslashuv imkoniyatlarining susayishiga, qarishga olib keladi — Gazetadan
Izohli lugʻat
· yana 5 ta lugʻatda
ot Qari(gan) kishi; keksa, moʻysafid, chol.
Nuroniy qariyalar. Qariyalar choyxonasi.
Qariyalar dasturxonga fotiha oʻqishgach, hamma oʻrnidan turdi. — S. Ahmad, Ufq.
Tagʻin nima boʻldi, qariya? — har narsani loʻnda qilib gapirishni sevgan Qoratoy chidamsizlik bilan soʻradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Izohli lugʻat
· yana 3 ta lugʻatda
rvsh. Taxminan, deyarli, yaqin.
Qariyb bir kilometrcha masofa.
Tank qirq-ellik metr yaqin kelganda, Ahmadjon oʻsha chakalakzordan chiqqan qariyb bir rota nemis piyoda askarini koʻrib qoldi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
U qariyb doimo hushsiz yotar, hech bir narsa yemas, faqat goh-goh suv soʻrab ichardi. — S. Ayniy, Esdaliklar
Trolleybus qariyb boʻsh boʻlgani uchun, Aʼzamjonni bemalol savolga tutdi. — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat
Izohli lugʻat
· yana 4 ta lugʻatda
ot 1. Qari ekanlik.
Uning sariligi bilinmaydi.
Jonim bobo, qariliging hurmati, Doʻya bergin endi otning jilovin. — Rustamxon
2. Organizm hayotining yoshga bogʻliq muayyan bir davri; umrning soʻnggi, yoshi qaytgan holati, davri; keksalik.
Darilikni donolik bezaydi.
Tiq etsa, biror xush-xabar kutish, hamsuhbat yoki sogʻingan kishisi kirib kelarmikan, deya koʻz tikishdek qarilikka xos odat otada ham mujassam edi. — Mushtum
qarilikruschaстаростьinglizchaold age
Qarïlïq yetilsä barïr küč qamuy Qarilik kelsa, hamma kuch ketadi – Если подойдет старость, уйдут все силы – If old age approaches, all forces will leave
Izohli lugʻat
· yana 1 ta lugʻatda
ot bot. Murakkabguldoshlar oilasiga mansub, zax va soya yerlarda, yoʻl yoqalarida oʻsadigan ikki yillik begona oʻt (xalq tabobatida va chorvachilikda ishlatiladi).
oʻzbekchaqarindosh, akaruschaбрат, родственникinglizchabrother, relative
Qanaʼatqa Odyurmiš at berib, vazir qarïndašï teb aymïš (muallif) Qanoatga Oʻzgʻurmish deb ot berib, uni vazirning qarindoshi deb aytdi – [автор] удовлетворенность нарек Одгурмышем и назвал его родственником визиря – The author of satisfaction was named Odgurmush and named him a relative of the Vizier