Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«QAR» boʻyicha 1086 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

1086 ta · 1-sahifa / 55
qaʼr inglizcha

quick auto reverseruschaбыстрый реверс (с по- мощью специального оптического датчика формируется сигнал, по которому головка пово- рачивается на 180° и реверсируется МТЛ)oʻzbekchatez revers (maxsus op- tik datchik yordamida signal shakllantiri- ladi, unga qarab kal- lak 180° ga buriladi va MTL reverslanadi)

Toʻliq maqola →
qarmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Baliq ovlash uchun ipga bogʻlab, suvga tashlanadigan oʻtkir uchli maxsus ilgak; uchiga shunday ilgakli ip bogʻlangan uzun tayoq shaklidagi baliq ovlash asbobi.

Yerni qazimasang, oltin chiqmas, Qarmoq solmasang, baliq chiqmas. — Maqol

Qodir baliqni qarmoqdan chiqarib, maysa ustiga tashladi. — E. Usmonov, Yolqin

2. Biror kishi yoki narsani qoʻlga olish, ilintirish uchun ishlatiladigan vosita, tadbir, makr va shu kabilar; tuzoq, dom.

Birovning qarmogʻiga ilinmoq (tushmoq).

Paigʻamov Nusratbekning boshi aylanib, tili kalovlanayotganini sezdi, qarmoq tashlab koʻrdi. — S. Nurov, Narvon

Toʻsatdan oilada sovuqlik paydo boʻlib qoldi. Bunda yo xotinga biror boshqa erkak qarmoq qoʻydi, yo erga boshqa xotin qoʻl uzatdi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
QARA

qaramoqruschaсмотретьinglizchalook

Qara qarnï todsa kör ud teg yatur, yawa sözkä avnur özin semritür Qora qorni toʻysa hoʻkizdek yotadi, maqtov soʻziga ovinib oʻzini semirtiradi – Когда у простолюдина сытый желудок, он лежит, как вол, развлекается праздным разговором и наращивает жир – When the commoner has a full stomach, he lies like a wolf, amuses himself with idle talk and increases fat — QBK, 39₂

Toʻliq maqola →
qari
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

QARI I ' koʻkrak oʻrtasidan qoʻlning uchigacha boʻlgan uzunlik oʻlchovi' (turli joyda turlicha uzunlikni bil— dirgan). Ishtonsizning tushiga ikki q a r i boʻz kiribdi (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday oʻlchov birligini anglatgan bu soʻz asli ' qoʻlning yelkadan tirsakkacha boʻlgan qismi' maʼnosini anglatgan qar otidan (ДС, 422) kuchaytirish maʼnosini ifodalovchi -ï qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ДС, 426: qarï I; De — von, III, 242): oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almash — gan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qar + ï = qarï > qäri. Bu soʻz asli ' qoʻlning tirsakkacha boʻlgan qismi'ni anglatgan (ДС, 426), keyinchalik maʼno ta — raqqiyoti natijasida hozirgi maʼnosi yuzaga kelgan. QARI II ' koʻp yashagan', ' keksa'. Q a r i bilga— nini pari bilmas (Maqol). Bu sifat asli qadimgi turkiy tilda 'keksay-' maʼnosini anglatgan qarï-feʼlidan (ДС, 426; Devon, III, 279) maʼno taraqqiyoti yoʻli bilan ajralib chiqqan: 'harakat' -> 'shunday ha — rakat. oqibatida voqe boʻladigan holat'; oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qarï— > qarï > qäri

1. Ancha yoshga borgan, qartaygan; keksa. . n Dari ham, yosh ham uning oldida odob saqlayotgandek, askiyaga ortiq ogʻiz ochmadi. M. Ismoiliy, Fargʻona t

Dari kishi. Dari ot. Dari tol. Yoshu qari(lar). Dari bshzganini pari bilmas — Maqol

2. Uzoq oʻtmishga ega. Yetib kelar muzday shabada.. Dari togʻning xoʻrsinikrshri. Sh. Rahmon, Yurak qirralari

Yozdi qari tarix sahifasiga Tarixni titratgan bir soʻz — larzakor — Mirtemir

Toʻliq maqola →
qars
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

taql. s. 1. Narsalarning bir-biriga qattiq urilishidan, sinishidan va shu kabilardan hosil boʻladigan tovushni bildiradi.

U tishida qars etib yongʻoq chaqdi. Shisha qars etib yorilib ketdi. Qars etgan miltiq ovozi eshitildi.

Madaminxoʻja dasturxon soldi, non ushatdi, keyin kattakon bir gursketdini keltirib, pichoq tortgan edi, sovun qars etib yorildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Ot oldinga intildi, tirisha-tirisha aravani koʻprikka olib chiqdi. Lekin shu onda nimadir qars etdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Rais oʻrnidan turib, shofyorni chaqirdi, koʻk Volgaga oʻtirib eshigini qars bekitdi-da, ketdik, dedi shofyorga. — E. Rahim, Hayot amri bilan

2. Qarsak, chapak.

Qars urmoq.

Polvonning rapidadek keng kaftlaridan chiqqan qars— chapak koʻp kishilarning diqqatini jalb etdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Kishilar qars urib turadilar va meni masxaralagandek qiyqirib, ogʻiz-burunlarini qiyshaytiradilar, lekin men ularga parvo qilmay, oʻyinni davom ettiraman. — A. Qodiriy, Jinlar bazmi

  • Qars ikki qoʻldan chiqadi Barobar uching, faqat barobar uchsangizgina, muhabbat sizga qanot.Qanot juft boʻladi, qars ikki soʻldan chiqadi. — A. Muxtor, Qars ikki qoʻldan chiqadi
Toʻliq maqola →
qarz
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Maʼlum muddat oʻtgandan keyin qaytarish sharti bilan berilgan yoki olingan narsa (pul, buyum, gʻalla va shu kabilar).

Qarz(ga) olmoq. Qarz koʻtarmoq. Qarz(ga) bermoq. Qarzni toʻlamoq.

Qarzdan qutulmoq. Men sizdan yuz soʻm qarzman.

Afandining bir baqqoldan ellik uch tanga qarzi bor edi. — Latifalar

2. Ishlatganlik, foydalanganlik uchun toʻlanadigan narsa (asosan pul).

Toʻlov qarzlari. Soliq qarzlari.

3. Kimsaning zimmasidagi vazifa, majburiyat, burch.

Yoshning hurmati — qarz, Qarining hurmati — farz. — Maqol.

Oʻgʻil onasidan qarzin uzganday, Togʻ ham oqlayotir ona sutini. — Guldasta

Adabiyot va sanʼat arboblarining talabchan kitobxonlar va tomoshabinlar oldida hali qarzi koʻp. — Gazetadan

4. Ado etilishi, bajarilishi shart boʻlgan ish, vazifa.

rektorat ham uning ikkita imtihondan qarzi borligini hisobga olib, bu qarorni tasdiqlagandi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Sen humparni qancha soʻksam, yana boʻynimda qarz qoladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Qarzga botmoq Zimmasidagi qarzi juda ham koʻpaymoq, koʻp boʻlmoq. Kechagina kimsan — Shomurod boyvachchaning oʻgʻliman, deb kerilib yurgan Normurod qulogʻigacha qarzga botib, kafangado bir yigitga aylandi-qoldi. — O. Yoqubov, Diyonat
  • Qarzi qiyomat, qiyomat qarzi yoki qiyomati qarz Tiriklikda toʻlanishi yoki ado etilishi shart boʻlgan qarz.
  • Qarzi hasana
  • Ham farz, ham qarz Albatta qilinishi, bajarilishi shart, degan maʼnodagi ibora. Hazili yoʻq. Uylanish sizga ham farz, ham qarz. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Toʻliq maqola →
qaram
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Ixtiyori, erki-huquqi oʻzida boʻlmagan, boshqaga tobe mavqeli.

Qaram mamlakat.

Fabrika-zavodlar, korxonalar, yer-suvlar yana oʻsha xoʻjayinlar qoʻlida. Ishchilar, chorakor, qarollar yana ularga karam. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Siz, yaxshilarim, bu qisqa oʻylashingiz bilan oʻz oyogʻingizga oʻzingiz bolta urib, yana qipchoqlarga karam boʻlasiz! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Yuqori tashkilot tomonidan boshqariladigan, unga itoat qiladigan; qarashli.

Shahar va rayon hokimliklariga tushgan anchagina shikoyat, arizalar tekshirish uchun karam tashkilotlarga yuborilgan. — Gazetadan

3. Kimsaning taʼminotida, qaramogʻida boʻlgan.

Kasal oʻgʻil, xotin, boz xudo bergan nabira. Hammasi shu cholga karam. — Oybek, Tanlangan asarlar

Poshshaxonning eri endi ishga yaroqsiz, xotiniga karam — D. Nuriy, Osmon ustuni

Toʻliq maqola →
qaran

1. Qaramoq 1 feʼlining oʻzlik nisbati.

2. Qaramoq, boqmoq; sinchiklab qarab chiqmoq.

[Otabek] Javob oʻrniga hovli tomonga qarandi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Gulchehra xuddi uyqudan bosh koʻtargan kishi kabi atrofga qarandi-da tashqariga otildi. — S. Azimov, Oppoq tong qoʻshigʻi

Toʻliq maqola →
QARAQ

koʻz, qorachiqruschaглаз, глазное яблокоinglizchapupil(of eye)

Owutsuz bolur üstärigli qaraq O‘ynoqi ko‘z uyatsiz bo‘ladi – У бесстыжего человека отталкивающие глаза – Shameless people have repulsive eyes

Toʻliq maqola →
QARAR

[a.]

qarorruschaустойчивость, постоянствоinglizchadecision

Tübi yel turur bu ažun ry oyul, kölikä turur kör qararï yoq-ul Ey o‘g‘il, bu dunyoning tubi yeldir, ko‘lanka kabi qarori yo‘q – О сын, смотри, этот мир – вихрь, он – тень, которой нигде нет покоя – Oh son, the bottom of the world is a fart, it’s inconstant likeshadow

Toʻliq maqola →
qargʻa
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

QARGʻA ' patlari qora yoki ola yirik koʻchmanchi qush'. Q a r gʻ a hargʻaning koʻzini choʻhimas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni ang— latgan bu ot qargʻa tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 401); oʻzbek tilida a unlilari ä unlilariga almashgan. Bu soʻz asli qarr-qarr tovushga taqlid soʻzidan —gʻa qoʻshimchasi bilan yasalgan boʻlsa kerak: qarr + gʻa = qarrgʻa > qargʻa > qärgʻä

1. Patlari tim qora (qora qargʻa) yoki qora bilan kulrang aralash (ola qargʻa) koʻchmanchi qush (Oʻzbekistonda qish oylarida boʻladi)

Bir qargʻa bilan qish kelmas — Maqol

Qargʻa qargʻaning koʻzini choʻqimas — Maqol

2. Oʻyin qartasining nayza uchiga oʻxshash qora xolli turi

Qargʻaning sakkizligi

Toʻliq maqola →
QARÏM

oʻzbekchachuqur, qabrruschaяма, ров, могилаinglizchahole, grave

Tükädi tiriglik qazïldï qarïm Tiriklik tugadi, qabr qazildi – Жизнь окончена, и могила уже выкопана– Life is over, and the grave is already dug up

Toʻliq maqola →
QARÏN

oʻzbekchaqorinruschaживот, желудокinglizchastomach

Qarïn toðsa arpa ya halva bir-ul Qorin toʻysa, arpa yo holva bir xil – Если желудок насытится, тогда все равно–ячмень или халва – If the stomach is saturated, then all the same–barley or halva

Toʻliq maqola →
QARÏŠ=

oʻzbekchaqorishmoq, aralashmoqruschaсмешиваться, вмешиватьсяinglizchamix

Nekükä qarïštïŋ bu iškä öčün Nima uchun bu ishga yomonlik bilan aralashding? – Зачем ты вмешался в это дело так ревностно (букв. зло)?– Why did you interfere with this work so zealously?

Toʻliq maqola →
QARÏT=

oʻzbekchaqaritmoqruschaстаритьinglizchamake old, age

Nečä beg qarïttï qarïmaz özün (Bu dunyo) qanchadan-qancha beklarni qaritdi, oʻzi esa hech qarimaydi – Скольких беков [этот мир] состарил, сам же он не стареет – How many beks has become old in this world, but the world has not grow old

Toʻliq maqola →