Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«ERK» boʻyicha 177 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

177 ta · 1-sahifa / 9
erk
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. Kishining yoki kishilarning oʻz xohishi bilan ish-harakat qilish huquqi; ixtiyor, mayl.

Har kimning erki oʻzida. Uz erkiga qoʻyib bermoq. Erkini boʻgʻmoq. Qoʻlingga, tilingga erk berma,

Sanʼatkorda kuch va ishonch, erk va dadillik boʻlmas ekan, u oʻz maqsadiga erisha olmaydi. — F. Musajonov, Himmat

2. Siyosiy, iqtisodiy, huquqiy jihatdan mustaqillik; erkinlik.

Erk uchun kurashmoq.

Xalqqa erk uchun, non uchun, madaniyat uchun kurashga otilmoq kerak. — Oybek, Nur qidirib

  • Erk bermoq Ixtiyorni oʻziga qoʻyib qoʻymoq; yoʻl qoʻymoq. Insofsizga erk bersang, elni talar. — MaqolAbdiyev nafsi bilan birga qoʻliga ham erk berib qoʻyganga oʻxshaydi. — MushtumU hech qachon hayajonga ham erk bermas edi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat
Toʻliq maqola →
erka
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Mehr, suyish hissi bilan munosabatda boʻlinadigan; suyukli.

Erka qizcha bilan mehribon otaning oʻrtasiga raxna solish johillik. — F. Musajonov, Himmat

Bulgʻorning erkasi, bolam, yoʻl boʻlsin — Erali va Sherali

Sayr etaylik, kel, birga, erkam, Rozi ketsin bizdan umrbod — Shodlik uchun yaralgan olam. — E. Vohidov, Muhabbatnoma

2. Koʻngliga kelgan ishni qilish uchun ixtiyor berib qoʻyilgan, taltaytirib yuborilgan, tantiq.

Erka tutsa onasi, taltayadi bolasi. — Maqol

Munis tengqurlariga oʻxshamasdi: juda erka edi, serjahl edi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

Faxriddin erka oʻsgan tantiq bola boʻlgani uchun Niso buvi: — Ha, ishqilib, ikkovining joni omon boʻlsin, — deb qoʻya qolar edi. — A. Qahhor, Boshsiz odam

3. Erkalik, suyumlilik ifodalovchi.

— Yolgʻonchi ekansiz, — dedi u yana erka tovushda. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Gulnor chiroyli va erka tabassum bilan, xoʻp deganday, boshini qimirlatdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Erka (erkaklar va xotin-qizlar ismi).

Toʻliq maqola →
ERKI

oʻzbekchaham, yoki, yo, ekanruschaчастица для усиления вопроса, оказываться

Yazuqum ne erki bilümaz özüm Gunohim nimaligini bilmayman o‘zim – В чем мой грех, я незнаю сам– What is my sin, I do not know myself

Toʻliq maqola →
ERKÄČ

takaruschaкозелinglizchabilly-goat

Bular ul sürüg qoyqa erkäč sanï, qoyuy bašlasa sürsä yolča köni Bular qoʻylar otaridagi yoʻl boshlovchi takaga oʻxshaydi, qoʻylarni toʻgʻri yoʻlga boshlaydi – Рассматривай этих как козлов в отаре овец, пусть они будут во главе овец, и пусть ведут их по правильному пути – Consider these as goats in a sheep flock, let them be at the head of the sheep, and let them lead the way

Toʻliq maqola →
erkak
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. Er 1, 2.

Erkak jinsi.

Doya kelgandan soʻng, ichkari hovli erkak zotidan tozalandi. A — Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bilmadim, xotin tortingani uchun erkak tegishgisi keladimi, erkak tegishadigan boʻlgani uchun xotin tortinadimi? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Er jinsidagi hayvon, jonivor.

Erkak mushuk. Erkak qoʻy. Erkak gʻoz.

Xotinim qiz tugʻdi, deb xafa boʻlma, sherning erkak va urgʻochisi baravar. — Yoshlik

  • Erkak novda Mevali daraxt, oʻsimlikning yaxshi hosil bermaydigan, hosilga yaroqsiz novdasi. Ensasi qotib, uzun bir erkak novdani shartta qaychilab, shiddat bilan sugʻurib oldi. Shu behosil novda Sodir toʻnkaga oʻxshab ketdi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
  • Erkak sabzi Oʻzagi yogʻochday qotgan, ishlatishga deyarli yaroqsiz sabzi; erkaklagan sabzi. — Puli bor-ku yeydi, puli yoʻq-chi, — baland ovoz bilan soʻradi, erkak sabziga oʻxshagan bir eski chopon. — K. Yashin, Hamza
  • Erkak supurgi
Toʻliq maqola →
erkin
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

sft. 1. Har qanday toʻsiq, gʻov, monelik va shu kabilardan xoli boʻlgan, erk-ixtiyori oʻzida boʻlgan.

Erkin hayot.

Nahot chayqovchi oʻzini shuncha erkin sezsa! — A. Qahhor, Asarlar

endi erkin qush, boshi oqqan tomonga uchishi mumkin. — F. Musajonov, Himmat

2. Qiynalmay, qiyinchiliksiz, bemalol.

Mashqlarni erkin bajarmoq. Erkin harakat qilmoq.

Oʻrta Osiyo xalqlari tillarida erkin soʻzlaydigan Aleksandr Vasilyevich Sidorov bilimdon kishi edi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

3. Ochiq-oydin, bemalol tarzda.

Mazkur kitobda fuqaro huquqi haqida birmuncha erkin fikrlar aytilganini saroy ahli, jumladan, ahli fuzalo bilar edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

4. Qisinish, tortinishdan xoli holda; bemalol.

Ular bilan koʻpdan tanishdek erkin gaplashib ketdim. — M. Xayrullayev, Tilla marjon

erkin, oʻrtogʻi bilan gaplashayotganday boʻldi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

Ahmadning oʻzini erkin tutishi Tolib akaning sal jigʻiga tegdi. — F. Musajonov, Himmat

5. Siyosiy, iqtisodiy, huquqiy mustaqillikka ega boʻlgan, ozod, hur.

6. Erkin (erkaklar va xotin-qizlar ismi).

  • Erkin nafas olmoq Siqilish, tanglik holatidan qutulmoq, erkin holatli boʻlmoq. Ahmad koʻchaga chiqib, sal erkin nafas oldi. — F. Musajonov, HimmatXamroyev boylar qoʻlida erkin nafas olishni, odamdek yashashni orzu qilardi. — Gazetadan
  • Erkin sheʼr
Toʻliq maqola →
erkli
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

sft. Oʻz erki oʻzida boʻlgan; ozod, hur.

Erkli yurt.

Men erkliman, quvnoq qiz, Baxt cholgʻusi qoʻlimda. — Gʻayratiy

Toʻliq maqola →
ERKLIK

oʻzbekchakuch, qudrat, quvvat, qudratlilik, hukmronlikruschaвласть, могуществоinglizchastrenght

Küčiŋä teŋäši yüdürgil yükin, ayïtya seniŋdin bayat erkligin Yuk(lar)ini kuch(lar)iga yarasha yuklagin [ya’ni kuchiga qarab ishlatgin], Xudo irodasi bilan (ular uchun) sendan so‘roq oladi – Нагружай [их] соразмерно их силам, бог своей властью заставит тебя держать ответ [по этому поводу]– Load them proportionally to their forces, God will force you to keep his answer on this matter

Toʻliq maqola →
erksiz
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

sft. Oʻz erki oʻzida boʻlmagan, ozodlikdan mahrum; erki yoʻq, haq-huquqsiz, tobe.

Erksizga erk bermoq.

Zamonning zayli shu boʻlsa, oʻzim erksiz, kuchsiz bir bechora boʻlsam, nima qilay axir, jon qizim! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Bular tag-tomiri bilan yoʻq qilinmasa, xalq erksiz yashay beradi. — J. Sharipov, Xorazm

Toʻliq maqola →
erkalik
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Erkaga xos xususiyat, xislat.

Erkalatgan sari erkaligi oshadi.

2. Erka odamlarga xos qiliq, ish, xatti-harakat; noz, erkalanish.

Qizcha birdan Bektemir tizzasiga boshini qoʻyib, erkalik, yalinchoqlik bilan dedi: — Non ber. Yegim kelyapti. — Oybek, Quyosh qoraymas

3. Erka boʻlgan vaqt, sharoit.

Ming bora roziman ona yurtimdan, Koʻrdi u erkalik chogʻlarimni ham. — A. Oripov, Yillar armoni

Erkalikda oʻsgan Otabekka bu xoʻrlik turmushdan birinchi zarba edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Erkalik qilmoq 1. Oʻzini erkalarcha tutmoq, erkalanmoq; Biror narsa yetmasa, erkalik qilib, oldiga boraveramiz. — J. Sharipov, Xorazm
Toʻliq maqola →
erkatoy
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. Erkalik qilish xohish-ixtiyorini qozongan, shunday erk-ixtiyorga ega.

Bu er-xotinga tantiq, erkatoy qizlari yayrab-yashnasa bas! — Gazetadan

Qamar rais oldin sekretarning erkatoyi edi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Toʻliq maqola →
erkaklik
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Erkaklarga xos narsa, belgi-xususiyat, xatti-harakat va shu kabilar

Qandaydir parivashning olovli jozibasi, husn-malohati uning erkaklik qoniga oʻt tashlab yuborgan edi. — K. Yashin, Hamza

— Xotinlarim, — dedi boy, — menda erkaklikdan biror narsa qolmaganini biladilar, uylanishimdan ular uchun biron zarar yoʻq. — S. Ayniy, Qullar

Toʻliq maqola →
erkinlik
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Biror jihatdan cheklanish, tazyiq va shu kabilardan xolilik; kishining oʻz istagi boʻyicha ish tutishi.

Bul yerga kelib, erkinlikning lazzatini his etayotirman. M. Osim, Ibn Sino qissasi. Oʻsha kuni onalar, kampirlar qiz va nevaralariga erkinlik berishgan. — J. Sharipov, Xorazm

2. Erkin hayot, sharoit.

Erkinlikda yashamoq.

3. Ozodlik, mustaqillik; hurriyat, erk.

Erkinlik uchun kurash.

Vaqtli hukumat ilgarigi oz-moz berilgan erkinlikni ham qatagʻon qildi. — K. Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →
erksevar
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. Ozodlik, erkinlikni sevuvchi.

Erksevar xalq.

Tan berdim erksevar shu kapalakka, Derazam qanotin ochib yubordim. — Shuhrat, Shinelli yillar

Toʻliq maqola →
ERKSIZIN

oʻzbekchanoiloj, majburan, zoʻrakiruschaбессильныйinglizchapowerless

Bu kün men barïr men munu erksizin Bugun men noiloj ketyapman – И вот сегодня я поневоле станет покорным– And today I involuntarily will be submissive

Toʻliq maqola →