Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Баланд» бўйича 18 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

18 та
баланд
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Пастдан юқорига томон ўлчами узун; қадди, бўйи узун; новча.

Баланд минора. Баланд девор. Баланд том. Бўйи баланд. Баланд тоғ.

Икки ёғи баланд тоғ — пиёда юрса, оёғи куяди. — Нурали

Машина бир баланд тепанинг орқасига ўтиб тўхтади. — С. Анорбоев, Ҳамсуҳбатлар

2. Ер юзасидан ёки бошқа бирор сатҳдан, нуқтадан юқорида жойлашган.

Баланд остона. Баланд токча. Тошкент денгиз сатҳидан 480 метр баланд,

Ҳовуздан йигирма қадамча нарида ердан одам бўйи баланд кўтариб солинган каттагина шийпон. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Куч даражаси белгиланган меъёрдан ортиқ, кучли; юқори.

Баланд босим. Баланд ҳарорат. Баланд овоз.

Иситмаси баланд, босинқираяпти. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Янгаси овозини баланд кўтариб шанғиллади. — М. Ҳазратқулов, Журъат

Хотин овозини баланд чиқазишга қўни-қўшнидан андиша қиларди. — С. Аҳмад, Уфқ

Кулги баландроқ кўтар1ди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

4. Баъзи белги, хусусиятларнинг ортиқ, юқори даражадалигини ифодалайди.

Қишлоқ қизининг ғурури баланд бўлади. — Ёшлик

Меҳнатдир тупроқдан бизни кўтариб, Азиз бошимизни қилолган баланд. — Ф. Ғулом

Баланд мартабали меҳмон ёнбошлаб сигара чекар, бошқалар камтарлик билан чўкка тушиб ўтирарди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

5. Ер сатҳига нисбатан юқорида жойлашган нуқта; тепалик.

Арслон ака кранлар гуруллаган баланддан тушиб, атрофга қаради. — С. Зуннунова, Кўк чироқла

Бу сўзни эшитиб ойим Марғумон, Зина билан тушиб келди баланддан. — Нурали

Парисан, учар-сан, албатта кўкка, Қирқ газдан юқори баландга учма. — Гулшанбоғ

Баландда, юлдузли кўкда, қаёққадир самолётлар учиб ўтди. — Ойбек, Қуёш қораймас

6. Қадр-қимматли, эъзозли, юқори.

Ота ўғли бўлсанг, ота номин баланд тут. — Мақол

Мижғов ва паст, ғийбат гаплардан Жажжи шеърим қўюрман баланд. — А. Орипов

7. Унумли, самарали; мўл, кўп.

Агар сув олиб келинса, минг йиллардан бери чорва қийлари қатлам-қатлам бўлиб кетган бу жойда пахтадан энг баланд ҳосил олса бўлади. — С. Аҳмад, Жимжитлик

  • Баланд келмоқ 1. Устун келмоқ, ғолиб чиқмоқ. — Оғзингизга қараб гапиринг, ғийбат қилиб нима қилдик? — Обидов баланд келмоқчи бўлиб бўйнини чўзди. — С. Зуннунова, ОловҲай-ҳай болаларим, биттанг баланд келганда, биттанг паст бўлсанг-ку, олам гулистон. — И. Аҳмедов, О. Толипов, Ким айб-дор?
  • Баланд охурдан сув ичган 1. . Баланддан келмоқ Бунча баланддан келманг, паст тушинг. Сотасизми ахир, олайлик (Савдолашишда).
  • Димоғи (ёки тумшуғи) баланд . Кибр-ҳавоси баланд Жуда ҳам ўзига ишонган, такаббур.
  • Қўли баланд 1. Омадли, иши йирик, омади келган. Аммо суғдийларнинг қўли баланд келиб турган бир пайт-да ғаним томон Мароқанддан бир туман миқдорида қўшимча мадад олдим. — Ўзме
Тўлиқ мақола →
баландлик
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Ер сатҳидан юқоригача бўлган оралиқ масофа; юксак жойлашган фазо.

Ниҳоят, асфалт кўчадан ўнг томонга бурилдик ва баландликка ўрлаган ўнқир-чўнқир ёʻлга тушдик. — Саодат

Узоқдан, ой баландлигидан она-Ер янада гўзалроқ кўринади.Гулдаста. Баландлиги тўрт-беш терак бўйи келади. — Ш. Холмирзаев, Сўнмас ўт

2. Текис ер ёки пастликдан юқори турадиган жой; макон; тепалик.

Кўктепа баландлиги, агар тили бўлса айтарди. — Ш. Холмирзаев, Сўнмас ўт

Олдинда ёʻл бошловчи, кейинда Назирали билан кампир баландликка кўтарилишди. — Ойдин, Мардлик-мангулик

3. Ингичка ёки ёʻғонлик (товуш, оҳанг ҳақида).

Ҳаракат тезлиги ошганда, товуш баландлигининг ўзгаришини изоҳлаш осон. — Фан ва турмуш

4. Геометрик шаклнинг (кўпбурчак, кўпёқ, конус, силиндр ва бошқалар) юқори нуқталаридан асосига туширилган энг катта перпендикуляр.

Конуснинг баландлиги. Кўпбурчакнинг баландлиги. Кўпёқнинг баландлиги.

Тўлиқ мақола →
баланд-паст
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. 1 паст-баланд.

Қўшин жўнар баланд-пастда, Саф-саф бўлиб, даста-даста. — Гулшанбоғ

2. Турли-туман; тайинсиз.

Баланд-паст гаплар.

Тўлиқ мақола →
баландламоқ
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

фл. 1. Пастдан юқорига қараб ҳаракатланмоқ, ёʻналмоқ; юқориламоқ.

Самолёт жуда баландлаб кетди.

Кўтарма кўзга кўриниб, сув баландлаб борди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

2. Меъёрдан ошмоқ; кучаймоқ, зўраймоқ.

Умар акам тажанглаша бошлади, овози яна баландлади. — Ў. Ҳошимов, Икки эшик ораси

3. Қимматлашмоқ (асо-сан, баҳо, нарх-наво ҳақида).

Тўлиқ мақола →
баландпарвоз
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. 1. Юқори, юксак учадиган.

Бургутдай баландпарвоз бўлиш учун қулоч-қулоч қанот керак. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

2. Ўзини катта олувчи; гердайган.

Баландпарвоз одам.

3. Ҳавойи (бежама) гаплар билан меъёридан оширилган; қуруқ, сохта.

Баландпарвоз ваъдалар. Баландпарвоз услуб. Баландпарвоз гаплар.

Восифийнинг сарлавҳалари жимжимадор, баландпарвоз услубда тузилган. — Ўзме

Яширишнинг ҳожати ёʻқ, баландпарвоз гапларнинг мавриди эмас. — Ўзме

Биз театр билан драматург ҳамкорлиги тўғрисида кўп вақт баландпарвоз гаплар айтамиз. — Н. Сафаров, Оловли излар

Тўлиқ мақола →
паст-баланд
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

сфт. 1. Бўйи, баландлиги ҳар хил, ҳар хил баландликдаги.

Паст-баланд болалар.

Уфқни ўз гавдаси билан тўсган паст-баланд тоғлар қоп-қорайиб, ридо кийгандек силлиқ кўринарди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

2. Турли табақадаги одамлар, катта-кичиклар.

[Оқилова:] Сиз маҳалланинг паст-баландини биласиз. — И. Қаландаров, Шохидамас, баргида

3. Пастлик ва баландликлардан иборат; ўйдим-чуқур, нотекис.

Паст-баланд ёʻл.

Мана, ўшандан бери бир соатча вақт ўтди, шаҳар боғлари орқада қолиб, олдинда куйган калладай тап-тақир дашт, паст-баланд адирлар бошланди. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

Улар тор кўчани чангитиб, гурс-гурс қадам ташлаб ўтишди, паст-баланд тепаликлар этагида тўхташди. — С. Сиёев, Ёруғлик

4. Турли икир-чикир, майда-чуйда, борди-келдилардан иборат бўлган.

Паст-баланд гаплар.

Ҳаммада бўладигандек, тирикчилик важидан баъзан ўртамизда паст-баланд гаплар ҳам ўтган. — К. Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →
паст-баландлик
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Паст-баланд, нотекис жой.

Улар паст-баландликлардан туртиниб-суртиниб ошиб, қурилишдан узоқлашдилар. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Ҳаёт асфалтга ўхшаган текис эмас, паст-баландликдан иборат. — К. Қаҳҳорова, Чорак аср ҳамнафас

Тўлиқ мақола →
Осилсанг баланд дорга осил, оёғинг ерга тегмасин.

Вешайся выше, коль вешаться взялся, чтобы ногами земли не касался., Аналогия: Уж пропадать, так с музыкой., Если уж упасть, так с хорошего коня.

[Эргаш:] Э, ойижон, Жамилахон баланд дор. [Салтанат:] Осилсанг биратула баландига осил. Оёғинг ерга тегмайди. [Иргаш:] Эх, матушка, ведь Джамиляхон — это высокая виселица. [Салтанат:] Вот и хорошо, коль вешаться, так на высокой виселице. Ногами земли не достанешь. — Б. Раҳмонов, Мардлар қиссаси.

Тўлиқ мақола →
Осилсанг ҳам баланд дорга осил (оёғинг ерга тегмасин)

(букв. если задумал вешаться, то вешайся на высокой виселице, чтобы ноги земли не достали) старайся иметь (приобрести) дорогие вещи, хотя они тебе не по карману, ты засватай девушку из более богатой семьи (хоть не в состоянии на ней жениться), ≈ если уж упасть, так с хорошего коня.

Тўлиқ мақола →