Поиск

sft. 1. Pastdan yuqoriga tomon oʻlchami uzun; qaddi, boʻyi uzun; novcha.

Baland minora. Baland devor. Baland tom. Boʻyi baland. Baland togʻ.

Ikki yogʻi baland togʻ — piyoda yursa, oyogʻi kuyadi. — Nurali

Mashina bir baland tepaning orqasiga oʻtib toʻxtadi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar

2. Yer yuzasidan yoki boshqa biror sathdan, nuqtadan yuqorida joylashgan.

Baland ostona. Baland tokcha. Toshkent dengiz sathidan 480 metr baland,

Hovuzdan yigirma qadamcha narida yerdan odam boʻyi baland koʻtarib solingan kattagina shiypon. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kuch darajasi belgilangan meʼyordan ortiq, kuchli; yuqori.

Baland bosim. Baland harorat. Baland ovoz.

Isitmasi baland, bosinqirayapti. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Yangasi ovozini baland koʻtarib shangʻilladi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Xotin ovozini baland chiqazishga qoʻni-qoʻshnidan andisha qilardi. — S. Ahmad, Ufq

Kulgi balandroq koʻtar1di. — A. Muxtor, Opa-singillar

4. koʻchma Baʼzi belgi, xususiyatlarning ortiq, yuqori darajadaligini ifodalaydi.

Qishloq qizining gʻururi baland boʻladi. — Yoshlik

Mehnatdir tuproqdan bizni koʻtarib, Aziz boshimizni qilolgan baland. — F. Gʻulom

Baland martabali mehmon yonboshlab sigara chekar, boshqalar kamtarlik bilan choʻkka tushib oʻtirardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Yer sathiga nisbatan yuqorida joylashgan nuqta; tepalik.

Arslon aka kranlar gurullagan balanddan tushib, atrofga qaradi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqla

Bu soʻzni eshitib oyim Margʻumon, Zina bilan tushib keldi balanddan. — Nurali

Parisan, uchar-san, albatta koʻkka, Qirq gazdan yuqori balandga uchma. — Gulshanbogʻ

Balandda, yulduzli koʻkda, qayoqqadir samolyotlar uchib oʻtdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

6. koʻchma Qadr-qimmatli, eʼzozli, yuqori.

Ota oʻgʻli boʻlsang, ota nomin baland tut. — Maqol

Mijgʻov va past, gʻiybat gaplardan Jajji sheʼrim qoʻyurman baland. — A. Oripov

7. koʻchma Unumli, samarali; moʻl, koʻp.

Agar suv olib kelinsa, ming yillardan beri chorva qiylari qatlam-qatlam boʻlib ketgan bu joyda paxtadan eng baland hosil olsa boʻladi. — S. Ahmad, Jimjitlik

ot 1. Yer sathidan yuqorigacha boʻlgan oraliq masofa; yuksak joylashgan fazo.

Nihoyat, asfalt koʻchadan oʻng tomonga burildik va balandlikka oʻrlagan oʻnqir-choʻnqir yoʻlga tushdik. — Saodat

Uzoqdan, oy balandligidan ona-Yer yanada goʻzalroq koʻrinadi.Guldasta. Balandligi toʻrt-besh terak boʻyi keladi. — Sh. Xolmirzayev, Soʻnmas oʻt

2. Tekis yer yoki pastlikdan yuqori turadigan joy; makon; tepalik.

Koʻktepa balandligi, agar tili boʻlsa aytardi. — Sh. Xolmirzayev, Soʻnmas oʻt

Oldinda yoʻl boshlovchi, keyinda Nazirali bilan kampir balandlikka koʻtarilishdi. — Oydin, Mardlik-mangulik

3. koʻchma Ingichka yoki yoʻgʻonlik (tovush, ohang haqida).

Harakat tezligi oshganda, tovush balandligining oʻzgarishini izohlash oson. — Fan va turmush

4. geom. Geometrik shaklning (koʻpburchak, koʻpyoq, konus, silindr va boshqalar) yuqori nuqtalaridan asosiga tushirilgan eng katta perpendikulyar.

Konusning balandligi. Koʻpburchakning balandligi. Koʻpyoqning balandligi.

ot 1. ayn. 1 past-baland.

Qoʻshin joʻnar baland-pastda, Saf-saf boʻlib, dasta-dasta. — Gulshanbogʻ

2. koʻchma Turli-tuman; tayinsiz.

Baland-past gaplar.

fl. 1. Pastdan yuqoriga qarab harakatlanmoq, yoʻnalmoq; yuqorilamoq.

Samolyot juda balandlab ketdi.

Koʻtarma koʻzga koʻrinib, suv balandlab bordi. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Meʼyordan oshmoq; kuchaymoq, zoʻraymoq.

Umar akam tajanglasha boshladi, ovozi yana balandladi. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi

3. koʻchma kam qoʻll. Qimmatlashmoq (aso-san, baho, narx-navo haqida).

fl. Balandlamoq feʼlining orttirma nisbati.

Ovozni balandlatmoq.

Qachon koʻrgansan, — dedi chiroqni balandlatayotib. — A. Qahhor, Sarob

sft. 1. Yuqori, yuksak uchadigan.

Burgutday balandparvoz boʻlish uchun quloch-quloch qanot kerak. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. koʻchma Oʻzini katta oluvchi; gerdaygan.

Balandparvoz odam.

3. koʻchma Havoyi (bejama) gaplar bilan meʼyoridan oshirilgan; quruq, soxta.

Balandparvoz vaʼdalar. Balandparvoz uslub. Balandparvoz gaplar.

Vosifiyning sarlavhalari jimjimador, balandparvoz uslubda tuzilgan. — OʻzME

Yashirishning hojati yoʻq, balandparvoz gaplarning mavridi emas. — OʻzME

Biz teatr bilan dramaturg hamkorligi toʻgʻrisida koʻp vaqt balandparvoz gaplar aytamiz. — N. Safarov, Olovli izlar

арабскийطويل, taweelрусскийВысокийанглийскийTall/high

fl. Balandlamoq feʼlining birgalik nisbati.

ot Yer sathining notekis yerlari, joylari.

Beshinchi kun deganda ariqcha baland-pastliklardan oʻtib, eski izga tushdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

n grandiloquence, turgidity, pomposity

sft. 1. Boʻyi, balandligi har xil, har xil balandlikdagi.

Past-baland bolalar.

Ufqni oʻz gavdasi bilan toʻsgan past-baland togʻlar qop-qorayib, rido kiygandek silliq koʻrinardi. — Shuhrat, Shinelli yillar

2. Turli tabaqadagi odamlar, katta-kichiklar.

[Oqilova:] Siz mahallaning past-balandini bilasiz. — I. Qalandarov, Shoxidamas, bargida

3. Pastlik va balandliklardan iborat; oʻydim-chuqur, notekis.

Past-baland yoʻl.

Mana, oʻshandan beri bir soatcha vaqt oʻtdi, shahar bogʻlari orqada qolib, oldinda kuygan kalladay tap-taqir dasht, past-baland adirlar boshlandi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Ular tor koʻchani changitib, gurs-gurs qadam tashlab oʻtishdi, past-baland tepaliklar etagida toʻxtashdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

4. Turli ikir-chikir, mayda-chuyda, bordi-keldilardan iborat boʻlgan.

Past-baland gaplar.

Hammada boʻladigandek, tirikchilik vajidan baʼzan oʻrtamizda past-baland gaplar ham oʻtgan. — K. Yashin, Hamza

ему везёт, он выигрывает

ot Past-baland, notekis joy.

Ular past-balandliklardan turtinib-surtinib oshib, qurilishdan uzoqlashdilar. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Hayot asfaltga oʻxshagan tekis emas, past-balandlikdan iborat. — K. Qahhorova, Chorak asr hamnafas

погов.благожел. (букв. пусть своя горка возвышается) пусть возвысятся (пусть занимают высокие посты) свои люди.

И самое высокое здание поднимается с земли.

Вешайся выше, коль вешаться взялся, чтобы ногами земли не касался., Аналогия: Уж пропадать, так с музыкой., Если уж упасть, так с хорошего коня.

[Ergash:] E, oyijon, Jamilaxon baland dor. [Saltanat:] Osilsang biratula balandiga osil. Oyogʻing yerga tegmaydi. [Иргаш:] Эх, матушка, ведь Джамиляхон — это высокая виселица. [Салтанат:] Вот и хорошо, коль вешаться, так на высокой виселице. Ногами земли не достанешь. — Б. Раҳмонов, Мардлар қиссаси.

посл.наст. (букв. если задумал вешаться, то вешайся на высокой виселице, чтобы ноги земли не достали) старайся иметь (приобрести) дорогие вещи, хотя они тебе не по карману, ты засватай девушку из более богатой семьи (хоть не в состоянии на ней жениться), ≈ если уж упасть, так с хорошего коня.

adj nihoyatda baland, qoʻl yetmas