Қидирув

от Мураккаб қурилмага эга бўлган электрон ҳисоблаш машинаси.

Тиғиз ва ғоят масъулиятли участкаларда компютер ва автоматлар кенг жорий этиляпти. — Газетадан

ингл:рус: computer scienceкомпьютерная наука

Компютерлар ва компютер техникаси билан боғлиқ, одатда тилларга тегишли тушунча. Бу тушунча кўпроқ дастурлаш тили тушунчасига мос келади, лекин бундай мослик бир маъноли эмас. Масалан, маркерлаш тиллари (ҲТМЛ каби) дастурлаш тилларига кирмайди, аммо аниқ компютер тилларига тегишли.инглизчаcomputer languageрусчакомпьютерный язык

ингл:рус: Рақамли полиграфияда ишлатиладиган атама. У компютер билан полиграфия орасида оралиқ амаллар ёʻқлигини билдирувчи тушунча.инглизчаcomputer-to-pressрусчакомпьютер-печать

ингл:рус: Ҳолатларни компютер ёрдамида моделлаш. У самарадор ечимларни ишлаб чиқиш мақсадида, зиддият усулидан фойдаланади. Ўйинлар назарияси асосида яратилаётган компютер ўйинларида, бир иштирокчи сифатида – компютер, бошқалари сифатида – одамлар қатнашади. Ҳар бир компютер ўйини, унинг ўтиб бориш жараёнини тавсифлайдиган алгоритм томонидан белгиланади. Бу алгоритм қатор талабларга жавоб бериши зарур: - жараён шундай бўлиши керакки, ўйинчи кўникмалар олсин ва такрорий ўйинда йиғилган тажрибани ишлата олсин; - ўйин ўйинчини энг яхши натижага эришишга қизиқтира олиши билан мафтункор бўлиши керак; - ўйинда маълумотларни ифодалашнинг турли шакллари ишлатилиши зарур. Ўйин тушунчаси инсоннинг иши ва дам олиши билан боғлиқ турли соҳаларни қамраб олади. Бунга ишчанлик ўйинлари (иқтисод ва ишлаб чиқаришни бошқариш), ўқиш, спорт, дам олиш, кўнгил очиш киради. Ўйинларни ўтказиш учун компютерларга махсус киритиш-чиқариш қурилмалари – ричагли механизм, радиокарнай, микрофон ва бошқалар билан жиҳозланади.инглизчаcomputer gameрусчакомпьютерная игра

зомби компютери

ингл:рус: Қонунчиликнинг янги соҳаси. У компютер, компютер тизимлари ва тармоқларини ишлатиш жараёнида юзага келадиган ижтимоий муносабатларни тартибга соладиган ҳуқуқий ҳужжатлар мажмуидир. Ҳуқуқшуносликка оид адабиётларда “компютер ҳуқуқи” атамаси билан бирга: “информатика ҳуқуқи”, “ахборот ҳуқуқи”, “компютер-ахборот ҳуқуқи” каби атамалар ҳам учрайди. Ахборот ҳуқуқи тушунчаси компютер ҳуқуқи тушунчасига нисбатан кенгроқ маънога эга, чунки у, ахборотга қандай техник воситалар билан ишлов берилишидан ва уни ташувчилар қандайлигидан қатъий назар, ахборот фаолияти соҳасидаги ижтимоий муносабатларни тартибга солади.инглизчаcomputer lawрусчакомпьютерное право

компютер-босма

Марказий компютер ва унга алоқадор чекка қурилмалар, консол компютерлар, диск массивлари, лентали ташувчилар, маълумотларни роботлашган сақлаш тизими ва шунга ўхшашлар.инглизчаcomputer systemрусчакомпьютерная система

Дастур ёки бошқа дастурларга уланадиган буйруқлар йиғмаси. У иложи борича, ўзи ўзгартирган нусхаларини ҳам ва заҳарланган дастурни чақирилганда бажариладиган дастурларни ҳам ўз ичига олади. Қуйидаги хоссаларга эга: ўзининг бошқа файлларга, дискларга, компютерларга нусхасини кўчириш, топиб олишга уринишлардан ниқобланиш, ахборотдан рухсат берилмаган фойдаланишни амалга ошириш. У ўзининг нусхаларини компютерларда ёки компютер тармоқларида қайта кўпайтириб ва тарқатиб, ҳамда қонуний фойдаланувчилар учун номақбул ҳаракатларни бажаради. Вирус, аксарият ҳолларда носозликка сабаб бўлади ёки ғижиниш уйғотади ва бирор ҳодиса юз бериши билан, масалан, аниқ куннинг келиши билан ишга туширилиши мумкин. Компютер вируси тезкор хотирадаги ва дискдаги дастурларни “заҳарлайди”. Тарқатилиш усуллари, “тажовузкорлик”, вирусга қарши дастурларнинг муҳофазасини енгиб ўтадиган ва тавсифномалари билан ажралиб турадиган компютер вируслари хиллари тўплами мавжуд. Заҳарлаш усулига қараб компютер вируслари дастурий ёки юкловчи бўлиши мумкин. Дастурий вирус дастурнинг танасига ёзилиб олади ва уни хотирага юклаганда, резидент равишда юкланади, натижада тезкоринглизчаcomputer virusрусчакомпьютерный вирус

Инсоннинг компютер тизимларини мунтазам ишлатишдаги патологик эҳтиёжи. Бу инсон руҳиятига компютер ўйинлари ва виртуал борлиқ технологиялари таъсирига кўникиб қолиши билан юзага келган.инглизчаcomputer maniaрусчакомпьютеромания

Алоқа каналлари бўйлаб компютердан компютерга ахборот узатиш. Алоқа электрон воситалар ёки жамоа телекоммуникация каналлари (телефон, радио- ва ёʻлдошли алоқа), ёки махсус кабеллар ва симлар орқали амалга оширилади.инглизчаcomputer communicationрусчакомпьютерная связь

1. Масалани ечиш алгоритмининг тавсифи. Дастурлаш тилида бериладиган, дастурчи томонидан тузиладиган ва компютер бажарадиган кўрсатмалар йиғмаси.инглизчаcomputer programрусчакомпьютерная программа

2. Муайян функсияларни, масалаларни ва муаммоларни ечиш учун зарур бўлган, ихтисослашган дастурлаш тилининг қоидаларига бўйсунадиган ва операторлар ёки буйруқлар тавсифидан иборат синтаксис бирлик.

3. Ҳисоблаш машинасига алгоритмни белгилаб берадиган, кўрсатмалар (буйруқлар ёки тавсифлар ва операторлар) кетма-кетлиги. Компютер дастури компютер қандай тартибда, қайси маълумотлар устидан ва қандай амалларни бажариши кераклигини, ҳамда қандай шаклда натижа бериши кераклигини кўрсатиб беради. Компютерни бошқариш қурилмаси компютер дастури машина буйруқлари кетма-кетлиги шаклида қабул қилади. Компютер дастурини машина тилида тузиш – ноқулай ва сермеҳнат жараён. Шу сабабли, одатда компютер дастурини инсон томонидан бирор-бир дастурлаш тилида тузилади, сўнгра компютернинг ўзи бу дастурни машина тилига ўтказади (трансляция қилади).

компютернинг ташқи қутиси

Ҳисоблаш тизими. У бир неча компютер, терминал ва бошқа аппарат воситаларини ўз ичига олиб, маълумотлар узатишни таъминлайдиган алоқа линиялари билан ўзаро боғланган. Компютерлар бир бири билан ўзаро бевосита ёки оралиқ компютерлар орқали уланадилар. Тармоқнинг тузилиши ва тармоқ дастурий таъминоти имкониятларига қараб, бирор компютер ёки терминал фойдаланувчиси қуйидаги имкониятларга эга бўлиши мумкин: бошқа компютер хотирасида сақланаётган маълумотлардан фойдаланиш; ўзининг амалий дастурини бажариш учун қувватлироқ компютернинг марказий процессори ва унинг хотирасидан фойдаланиш; тармоққа қўшилган барча компютерларнинг бирлашган ресурсларидан фойдаланиш. Тармоқларга мисол сифатида авиалиниялар чипталарига буюртма бериш ягона тизими ёки банкни ва унинг турли шаҳарларда ва ҳатто, мамлакатларда жойлашган бўлимларини боғловчи тармоқни кўрсатиш мумкин. Бутун дунёда кенг тарқалган глобал компютер тармоғи Интернет эса яққол мисолдир.инглизчаcomputer networkрусчакомпьютерная сеть

Машинанинг марказий процессорлари томонидан бир секундда бажарилаётган элементар амаллар сони. Замонавий компютерлар тезлиги секундига бир неча миллиард амалларга етади.инглизчаcomputer speedрусчабыстродействие компьютера

компютерлаштириш

компютер тармоғи

ингл:рус: Компютер техникаси ва тегишли дастурий таъминотни ишлатиб яратиладиган мусиқа.инглизчаcomputer musicрусчакомпьютерная музыка

Қасддан компютер ахборотини ёки дастурини ёʻқ қилиш, блокировкалаш, яроқсиз ҳолга келтириш, компютер ускуналарини сафдан чиқариш, компютер тизимини, тармоғини ёки ахборотнинг машинали ташувчисини барбод қилиш.инглизчаcomputer sabotageрусчакомпьютерный саботаж