Qidiruv

peshvo kt. Maʼlum bir soha yoki ishda yetakchi, ilgʻor kishi. U barcha mavjud ilmlarni egallab, zamona olimlarining peshvosi boʻlishga tirishadi. Oybek, Navoiy Xolqoʻzi X

ro‘yinatan Oʻtaketgan zoʻravon, olgʻir; makkor, quv. Roʻyinatan odam, Lekin Toshpoʻlat roʻyinatankim, tunov kun gazlitda [gazetada] bir muncha fisq-u fasod soʻzlardin yoz

murid din. Pir yoki eshon (murshid)ga qoʻl berib, sufiylik yoʻliga kirgan shaxs. Temurbekning otasi Amir Taragʻay esa Abduxoliq Gʻijduvoniy taʼlimotiga ixlos qoʻygan Amir

qatl kt. Buyruq bilan rasmiy tarzda oʻldirish, oʻldirilish. Bechora oʻgʻlining qatlidan keyin devona boʻlib qolibdi. Mirmuhsin, Meʼmor. Rayimbek dodxoh Azizbek hokimiyati

taʼqib Zimdan, bildirmasdan koʻz-quloq boʻlib kuzatish. Yurish-turishini taʼqib. Taʼqibdan qutulmoq. Erkin harakat-faoliyat koʻrsatishga qoʻymaslik, shu maqsaddagi nazora

baquvvat Kuch-quvvati normal darajadan ortiq, zoʻr jismoniy kuchga ega boʻlgan; kuchga toʻla, kuchli. Baquvvat odam. Baquvvat yigit. Baquvvat ayol. Baquvvat ot. Mirzaboy

masalaxonlik Masala aytishuv, tortishuv. Ulamo, mudarris, aʼlamlar Arzimagan narsa ustida masalaxonlik qilib, bir-birlari bilan talashadi. Oybek, Tanlangan asarlar

maxdum map. Ulamo va ruhoniylar, pir va ustozlarga beriladigan unvon, laqab va shu unvonga ega boʻlgan kishi. Maxdumni maktabxona eshigida koʻrgan bolalar chuvurlashib, s

murojaatnoma Yozma murojaat, murojaat xati. Stokgolm murojaatnomasi. Xon va ulamodan yashirin ravishda Toshkent, Andijon, Margʻilon va oʻzga shaharlarning ishonchli ulamo

vajohatli Gavda bichimi, kiyinishi, koʻrinishi bilan ajralib turadigan; savlatli, salobatli. Bir qancha vaqtdan buyon vajohatli, salla-kallali ulamo, mudarris, aʼlamlar o

[a.] ulamo, olim – ученые – scientist. Mačin 'ulamalarïnïŋ aš'arlarï bilä arastä qïlïnmïš turur – (Kitob) mochin ulamolarining she’rlari bilan bezalgan – [книга], украшен

fuzalo esk. kt. Oʻqimishli kishilar; donishmandlar, ziyolilar; fazilat egalari. Hukmdor qanchalik oqil va odil boʻlsa, raiyat, ulamo, fuzalo ham haqgoʻylikka yuz tutgay.

dono, olim, ulamo– мудрый, мудрец – wise, learned. Asïylïy qayu ol asïysïz qayu, sen adra sečä tut ay bilgä bögü– Foydalisi qaysi, foydasizi qaysi, sen yaxshisini tanla,

haqgo‘ylik Haqgoʻy boʻlish, haqgoʻy kishiga xos xislat, xususiyat. — Izvosh oʻziniki boʻlsa, shunaqa kiyim kiymasdi, — bolalarcha haqgoʻylik bilan tushuntirdi ikkinchi bo

benom-nishon Hech qanday daragi (xabari) yoʻq; nom-u nishonsiz, bedarak, daraksiz. Shahar ulamo, ashraflari bugungi haqiqat oldida har zamon yoqa ushlab: Bir benom-u nish

peshkash esk. kt. Hadya tarzida beriladigan narsa; tortiq, sovgʻa. Podshoh chodiriga yigʻilgan ulamo, fuzalo va lashkarboshilar Sohibqironni yangi tugʻilgan mehmon bilan

mufassal Butun tafsiloti, mayda-chuydasi, ikir-chikirigacha qamrab olgan; toʻliq, batafsil. Mufassal izohot. Mufassal hisobot. Keshdan kelgan meʼmor doʻstiga hamma boʻlga

muftiy din. Musulmonlarda oliy lavozimli ruhoniy: shariat qonunlarini talqin qiluvchi, shariat va huquq masalalari yuzasidan hukm chiqaruvchi, fatvo beruvchi lavozimli ul

so‘ngra Keyin, soʻng. Dushman oshingni yer, Soʻngra boshingni yer. Maqol [Fotima:] Oldin bir narsaga tushunib oling, soʻngra achchiq qilsangiz mumkin. Hamza, Tuhmatchilar

magar bogʻl. esk. kt. Soʻroq, taajjub, tasdiq bildiradi. Magar istiqbol shu ekan, kelin, viz ham kiraylik, qizning tilini, dilini, tilak-istaklarini bilaylik. M. Ismoiliy