Qidiruv

tin TIN 'nafas' (oz ishlatiladi). Boʻgʻiziga tiqilib t i n i Nuri sari qildi ishora, Zaynab uchun bu boʻldi chora (Hamid Olimjon). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnon

erish ERISH 'gʻalati’, 'notabiiy’, ’toʻgʻri kelmaydigan’. Uning bu hiligʻi hech kimga e r i sh tuyilmadi. Bu sifat qadimgi turkiy tildagi 'tortish-’, ’norozi boʻl-’ maʼno

qiy QIY ' qoʻy, echki, tuya qumaloqlaridan iborat goʻng qatlami'. Qoʻylarning tagida yotgan ikki yillik q i y n i palaxsa-palaxsa hilib koʻchirdik. Qadimgi turkiy tilda h

och OCH ’ovqat tusab qolgan’. Qorni toʻhning horni o ch d a n xabari yoʻh (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu sifat a:ch tarzida talaffuz qilin

toy Yoqutchadaki тый so‘zila o‘zakdosh erur. TOY ' otning ikki yashardan kichik bolasi 1 . Kun hisobin oy olar, bedov oʻrnin t o y olar (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham

qay QAY ' qaysi'. Oʻt oʻrdim, mashoh terdim. Q a y ish duch kelsa, hildim (Quddus Muhammadiy). Qadimgi turkiy tilda ham pgunday maʼnoni bildirgan bu olmosh asli qayu tarz

qil QIL 'hayvon dumining, yolining uzun tolasi', 'soch tolasi'. Argʻamchiga h i l huvvat (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli qïl tarzid

uchun UCHUN ’atalganlik’, 'maqsad’ kabi maʼnolarni ifodalaydigan koʻmakchi. Sen u ch u n jonimni be— rishga ham tayyorman. Bu koʻmakchi qadimgi turkiy tilda üçün tarzida

tiz TIZ 'oyoqning boldir bilan son bogʻlanadigan joyi'. G i z bukib, taʼzim etib, izzat qilolmay dogʻman (Muqimiy). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu

yanglish YAŊLISH ’notoʻgʻri\ ’xato’. Mening gaplarimdan ya n g l i sh kulosa chiharmang. Bu ot oʻzbek tilida yäŋlish- feʼlidan maʼno taraqqiyota asosida oʻsib chiqqan: 'h

qir QIR I 'yassi togʻ', 'baland tekislik'. Togʻlarda konlar, hirlarda galla behad (Habibiy). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli qïr tarzida tal

yoz YOZ ’bahor bilan kuz oraligʻidagi fasl’. Yo z yopinchigingni hoʻyma, hishda oʻzing bilasan (Maqol). Qadimgi turkiy tilda asli 'yilning issiq yarmi’ maʼnosini (asosan

suq SUQ 'oʻzganing ovqatiga olib yeyish istagi bilan tikiluvchi', ' ochkoʻz'. S u q toʻymas, oʻgri boyimas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu

yoy YOY ’qattiq yogʻochning ikki uchidan tortib, yarim doira shaklida egib yasalgan va nayza otishga xizmat qiladigan qadimgi qurol’. Hakimbek oʻn toʻrt botmon yo y n i q

yot YOT ’begona’. Qadr bilmas harindoshdan hadr bilgan yo t yaxshi (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu sifat asli ya:t tarzida talaffuz qilinga

oʻch OʻCH I ’adovat’, ’qasos’. Shundan keyin u oʻch olish payida boʻldi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz tarkibidagi unli yumshoq va choʻziq ta

biqin BIQIN 'belning ichga kirib turadigan suiksiz yon qismi’. Shu kunlardi b i q i n i m biroz ogrib tu— ribdi. Bu ot qadimgi turkiy tilda ’ichga kirib tur>-’ maʼnosini

qoʻy QOʻY 1 goʻngg, jun, sut olish uchun boqiladigan juft tuyoqli sutemizuvchi uy hayvoni'. Semiz q oʻ y n i n g umri kalta (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shun — day m

soch SOCH 'boshda oʻsadigan qil tolalar qoplamasi’. .. ikkita yoʻgʻon s o ch oʻrimi kiftlariga tushgan qiz shaxdam-shaxdam qadam bosib kelib, bolalarga qoʻshil— di (Hakim

tugal TUGAL ' oxiriga yetkazilgan', ' chala yeri yoʻq', ' toʻliq'. Bu hoʻlyozmani t u g a l asar deb boʻlmaydi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglattan bu soʻz