Поиск

фан; инсониятнинг табиат, жамият, психика ва онг ҳақидаги тарихан ташкил топган системали билим ҳамда тажрибалари йиғиндиси.

— тарихий психология; психологиянинг психика ва онгнинг пайдо бўлиши ҳамда уларнинг тарихий тараққиёт босқичларини ўрганадиган махсус соҳаси.

психик (руҳий) ҳаёт; руҳий ҳодисаларнинг фаолият процессида шаклланиши, юзага чиқиши ва ривожланишидан иборат психологик категория; руҳий ҳодисалар йиғиндиси (қ. Психика)

Акинезия, ҳаракатсиз — ихтиёрий ҳаракатланиш хусусиятининг йўқолиши. Бўғимларнинг ҳаракатсизлиги, шоллик натижасида ёки оғриқ таъсирида вужудга келади. Психика билан боғл

— психикани идеалистик тушуниш; идеалистлар, материалистларга қарама-қарши ўлароқ, психика тан билан яширин йўсинда бирлашган, инсон ўлгач, танни ташлаб, «нариги дунё»га,

дух; настроение, психика; ruh i tetikning – ishi tetik посл. кто бодр (здоров) духом, у того и дела благополучны; jangovar ruh боевой дух; baland ruh воодушевление; ◊ ruh

— жон; идеалистик фалсафа ва психологиядаги моддий бўлмаган, илоҳий моҳият, «инсон психик ҳаётининг эгаси ва сабабчиси». Диалектик материализм Ж. нинг бундай тушунтирилиш

психиканинг интеграцияси; индивидуал ривожланиш процессида айрим-айрим руҳий процесслар, ҳолатлар, маҳсуллар ёки хусусиятлардан яхлит психика, онгнинг таркиб топишини ифо

— (юнон. hustera бачадон, XIX аср медицинасида И. бачадон касали дейилиб, у фақат аёлларга хос деб ҳисобланарди) — истерия; марказий нерв системасининг психика, ҳаракатла

— историзм; психика, онг одамнинг тарихий тараққиёти ва фаолияти процессида таркиб топиб, ривожланиб боради деб таълим берувчи материалистик психология принципидир. И. пр

— (юнон. epi — ёнида, phainomenon — ҳодиса) — эпифеноменализм; психика одам ҳаёти ва фаолиятида ҳеч қандай роль ўйнамасдан, «йўловчининг кўланкаси сингари» фақат моддий п

(лат. vulgaris — сохта, қўпол, содда) — вульгар материализм; XIX асрнинг 50—60 йилларида майдонга келган, жигар ўзидан ўт ажратиб чиқаргани сингари, материя ҳам, хусусан,

— тушунчани таърифлаш; муайян тушунчада акс эттирилаётган нарса ва ҳодисаларнинг муҳим белгиларини кўрсатиш орқали шу тушунчанинг мазмунини очишдан иборат бўлган мантиқий

— психик ҳодисаларни классификациялаш; психика ёки онгни таркибий қисмларга бўлиш. Онг уч асосий катта соҳага: ақл, ҳиссиёт ва ирода соҳаларига ажратилади. Ақл соҳасига с

— психикани материалистик тушуниш; диалектик материализм психика табиатини тушунтиришда идеализмга ҳамда унинг турли формадаги кўринишларига қарама-қарши ўлароқ, психика

буни кескин рад этади. В. И. Лениннинг айтишича, психика алоҳида йўсинда ташкил топган материянинг маҳсулидир. П. тирик материя тараққиётининг маълум бир босқичига келиб,

— ёзув (хат); нисбатан барқарор, индивидуал ёзув услуби. Ё. ҳарфларнинг шакли, ҳарфлар ўртасидаги масофа, ҳарфларнинг қўшилиб ёки алоҳида ёзилиши, ҳарфларнинг тик ёки ёти

(лат. determinara — белгилайман) — детерминизм; табиат, жамият ҳодисалари, шу жумладан психик ҳодисаларнинг объектив сабаблар билан белгиланиши ҳақидаги материалистик таъ

(нем. Cestalt — тасвир, яхлит шакл, таркиб, тузилиш) — гештальтпсихология; буржуа психологиясидаги психиканинг, психик процессларнинг яхлит тузилиши ва динамиклиги (серҳа

(лат. correlativus — муносабатдошлик, ўзаро муносабатда бўлиш) — коррелятивизм; идеалистик билиш назариясидаги субъект билан объект ўзаро муносабатдош, уларнинг бирини ик