«Эпос» бўйича 14 та натижа: Ўзбекчага
м 1. эпос (бўлиб ўтган воқеани ҳикоя тарзида баён қиладиган бадиий адабиёт тури)
2. эпос, достон (қаҳрамонлик ва қаҳрамонлар ҳақидаги халқ достонлари, қўшиқ ва поемалар мажмуи)
қаҳрамонлик эпоси. Бирор халқнинг асрий идеаллари, интилишлари, қаҳрамонона ўтмишини ўзида мужассамлаштирган халқ достонларининг бир тури. Ҳар қандай ёвузликларни енгиб, эзгуликнинг тантанаси учун кураш, ҳақиқат ва адолат ғалабасига интилиш, бахтиёр ва фаровон ҳаёт орзуси; эл-юртга самимий муҳаббат, душманга шафқациз ғазаб ва нафрат, мардлик ва фидокорлик, вафо ва садоқат, дўстлик ва қардошлик, инсон ҳуқуқи ва номусини улуғлаш халқ қаҳрамонлик достонларининг ғоявий асосини ташкил этади. Ҳар бир халқ ўзининг қаҳрамонона ўтмишига эга бўлганидек, унинг ўз қаҳрамонлик эпоси ҳам бўлади. Масалан, қадимги грекларнинг «Илиада», «Одиссея»си, рус билиналари, грузинларнинг «Амирани»си, арманларнинг «Сосунлик Довуд»и, қалмоқларнинг «Жангар»и, мўғулларнинг «Гесер»и, туркий халқларнинг «Алпомиш»и ва «Гўрўғли»си қаҳрамонлик эпосига мисол бўла олади. Қаҳрамонлик эпосига хос асосий хислатлардан бири шуки, халқнинг бирор тарихий даврдаги идеали бир ёки бир неча образда мужассамлашган бўлади. Шунинг учун қаҳрамонлик эпоси халқнинг бадиий тафаккур тарихини ўрганишда тутган ўрнидан ташқари, у ўзи мансуб бўлган халқ тарихини ўрганишда ҳам катта аҳамият касб этади.
туркумли эпос. Бир хил тарихий давр, бош қаҳрамонлар, воқелик ўрни ва бир хил ғоя асосида яратилган эпик асарлар мажмуи. Туркумли эпос дунё халқлари эпосида кенг тарқалган. Масалан: ирланд сагалари, «Минг бир кеча» эртаклари, Иля Муромес ва Садко ҳақидаги рус билиналари ва ҳ.к. Туркий халқлар, хусусан, ўзбек эпосида ҳам туркумлик жуда кенг тарқалган. Масалан «Гўрўғли» туркуми, «Рустамхон» туркуми ва бошқалар. Эпосдаги туркумлилик ўз табиатига кўра икки хил бўлади. 1. Генеалогик ёки наслий туркумлилик. Бундай туркумлик таркибига кирувчи асарларда бир авлод ва наслнинг пайдо бўлиши, насл-насабидан тортиб кейинги авлодларнинг қисматига қадар барчаси мустақил асарларда акс этади. Масалан, «Гўрўғли» наслий туркумлиги Гўрўғлининг туғилишидан тортиб ўлимига қадар бўлган даврни, унинг фарзандлари ҳаётини қирқдан ортиқ мустақил достонларда акс эттиради. Бу туркумга кирувчи достонлар асосий ғоядан ташқари, Гўрўғли, Юнус, Мисқол пари, Ҳасанхон, Авазхон, Аҳмад сардор ва Соқибулбул каби образлар, Чамбил шаҳри, Ғирот (Ғиркўк) оти орқали бир-бирига боғланиб туради ва мантиқий жиҳатдан кетма-кетликни ташкил этиб, Гўрўғли авлодининг ҳаётини тугал
халқ қаҳрамонлик эпоси. Афсонавий қаҳрамонларни тараннум этувчи қадимги халқ поема-қўшиқлари тўплами
Қаранг: Эпос
ж 1. эпика (эпик асарлар мажмуи); 2. то же, что эпос.
ДОСТОН, ҚАСИДА, ЭПОС Йиғитлерден ве йиғитликлерден баҳседен (дестан, шиир)
(гр. genesis — туғилиш, пайдо бўлиш сўзидан) — генезис. Бирор воқеа, ҳодиса ёки нарсанинг пайдо бўлиш, вужудга келиш негизи. Табиатда бўлганидек, адабиётда ҳам ҳар бир об
— эпик адабиёт хиллари. Одатда, эпик адабиёт дейилганда, адабиётнинг бир тури — эпик тур тушунилади ва унга роман, повесть, қисса, ҳикоя, очерк, эпос, эртак каби жанрлар
(гр. hyperbole — муболаға сўзидан) — муболаға, гипербола. У ёки бу нарса, хусусият, воқеа ва белгини ўта кучайтириб, орттириб тасвирлаш воситаси. Муболаға воситасида ижод
(финча runo — қўшиқ сўзидан) — рунлар. Карел-фин халқларининг эпик қўшиқлари бўлиб, уларда афсонавий баҳодирларнинг қаҳрамонликлари куйланади. Рунлардан иборат тўпламлард
