от 1. Кишининг туғилиб ўсган ўлкаси, шаҳри ёки қишлоғи; юрт, диёр.
Булбул чаманни севар, одам — ватанни. — Мақол
У [Бектемир] узоқ ватани, ота-онаси, сермеҳнат, серташвиш, ҳамма вақт болаларнинг қий-чуви билан тўлган катта оилани эсларди. — Ойбек, Қуёш қораймас
Туғилган ватаним — шу Ўзбекистон. — Фозил Ёʻлдош ўғли
2. Киши туғилиб ўсган ва ўзини унинг фуқароси ҳисоблаган мамлакат; она юрт.
Она ватан. Улуғ ватан.
Кишининг қадри амали ва унвони билан эмас, ватанига, халқига қилган хизмати билан ўлчанади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
3. Тураржой, бошпана, маскан, уй.
Ёши йигирма бешни қоралади. Лекин бошида на бўйрадек ватани бор, на жонида ҳаловати. — С. Сиёев, Аваз
Тиктепада турадиган ватани ёʻқ, отасидан қолган чолдевор бузилиб, ёрилиб кетган. — А. Қодирий, Обид кетмон
4. Ўсимлик ва шу кабиларнинг асли келиб чиққан ерини билдиради.
Уй лимони — рутагуллилар оиласига мансуб, доим яшил субтропик ўсимлик. Ватани — Хитой, Япония, Шарқий Ҳиндистон. — Уй-рўзғор энсиклопедияси
- Ватан қилмоқ Яшаш жойи қилиб ўрнашмоқ. Тақдир қилинган жойга ватан қиламиз, Ажал етган жойда бир кун ўламиз. — Юсуф ва АҳмадАндижондан Мирзачўлга келиб, чўлни ватан қилган, ғўзани ўз фарзанди билган Ғанишер Юнусов номини халқимиз бир умр ёдда сақлайди. — Ўзбекистон қўриқлари