Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«uying» boʻyicha 205 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

148 ta
uy
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

UY ’yashashga, ishlashga xizmat qiladigan qurilma’, ’bino’, ’xona'. Bu voqea oʻrtogʻimning u y i d a sodir boʻlgan edi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot öy tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 513), oʻsha davrlardayoq üy tarzida ham talaffuz qilingan (ДС, 513), oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: öy > üy >

1. Yashash uchun yoki turli tashkilot, muassasa va shu kabilar joylashishi uchun moʻljallangan bino

Uch xonali

Besh qavatli

Baʼzan koʻrinar koʻzga Shohona uylar koʻrkam — Gʻayratiy

Faqat kanal emas, balki toʻgʻonlar, shlyuzlar, temir-beton uylar ham bir yoʻla va birdaniga qurilayotganga oʻxshaydi — Ibrohim Rahim, Chin muhabbat

2. Yashash uchun moʻljallangan bino ichidagi har bir xona

Bu bino uch uy va bir ayvondan iborat

Yorugʻ

Keng

Uylarda, ayvonlarda xotinlar koʻp edi — Oybek, Tanlangan asarlar

Ochiq eshikdan esgan shamol uy ichida Sabogulning sochlarini toʻzgʻitdi — Sa’dulla Karomatov, Oltin qum

3. Biror ijtimoiy talabni qondirishga qaratilgan muassasa

Mehribonlik uyi

Dam olish uyi

Madaniyat uyi

Quyoshning aksida koʻrinar yaqqol Maʼrifat uyiga tashlangan qadam — Gʻayratiy

4. Biror oila yoki xonadon oʻrnashgan bino va shu binoga taalluqli yer; hovli

Qizlik uyga qirq ot boylanar — Maqol

Uylar, koʻchalar qulf urib gullagan daraxtlar orasiga shoʻngʻigan — Guldasta

Bogʻkoʻcha tamom boʻlganidan keyin brigadirning uyidan oʻtishga toʻgʻri keladi — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

5. Oila; xonadon. Uy ichi - oila aʼzolari. Uyi buzilmoq - er-xotinning ajralganligi, oilasi barbod boʻlganligini bildiradi. Uyi kuymoq - xonavayron boʻlmoq

Qirquy quda boʻlsa, qirq yil qirgʻin boʻlmas — Maqol

Yomon arava yoʻl buzar, Yomon kishi uy buzar — Maqol

Farzand - uy obodligi, Kelajak niholidir! — Yo. Mirzo

Uydagilar mening havoyiroq boʻlib qolganimni bilishadi — Sa’dulla Siyoyev, Yorugʻlik

[Xolisxon:] Uy ichlarimiz qalay, barisi tirikmi? — Hamza, Paranji sirlari

unda mening uyim kuyadi-ku, axir — Komil Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →
uymoq
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

fl. Ustma-ust qalashtirib, bir yerga toʻplamoq, uyum yoki gʻaram hosil qilmoq; yigʻmoq.

Toshlarni bir yerga uymoq. Terilgan paxtani uymoq. Beda uymoq.

Qamishlarni bogʻ-bogʻ qilib, kanal ichiga uyib, yoqishadigan boʻlishdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Boʻtaboyni qurol-yarogʻ uyib tashlangan bir hujraga olib kirishdi. — S. Ahmad, Hukm

Yuz-qoʻlini yuvib, muzdakkina boʻlib olgach, oʻz ekskavatori hozirgina uygan tuproq tepa ustiga chiqib, chordana qurdi. — Sh. Gʻulomov, Shonli avlod

  • Qovoq uymoq Raykom sekretarining qovoq uyib, yer tagidan nazar tashlaganini koʻrib, birdan uning nafasi ichiga tushib ketdi. — N. Safarov, Uzoqni koʻzlagan qiz
Toʻliq maqola →
Uying (hovling) tor boʻlsa ham, koʻngling keng boʻlsin.

Пусть твой дом тесен будет, зато сердце широко будет., Тело в тесноту, а душу на простор., Лучше жить в тесноте, чем в обиде., В тесноте, да не в обиде.

— ...Danilich boʻlsa, bolangiz bor deydi, uyingiz tor deydi, e bola-chaqa nima, ana hujra, koʻchaman — chiqaman, joy tor boʻlsa ham yuragimiz keng boʻlsa bas-da. — А Данилыч говорит, что у вас, мол, самих тесно да еще детей куча. — Э, да что там — детей куча, вон есть каморка, переберусь туда, ведь говорится, пусть в доме тесно будет, зато сердце широко будет. — А. Мухтор, Опа-сингиллар.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 148 →

Taʼriflar ichida

14 ta
BEDIZLIG

bezatilgan, ishlov berilgan, oro berilgan– украшенный– be decorated. Etüzüŋ ewi ol bedizlig ewin– Sening (shinam) uying–sening vujuding uyidir (O‘z uying-o‘lan to‘shaging

obdiramoq

obdira Oʻzini yoʻqotmoq, gangimoq, dovdiramoq. — Nega obdirab qoldilaring? Otinglar, bosinglar bu uying kuygurni! — deb baqirdi. S. Ayniy, Qullar Toʻxtab turib yana tupro

qutli

qutli Qut-barakali. Oq oltinni tergan qoʻl Dongdor, qutli qoʻl boʻldi. Habibiy Nurga toʻla, erkin, ozod Qutli uying muborak. Gʻ, Gʻulom ayn. Qutlugʻ 2. Uning egnida qadim

BARQ

mulk- собственность - property. Ewün barqïnï ked arïy tut silik, seŋä kelgä davlat- Uying toza va sarishta tutsang, mol-mulkingni halol topsang, senga baxt-saodat keladi

tasqara

tasqara Yirtqichlar turkumining qarchigʻaylar oilasiga mansub oʻlaksaxoʻr qush. Uning ustidan qora hoshiyali malla qanotlarini asta yelpitib, kattakon tasqara uchib oʻtdi

quvlamoq

quvla Quvmoq yoki quvlab yetmoq. Qoʻrqqanni ajal quvlar. Maqol [Fotima:] Anavi Toʻlaganning erkatoyi! Minaman deb, gʻozlarni quvlagani-quvlagan. A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Hammasini koʻrish · 14 →

Ertaklar

43 ta
Aqlli olmaxon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qahraton qishda boʻri olmaxonning uyiga kirishga harakat qiladi. Ammo aqlli olmaxon uni aldab, oʻzini himoya qilish uchun ayyorona reja tuzadi.

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Baliqchi bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda kambagʻal baliqchi bola podshohning qiyin topshiriqlarini bajarib, oʻzining donoligi va omadini namoyish etadi. Uning sirlari ochilgach, podshohning

Baxtli kal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Hammasini koʻrish · 43 →