Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tol» boʻyicha 547 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

296 ta
tol
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

TOL ' ingichka uzun bargli mevasiz daraxt'. Yomon arida bol boʻlmas, suvsiz yerda t o l boʻlmas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tal tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 425; De — von, III, 171; DS, 528); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tal > tâl

1. Ingichka uzun bargli, surx novda otib oʻsadigan daraxt yoki buta, (asosan soya-salqini, poyasi, poyasidan esa turli narsalar tayyorlash uchun ekiladi)

Qora tol. Sambit tol. Bir tup tok eksang, bir tup tol — Maqol

Terak ekmay, tolni ek, tolning soyasi yaxshi — "Qoʻshiqlar"

Soy boʻyidagi aksariyat azim tup tollarning tagi choyxona — K. Yashin, Hamza

2. Majnun tol q. majnuntol. . o. Siz (yoki u) aytgan tollar kesilib ketgan Zamon, u bilan bogʻliq holda shart-sharoitlar oʻzgarib ketganligini bildiradi, qayd etadi. . Tol bargak q. bargak III

Gʻulomjon.. majnun tolning ham bir mahallar suvga choʻzilgan, suv yetay-yetay deb qolgan uzun, nozik novdsiarini esladi — M. Ismoiliy, Fargona

Sarvi xola qizining ixtiyori oʻzidaligini, hozirgi zamonlar boshqaligini, u aytgan tollar kesilib ketganligini qayta-qayta takrorlab, jagʻi ogʻri- — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema

Kechagina tol bargak oʻynab, Tom boshida erkin yurganding — Yu. Hamdam

Toʻliq maqola →
tolmoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Toliqmoq 1.

Belim tolib ketdi. Qoʻlim tolib, chamadonni tashlab yuborayozdim. Kitob oʻqiyverib, koʻzim tolib ketdi.

Razzoqning ishi yana koʻpaydi. Umurzoq ota esa uning yoʻlini poylayverib toldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Bektemir goʻdakni yerga qoʻyib, tolgan bilagini uqaladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Ularga qaray-qaray, Bashirjonning boʻyni tolib ketdi. — N. Aminov, Suvarak

2. Ayrim soʻzlar bilan birikib, shu soʻzdan anglashilgan narsaga berilmoq, u bilan band boʻlmoq maʼnosini bildiradi.

Xayolga tolmoq. Oʻyga tolmoq.

Sultonali mirzo Gulshanning oʻrdaga ketganligini eshitib, sillasi quridi, bir necha vaqt fikrga tolib qoldi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Toʻliq maqola →
tola
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Yigirish, gazmol toʻqish va shu kabilar maqsadlar uchun ishlatiladigan juda ingichka, puxta tabiiy yoki sunʼiy material.

Ipak tolasi. Jun tolasi. Sunʼiy tola.

Biz tergan paxtaning har bir tolasin Yovuzlar boʻyniga aylagil sirtmoq. — Gʻayratiy

2. Soch, soqol kabilarning har bir moʻyi.

Ayt, bu soching tolasimu, Jon ipin bir bandimu? E. Vohidov.

Uni quchoqlab oʻpgisi, har bir tolasi ogʻir mehnat, alam bilan sugʻorilgan oppoq soqolini koʻzlariga surtgisi keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kokil, zulf.

4. Umuman, tolaga oʻxshash narsa haqida.

Oʻrgimchak toʻqir oq tolalar, xonqizi boradi mehmonga. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

Poliefir tolasidan ishlangan sunʼiy qon tomirlar arteriya tomirlari torayib qolgan bemorlarga yordam berishda qoʻllanmoq-da. — Fan va turmush

Ogʻriq — jagʻ tolalarining isyoni boʻlib, biror aʼzo yoki vujudning dod-faryodidan darak beradi. — Fan va turmush

Toʻliq maqola →
tole
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Turmushdan mamnunlik holati, turmushdan mamnun etuvchi taqdir.

Toleingda bor ekan yashash, Goh qon ichding, gohida sharob. — A. Oripov, Yurtim shamoli

Toleingdan oʻrgilay, qizim, onang shoʻrlik qiz boʻlib, kelin boʻlib, hech narsa koʻrmagan edi, xudoyi taolo hammasini senga nasib qilgan ekan. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Ha, tole boʻlmasa qiyin ekan! Men ne-ne orzular bilan ilm-hunar oʻrganib kelgan edim! Vatanim boʻlmish Fargʻona vodiysida madrasalar qurmoqchi edim. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Omad, baxt.

Xoʻjayinning karmoni oʻpirilganga oʻxshaydi, tolei yoʻq-da. Shu bu yil yutqizishdan boshi chiqmay qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sulton boʻzchining oʻgʻli Muhammadjonning tolei past ketdi. — N. Safarov, Sulton boʻzchining nevaralari

Toʻliq maqola →
TOLU

toʻla, toʻliqruschaпольныйinglizchafull

Bolun bolmayïl sen e bilgi tolu (Ayol kishiga) asir boʻlmagin, ey bilimi toʻla — Не становись пленником женщины, о, польный мудрости — Do not become a captive woman, oh, the wisdom of the whole

Toʻliq maqola →
tolib
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Talabi boʻlgan, talabgor.

Suluv qizsan, senga tolib koʻp boʻlur. — Ravshan

Ishlamoqqa hamma tolib, Bir-biriga kelib gʻolib. Har ketmondan yuz gul unar, Choʻllar suvga toʻlib-qonib. — Fozil Yoʻldosh oʻgʻli

Hafiza eshik yoniga kelib, serrayib turdi, yonidan oʻtib keta-yotganlar uning joy boʻshashini kutib turganini, u oʻqishga juda tolib ekanini sezishganday boʻlardi. — Mirmuhsin, Umid

2. Madrasa oʻquvchisi.

3. Tolib (erkaklar ismi).

  • Tolibi ilm Ilmga talabi boʻlgan, ilmga tashna; talaba. Nariroqda Umarali bir-ikki doʻstlari, tolibi ilmlar bilan quyuq suhbatda. — Oybek, Ulugʻ yoʻlTolibi ilmlarning aksari bu kun hovliga chiqishgan. — Oybek, Navoiy
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 296 →

Taʼriflar ichida

110 ta
eshilmoq

eshil Eshmoq I 1 feʼlining oʻzlik va majhul nisbati. Ot beliga torta berdi sayislar Ipakdan eshilgan mayin ayildi. Oysuluv koʻchma Kokil kabi taralmoq, ipakday mayin osil

zulf

zulf 1 Ayollarning ikki chakkasida, quloqlari atrofida jingalak holda osilib tushgan jamalagi. Gʻulomjon qizning chap qulogʻini toʻsib turgan jingalak zulfiga tikilib toʻ

boʻgʻin

bo‘g‘in anat. Gavda suyaklarining togʻaylar, paylar bilan birikkan joylari. Barmoq boʻgʻinlari. Qoʻl suyaklari bir-biriga birikkan harakatchan birikmalar hosil qiladi, bu

koʻtarma

ko‘tarma Koʻtariladigan, koʻtarib qoʻyiladigan qilib qurilgan. Koʻtarma koʻprik. Koʻtarma toʻgʻon. Tuproqdan baland qilib, koʻtarib ishlangan tepalik, gʻov, toʻsiq. Temir

Hammasini koʻrish · 110 →

Ertaklar

84 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Arab laqqi
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Attang
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Badalqorachi
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasining oltin toyini oʻgʻirlab ketayotgan sirli maxluqni topishga urinadi. Kenja oʻgʻil Badalqorachi bu sirni ochib, bir qancha qizlarni devlar zu

Hammasini koʻrish · 84 →

Sheva materiallari

55 ta
Chārpāyä
Buxoro viloyati · xontaxta

Xontaxta, stolcha

avzy tollgʻan
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · besh yashar qoʻy

Besh yashar qoʻy

bättol
Xorazm viloyati · fahm-farosatsiz odam
chiygʻ
Xorazm viloyati · qora ship taxtasi

toʻsin ustidan qoʻyilgan yogʻoch, taxta (chyorny potolok)

chygʻyr tal
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qizil tol

bot. qizil tol

dudik // duduk
Xorazm viloyati · nay

1. Tol shoxidan sugʻurib olingan poʻstloq hushtak. 2. Nay

Hammasini koʻrish · 55 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

1 ta
Mutolaa
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

Audio va elektron kitoblar kutubxonasi: bepul kitoblar va Premium obuna; roʻyxatdan oʻtish kerak.