Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tala» boʻyicha 530 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

300 ta
TALA=

oʻzbekchatalamoq, mahkam ushlamoqruschaграбить, разорятьinglizchasteal

Bu Afrasiyab tuttï ellär talab Bu Afrosiyob ellarni oʻz tasarrufiga olib tutdi – Этот [самый] Афрасиаб, грабя, захватывал страны – This [most] Afrasiab, plundering, seized the country

Toʻliq maqola →
talamoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Zoʻrlik bilan yopirilib tortib olmoq, olib qoʻymoq.

Qoʻqonni talab, bizning ustimizga qoʻshin tortib kelayotgan Sulton Ahmad mirzo esa bizning podshomiz bilan bir otadan boʻlgan ogʻa-inilar. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Talashib-tortishib xarid qilmoq.

Yangi kitobni birpasda talab ketishdi.

3. Koʻp boʻlib, birgalashib tashlanmoq, yopishmoq.

Arilar talamoq.

Bolalar baravariga Rahimni talay boshlashdi. — H. Nazir, Yonar daryo

4. Kishi yoki narsaga davomli (takror-takror) hujum qilmoq, shu tarzda yulib-yulqimoq.

Huv anavi yalanglikka qaranglar! Unda odamzod suyagi yotibdi. Bechorani qashqir talagan boʻlsa kerak. — Mirmuhsin, Meʼmor

5. Qattiq urishib bermoq, yulib-yulqib yopishmoq.

Kichkina bir qizchadan dakki yegan ayol Ergashoyni talab berdi. — N. Safarov, Oliyaxon Sultonova

6. Tatalamoq, tirnamoq, gʻash qilmoq.

[Alisherning] Koʻnglini shubha, gʻazab, pushaymon hislari talar edi. — M. Osim, Zulmat ichra nur

  • Ichini it (yoki ari) talamoq Oʻta betinch boʻlmoq, bezovtalanmoq. Hamma oʻz ishi bilan band. Birgina Nizomjonninggina ichini ari talayapti. — S. Ahmad, Ufq
Toʻliq maqola →
talab
Izohli lugʻat · yana 10 ta lugʻatda

ot 1. Qatʼiyat bilan qilingan soʻrov, iltimos.

Lekin nima qilsin, rahbarning buyrugʻi, talabi. — H. Shams, Dushman

Zamira koʻpchilikning talabi bilan oʻrnidan turar ekan, qizil atlas koʻylagining rangi yuziga urganday, qip-qizarib ketdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

2. Bajarilishi, boʻlishi shart va taqozo etiladigan narsa (narsalar).

Oliy oʻquv yurtiga kirish talablari. Standart talablariga javob bermoq.

Biroq jangning eng masʼuliyatli paytida ustav talabini bajarish imkoni boʻlmadi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Mantiq talabi shu erur, shohim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Ehtiyoj, istak.

Uning talabi katta. Madaniy mollarga talab kuchaymoqda.

Hozircha u bu hujjat bilan mamlakat talabini qondirishga — maorif frontiga boradi — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. Xaridor, isteʼmolchining bozor-da muayyan tovarlarni, neʼmatlarni sotib olish istagi.

Muayyan tovarga yoki tovarlar toʻplamiga barcha xaridorlar bildirgan talab yigʻindisi bozor talabi deyiladi. — OʻzME

5. Talabgor, xohlovchi.

Talab bormi?U bilan kurashishga talab chiqmadi.

Kulich kelib yalab-yalab, Ikki yov urushga talab. — Shirin bilan Shakar

6. Otlarga birikib, oʻsha otdan anglashilgan narsani istaydigan, unga muhtoj, talabgor maʼnosini bildiradi (Bunday birikmalarning aksariyati qoʻshma soʻzga aylangan).

Suv talab ekinlar. Izoh talab ibora. Chopiq talab gʻoʻzalar.

Oʻktamning qovjiroq lablari choytalab edi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Chunonchi, Alpomish, Manas —umr boʻyi tirnoq koʻrmay, farzand talab boʻlib yurgan chol va kampirning oʻgʻillari. — Gʻ. Salomov, Tarjima nazariyasiga kirish

  • Talab qilmoq (yoki etmoq) 1. Qatʼiy tarzda xohish-istak, talab bildirmoq; soʻramoq. kekirikka ham pora talab qiladigan nafsi nahanglarning kuni bitdi. — MushtumZamiraning qotillariga oʻlim jazosi berilishini talab qilaman! — S. Zunnunova, Gulxan;Shayboniyxon bugun qoʻllamoqchi boʻlgan usul yashin tezligida harakatlanishni talab qiladi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlarXalq hayotini gʻoyatda teran tasvirlay bilish muallifdan katta isteʼdod talab etadi. — GazetadanSuyangan farzandim, sen Yodgorjonim, Bolam, talab qilma Aymoq yurtiga. — Yodgor
Toʻliq maqola →
talʼat
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Yuz, chehra; qiyofa.

Oh tortsam, sargʻaydi guldayin talʼat — Gulshanbogʻ

Nechukkim, menga nurli talʼating jannat bilan tengdir. — E. Vohidov

2. Talʼat (erkaklar ismi).

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 300 →

Taʼriflar ichida

2 ta
talon-toroj

talon-toroj Hamma yoqdan tortqilab talash, oʻzlashtirish, tala-tala, tort-tort. Talon-toroj yurtni vayron etdi, mamlakat zavol topdi. S. Karomatov, Soʻnggi barxan Talon-t

balqimoq

balqi Yorqin nur sochib jilva qilmoq; nurga toʻlmoq, yarqiramoq. Dala sutdek oydin, Nur qoʻynida balqib yotardi. E. Raimov, Ajab qishloq Quloch yoydi atroflar, Ufq balqid

Ertaklar

144 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Hammasini koʻrish · 144 →

Sheva materiallari

83 ta
Bulamiq
Xorazm viloyati · Atala

Atala.

achchiqkosa
Toshkent shahri · achchiqkosa

Kislotalarni bugʻlatish uchun ishlatiladigan maxsus idish

adaq: arva
Xorazm viloyati · uch oyoqli aravacha

botalarni yurishga oʻrgatadigan uch oyoqli aravacha

agʻatala
Qashqadaryo viloyati · atala

sutda tayyorlangan atala

Hammasini koʻrish · 83 →

Tashqi resurslar

1 ta