Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«сойга» бўйича 60 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилдан
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Франсузча Туркча
Тилга
Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Арабча Туркча Форсча

Луғат мақолалари

33 та
сой
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Икки адир ёки тоғ оралиғидаги, кўпинча оқар сувлар ҳаракати ва бошқалар натижасида ҳосил бўлган пастлик жой, сув ёʻли, водий.

Бой бойга боқар, сув сойга оқар. — Мақол

Ҳозир кўклам кунлари: қирлар, сойлар кўк-қизил пушти, гўлос ва тағин аллақанча рангли чечаклар билан устларини бежаб, ошиқларга янги ҳаёт, янги умид бердилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Шундай водийда, пастликда доимий ёки мавсумий оқадиган кичик дарё, ариқ, ирмоқ.

Сой суви. Сойда чўмилмоқ. Сойдан кечиб ўтмоқ.

Чой тўкилиб, сой бўлмас, юлдуз йиғилиб, ой бўлмас. — Мақол

У бомдодни адо этгач, харсанг тошлар оралаб шарқираб оқаётган сой бўйига тушиб, табиатнинг мислсиз жамолини томоша қилди. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. махс. Милтиқ стволи ичидаги бурама ариқча.

Тўлиқ мақола →
соя
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Дуккаклилар оиласига мансуб, ловияга ўхшаш бир йиллик ўсимлик ва унинг озиқ-овқат саноатида кенг қўлланадиган дони.

Соя унидан сут, творог, қандолат маҳсулотлари тайёрлашда фойдаланилади. — Ўзме

  • Соя солмоқ (ёки ташламоқ) 1. Соя бермоқ, соя ҳосил қилмоқ, соя қилиб турмоқ. Шипга осиғлиқ қирқинчи чироқнинг қалпоғи уй деворларининг тепа ёғига чўзиқ соя солган. — Ҳ. Ғулом, МашъалУ [Азиза] қуюқ соя таш-лаган дарахт остига ўтириб, хаёлга толди. — Ёшлик— Кумуш менга тик қаролмас, юзларига хижолат соя солган эди, — деди Камолиддин. — Т. Жалолов, Олтин қафас
  • Соя қайтди Кун ярмидан оғди, кечга қараб кетди. Кечки пайт, соя қайтганда, Анзират хола унга [Сидиқжонга] даричанинг олдидаги супага жой қилиб берди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Офтобни сояга етказмай (ёки келтирмай) Бир зум ҳам кечиктирмай, дарҳол. [Холмат:] Тасаддуғингиз кетай. Дўпписини олиб кел, десангиз, ахир биз жаллод кимнинг ажази еца, пойқадамингизда офтобни сояга етказмай, бошини кесиб келтирамиз-да! — Ҳамза, Бой ила хизматчи
  • Сояда қолдирмоқ Ўз устунлиги билан кимсани панада, орқада қолдирмоқ. Йиллар ўтган сари Исломхоннинг таърифи кўп усталарни сояда қолдириб кетди. — М. Исмоилий, Одамийлик қиссаси
  • Сояда қолмоқ Панада қолмоқ, кўзга кўринмай, четда қолиб кетмоқ. Жўра полвон бригадасига андижонлик полвонларни танлаб олган эди, аммо биронтаси Азизхонга етолмас, унинг соясида қолиб кетарди. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Сояси юпқа 1. Нозик, нимжон, заиф; [Гулчеҳра:] Келин-пошшанинг сояси жуда юпқа, тил теккизманглар унга. — Ойбек, Улуғ ёʻл
  • Соясига кўрпача солмоқ (ёки салом бермоқ) 1. Жуда ҳам ҳурмат қилмоқ, ҳурматини жойига келтирмоқ. — Қўрқдингизми? — дейди Абдужалил тегирмончи ўз даъвосига асос солиб, — қишлоқ халқи бизнинг соямизга салом беради. — А. Қодирий, Обид кетмонУ [Яхшибоев] келди нима-ю келмади нима, боғ қилмоқчи бўлса, ана, мендан бошқа мингта боғбон бор, соясига кўрпача соладиган шогирдлари кўп, майли, ўшалар экиб, ўшалар кўкартириб бера қолсин. — М. М. Дўст, Лолазор
  • Ўз соясидан қўрқмоқ (ёки чўчимоқ, ҳадиксирамоқ, ҳуркмоқ) Ҳар нарсадан қўрқмоқ, жуда ҳам қўрқоқ бўлмоқ. Қўрқоқ от соясидан ҳуркар. — МақолЯхши эмас, Фармонқул ака, нега қуёнга ўхшаб ўз соянгиздан ҳадиксирайдиган бўлиб қолдингиз? — С. Маҳкамов, Шогирд
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 33 →

Таърифлар ичида

22 та
эътиборан

эътиборан кўм. (ч.к. билан) Пайт ёки макон (жой) билдирувчи сўзлар билан қўлланиб, пайт, макон муносабатини ифодалайди. Ёнғоқдан эътиборан сойга тушгунча кўнда

зона

зона Ер юзининг муайян умумий белгиси билан ажралиб турадиган жойи, минтақаси. Тундра зонаси. Чегара зонаси. Нейтрал зонадан ўтиб, сойга тушдим. А. Убайдуллаев, Қо

парранда

парранда Қуш зоти, қушлар; қуш. Уй паррандаси. Ов паррандаси. Мушукка қанот бица, ҳеч бир паррандани қўймас экан. П. Турсун, Ўқитувчи У шунчалик хушсурат, ноз

лабгардон

лабгардон Сувнинг айланиб, гирдоб бўлиб оқадиган жойи. тунда сувнинг равон оқаётганини назорат қиляпти, ариқлар, лабгардонлар, тўғонларга кўз-қулоқ бўлиб турибди.

нейтрал

нейтрал Уруш қатнашчиларининг бирортасига ҳам қўшилмайдиган, бетараф. Нейтрал давлатлар. Халқаро битимга асосан, ҳарбий тўқнашувлар ва ҳарбий куч тўплаш ман эти

Ҳаммасини кўриш · 22 →

Эртаклар

5 та
Доно Зулайҳо
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда доно Зулайҳо ўзининг ақл-заковати билан подшоҳ ва бошқа донишмандларни ҳайратда қолдиради. У мураккаб саволларга топқирлик билан жавоб бериб,

Олтин тарвуз
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал деҳқоннинг меҳнацеварлиги ва меҳрибонлиги унга олтин тарвузлар орқали бойлик олиб келади. Бой қўшниси эса очкўзлиги туфайли ўз жазосини топади.

Қилич ботир
Халқ оғзаки ижоди

Қилич ботирнинг саргузаштлари, унинг Оқбилак ойимни қўлга киритиши ва маккор кампирнинг ҳийласи сабабли юзага келган қийинчиликлар ҳақида ҳикоя қилинади.

Қорасоч пари
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз Қорасоч пари ўзининг ақл-заковати ва сеҳрли қобилиятлари билан мамлакатни бошқаради. Унинг донолиги ва адолати туфайли мамлакат обод бўлади, аммо

Уч ёлғонда қирқ ёлғон
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳ қизи ўзига уйланмоқчи бўлган шаҳзодаларга ғайриоддий шарт қўяди: ҳар ким учта ёлғон топсин, ҳар қайсисида қирқта ёлғон бўлсин.