Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«қуруқлик» бўйича 44 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

18 та
қуруқлик
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Қуруқ ҳолат, қуруқ эканлик.

Ўтиннинг қуруқлиги. Бу ерда ҳавонинг қуруқлиги дарров билинади.

Лекин қуруқ дўқ қуруқлигича қолаверибди. Эртасига бозорларда, самоварларда одамлар бир-бирларига кечаги ҳазил ҳақида гапириб кулишибди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

2. Сувсиз, намсиз, қуруқ жой, ер.

Белни узатинг! Йигит белнинг сопини узатди, уни қуруқликка чиқарди. — Ойдин, Гулсанам

3. Ер юзасининг денгиз ва океанлардан, сув ҳавзаларидан холи бўлган қисми.

Дунёнинг уч қисми — сув, бир қисми — қуруқлик.

Тўлиқ мақола →
қуруқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Суви, нами батамом ёки қис-ман қочган, сувини, намини батамом ёки қисман ёʻқотган; суви, нами ёʻқ ёки оз.

Қуруқ ўтин. Қуруқ шамол. Тўқайга ўт тушса, ҳўл-у қуруқ баравар ёнар. — Мақол

Нормат ротага келиши ҳамон старшина Ваня Великан уни блиндажда ечинтириб, қуруқ кийимларга ўради. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Тўтиқиз томнинг қуруқ кўкатлари устида кўчани томоша қилиб, гилос еб ётди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Ёғингарчилик кам бўлган ёки бўладиган; ёғин-чочинсиз.

Қуруқ иқлим. Бу йил ёз қуруқ келди.

3. Махсус қуритилган, қуриган.

Қуруқ мева. Қуруқ беда. Қуруқ чой. Қуруқ гўшт.

4. Қуруқшаган, қурушиқ.

Қуруқ лабларини базўр қимирлатиб, ҳарсиллаб деди Гулнор: — баданим ёниб боради. — Ойбек, Танланган асарлар

5. Суви ёʻқ; суви қуриган.

Қуруқ саҳро. Қуруқ дарё.

Карвонлар ўзгартирдилар ёʻлни, Ташлаб бу қуруқ чўлни — З. Диёр

— Ёзда бу ерга ҳам сув келади, — деди Ҳамиджон менинг қуруқ ғишт ариқларга тикилиб бораётганимни кўриб. — Ў. Умарбеков, Чўлда бир кун

6. Ичида ҳеч нарсаси ёʻқ, бўш.

Қуруқ уйга кўчиб кирмоқ. Қуруқ қошиқ оғиз йиртади. — Мақол

[Бой] Хатни курси устидаги қуруқ патнис тагига қистирди. — Ойбек, Танланган асарлар

Мудофеларга инъомлар улашилиб битди-да, ҳудайчи ўзининг қуруқ хуржуни билан Азизбек қошига келиб қуллуқ қилди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

7. Бирор нарса тўшалмаган, яланғоч.

— Остингга нима тўшайсан? — Қишда похол, ёзда қуруқ ерда ёта бераман. — С. Айний, Қуллар

Гулнор айвонда қуруқ бўйра устида ўтириб, маҳси кийиш билан овора экан, Ун-син кириб келди. — Ойбек, Танланган асарлар

8. Ҳеч нарсасиз.

Тўйга қуруқ бормоқ. Бозордан қуруқ келмоқ. Овдан қуруқ қайтмоқ.

Бўта қуруқ чойни нонсиз иссиқ-иссиқ ҳўплаб ўрнидан турди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Усмонжон уни [пулни] ёʻлкира қилиб, уйга қуруқ кириб келди. — С. Зуннунова, Гулхан

9. Фақат, биргина.

Мактабда шунақа нарсаларни ўргатмаса, нимани ўргатади? Қуруқ илм билан бола бола бўлар эканми? — А. Қаҳҳор, Айб кимда?

10. Амалга ошмайдиган, беҳуда, пуч.

Қуруқ хаёл. Қуруқ ваъда. Қуруқ гап қилмоқ. Қуруқ гап қулоққа ёқмас. — Матал

Ўтган йил ҳам худди шундай бўлганди: Қуруқ сўзга силосхона тўлганди. — А. Пўлат

Олифта йигит, қуруқ қочиримга бу белбоғлар ечилмайди. — Ҳамза, Паранжи сирлари

11. Таги пуч, асоссиз, уйдирма.

Қуруқ даъво. Қуруқ рақамлар.

Даъвонгизга бирор исботингиз борми ёки қуруқ бир гапми, исбот қила оласизми? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Қуруқ овоза — тураржой эмаслигини ўзинг ҳам билсанг керак, директор [деди Сувонқул]. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Юсуфбек ҳожи юқорида ўтган гапларни қуруқ ва асоссиз айтмаган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

12. Астойдил ёки самимий бўлмаган, шунчаки, юзаки.

Қуруқ пўписа. Қуруқ мулозамат. Қуруққина кўришмоқ.

Лекин қуруқ дўқ қуруқлигича қолаверибди — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

Гап қуруқ бўлмасин учун, икки эллик хат ёзиб бер, олиб борай. — А. Қаҳҳор, Сароб

13. Бирор фойдали иш-амали ёʻқ, бирор маъно чиқмайдиган.

Қуруқ олим.

Қуролов дангаса эмас. Лекин ўта қуруқ одам, унда ирода деган гап ёʻқ. — Газетадан

Клубда бу кадар совуқ, қуруқ кўринган бу одам шундай хушчақчақ, шундай гапга уста эканки, асти кўйинг. — А. Қаҳҳор, Қуюшқон

  • Қатордан қуруқ қолма Ҳамма қатори сен ҳам ўз улушингни, насибангни ол, маъноларида ишлатиладиган матал.
  • Қуруқ қолмоқ Маҳрум бўлмоқ, бебаҳра, бенасиб бўлмоқ. Паловдан Қуруқ қолмоқ. Зиёфатдан қуруқ қолмоқ. Томошадан қуруқ қолмоқ.Ҳали Қумрига ишониб, Санобардан ҳам қуруқ қолмасам яхши эди. — Б. Раҳмонов, Юрак сирлари
  • Қуруқ қўймоқ Маҳрум қилмоқ, бебаҳра, бенасиб қилмоқ, четда қолдирмоқ. Тер тўкиб сочсанг уруғ, ер сени кўймас қуруқ. — Матал
  • Аравани қуруқ (ёки қуруқ аравани) олиб қочмоқ
  • Ўзини қуруққа олмоқ (ёки тортмоқ) Ўзини оқлашга уринмоқ, гуноҳсиз қилиб кўрсатмоқ. Салим ҳам бутун айбни Ёʻлчига ағдариб, ўзини қуруққа тортди. — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
Қуруқликнинг аридлашиши

лот. aridus – қуруқ

ҳудудларнинг намланиш даражасининг камайиши ва шу туфайли экотизимларнинг биологик маҳсулдорлигининг қисқаришига олиб келувчи мураккаб ва хилма-хил жараёнлар мажмуйи. Қ.а. табиий (иқлимнинг даврий ўзгаришлари), шунингдек антропоген (ер ости сувларини чиқариб олиш, эрозия, чанг-тўзонлар) сабабларга кўра содир бўлади. Қ.а. охир-оқибатда чўллашишга, чўл ҳудудларида эса қурғоқчилик даражасининг янада ортишига олиб келади.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 18 →

Таърифлар ичида

23 та
шелф

шелф Қуруқлик атрофидаги нисбатан саёз, текиз денгиз ёки океан туби.

лимнология

лимнология Қуруқлик гидрологиясининг қуруқликда жойлашган сув ҳавзаларини (кўллар, сув омборлари ва ҳоказоларни) ўрганадиган бўлими.

кўрфаз

кўрфаз геогр. Океан, денгиз ёки кўлнинг қуруқлик ичкарисига кирган қисми; қўлтиқ. Кўрганмисиз Орол кўрфазларини, Қамиш оппоқ бўлиб гуллаган маҳал. А. Мухтор.

контурли

контурли Контурдан иборат, контурдан ташкил топтан. Контурли расм. Контурли карта Қуруқлик, шунингдек, сув ҳавзаларининг номи кўрсатилмай, фақат шакли кўрсатилган ра

Ҳаммасини кўриш · 23 →

Эртаклар

2 та
Қорасоч пари
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз Қорасоч пари ўзининг ақл-заковати ва сеҳрли қобилиятлари билан мамлакатни бошқаради. Унинг донолиги ва адолати туфайли мамлакат обод бўлади, аммо

Қурбақахон
Халқ оғзаки ижоди

Қурбақахон учишни орзу қилади ва бургутдан учишни ўрганиш учун ёʻлга чиқади. У ёʻлда учишни истаган бошқа ҳайвонларни учратади ва улар биргаликда

Шева материаллари

1 та
ка:л
Хоразм вилояти · қуруқлик

Дарёнинг қуруқликда қолган ери