Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«qilsa» boʻyicha 318 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

86 ta
qilmoq
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

fl. 1. Bajo keltirmoq, bajarmoq, ijro etmoq, amalga oshirmoq.

Ish qilmoq. Qilamiz desak ish koʻp. Aytganingizning hammasini qildim. Bilganingni qil. Qush uyasida koʻrganini qiladi. — Maqol

Qiz tomon, garchand toʻyni bir yil keyin qilish sharti bilan boʻlsa ham, rozilik beribdi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

2. Baʼzi otlar bilan birikib, shu ot anglatgan narsani tayyorlash, hozirlash, pishirish maʼnosini bildiradi.

Xamir qilmoq. Guvala qilmoq. Eshik qilmoq. Pichoq qilmoq. Rom qiladigan usta. Oʻtin qilmoq. Non qilmoq. Shoʻrva qilmoq.

3. Biror-bir ishga, lavozimga qoʻymoq, belgilamoq, tayinlamoq, lozim koʻrmoq, tanlab olmoq.

Vakil qilmoq. Direktor qilmoq. Boʻlim boshligʻi qilmoq.

Qanday vazifa berishni oʻzlaringga havola qilamiz, lekin hosilot kengashiga rais qilsalaring, kuymaysizlar. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Biz Homidboyni oʻzimizga kuyov oʻgʻil qilishdan hech bir monelik koʻrmaymiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Soʻz yasash uchun xizmat qiladi — ot, sifat va boshqalar turkumga oid soʻzlardan turli maʼnoli feʼllar yasaydi.

Tomosha qilmoq. Taklif qilmoq. Rashk qilmoq. Eʼlon qilmoq. Orzu qilmoq. Zoʻrlik qilmoq. Dushmanlik qilmoq. Obod qilmoq. Shod qilmoq. Bezovta qilmoq. Sarishta qilmoq. Oh-voh qilmoq. Lip-lip qilmoq. Taqir-tuqur qilmoq.

Oʻgʻrilik qilgani uchun qoʻl kesiladir va yo dorga osiladir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Yana bir marta opalik qilsangiz, deb maslahatga kelgan edim. — B. Rahmonov, Yurak sirlari

Boʻtaboyga, kolxoz mustahkam boʻladi, degan gapning oʻzi kifoya qildi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor, chiroqlari

Yoʻgʻon kishi, xuddi gʻozga oʻxshab, gʻat-gʻat-gʻat qilib kuldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. Bogʻlama vazifasida qoʻllanadi.

Oʻqituvchilik qilmoq. Oʻgʻlini muhandis qilmoq.

Sidiqjon hali buzilmagan toʻqayning narigi tomonida aravakashlik qilar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Mansur ham oʻrtoqlari bilan shu maydonda futbol oʻynar qora kepkasini qoshigacha bostirib, darvozabonlik qilar edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Toʻliq maqola →
qil
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

QIL 'hayvon dumining, yolining uzun tolasi', 'soch tolasi'. Argʻamchiga h i l huvvat (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli qïl tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 324; DS, 442); keyinchalik oʻzbek tilida ï unlisining qat- tiqlik belgisi yoʻqolgan: qïl > qil

ot 1. va baʼzi boshqa hayvonlar dumi yoki yolining har bir tolasi; umuman, jun, soch, moʻy va shu kabilarningtolasi. .1. Ochilning ot kiliday qaysar, koʻngʻirtob sochlari doʻppi chetidan qayrilib chikib turar.. edi. P. Qodirov, Uch ildiz

Ot dumining qili. Qi

elak. Qil tuzok. Argʻamchiga qil quvvat — Maqol

2. s.t. esk. Musiqa asboblarining tebranganda ovoz chiqaradigan ipi; tor. [Gulandomning] Barmoklari dutor killarida mohir oʻynadi. Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
~ qilsang, gʻoʻradan halvo bitar

1. если потерпишь, то зеленые фрукты поспеют и превратятся в халву; соотв. терпение и труд всё перетрут; терпение и труд дивные всходы дают

2. воздержанность

3. выносливость

  • ~ qilsang, gʻoʻradan halvo bitar kosasi toʻldi чаша терпения переполнилась.
Toʻliq maqola →
Sabr qilsang, gʻoʻradan halvo bitar

Если потерпишь, зеленые фрукты поспеют и превратятся в халву., Терпение и труд все перетрут., Терпение и труд дивные всходы дают., Терпи, казак, атаманом будешь.

— ...«Sabr qilsang, gʻoʻradan halvo bitar» deganlar. Hurmatli kitoblarda aytadilar, «Sabrlik xudoning oyati, sabrsizlik shaytonning sifati». — ...Потерпишь, говорят, и из зеленого урюка халвы дождешься. В священных книгах сказано: терпение от бога, а нетерпение — от дьявола. — Ҳ. Ҳакимзода, Туҳматчилар жазоси.

Har kimsaki, aylamas oshiqmoqni xayol, Yofroqni ifak qilur chechak bargini bol. Кто не спешить за правило возьмет, Тот снимет с листьев шелк, с тычинок — мед. — А. Навоий.

Sabr bila bogʻliq ish ochilur, Ishda oshiqqan koʻp toyilur. Терпенье разрешает все дела, А спешка к промахам всегда вела. — А. Навоий.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 86 →

Taʼriflar ichida

136 ta
oʻynashlik

o‘ynashlik Oʻynash bilan boʻladigan munosabat, aloqa. Odamning shunday xotini boʻlsa, bolasi boʻlsa-yu, birovlarning xotini bilan oʻynashlik qilsa-ya. I. Akrom, Adolat

markazlashmoq

markazlash Bir markazga birlashmoq, bir joyda toʻplanmoq; uyushmoq. Markazlashgan taʼminot. Koʻngillilar otryadidan bir nechtasi vodiy boʻylab harakat qilsa-da, hali ular

badzot

badzot Yomon naslli, zoti past, tagi past. Badzot odam, Yo ollo, nahotki badzot bir tabibning oʻgʻli gazetaga yozib, el-yurtga meni yomon-otliq qilsa-ya? K. Yashin, Hamza

ILANČ

ta’na, malomat– укор, порицание – scorn. Begi taplamaz išni qïlsa qulï, ilanč özkä qïlsun serilsä qalï – Agar qul begiga xush kelmaydigan ishni qilsa-yu, qaddi bukilsa, f

SERİL=

qadni tik tutmoq – быть стойким – stand. Begi taplamas išni qïlsa qulï, ïlanč özkä qïlsun serilsä qalï– Agar qul begiga xush kelmaydigan ishni qilsa-yu, qaddi bukilsa, fa

tavoze

tavoze Oʻzini xoksor, odob bilan tutish; xoksorlik, kamtarlik. Gulbahor unga [ayolga\ avval tavoze bilan egilib salom berdi, keyin borib, yelkasini tutib koʻrishdi. S. Zu

Hammasini koʻrish · 136 →

Ertaklar

96 ta
Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Baliq sotuvchi Ahmad
Xalq ogʻzaki ijodi

Ahmad ismli er oʻz xotinining maslahatlari tufayli turli qiyinchiliklarga duch keladi. Uning soddaligi va tushunmovchiligi kulgili vaziyatlarni keltirib chiqara

Baxtli kal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Hammasini koʻrish · 96 →