«отли» бўйича 409 та натижа: Ўзбекчадан
сфт. Оти бор; от қўшилган.
Салимбойвачча Қўш отли извошни кира қилиб, ясаниб, шўхлик қилиш учун янги шаҳарга жўнаб қолди. — Ойбек, Танланган асарлар
ОТ И ъисмъ. Укангнинг о т и нима? Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз а:т тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, И, 198; Девон, И, 107), ўша даврлардаёқ а: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (ПДП, 361; DS, 64); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: а:т > ат > âт. ОТ ИИ ъйирик иш-улов ҳайвониъ. Яхши о т г а бир қамчи, ёмон о т г а минг қамчи (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз ат тарзида талаффуз қилинган (ПДП, 361; DS, 65); Маҳмуд Қошғарий бу сўзни "қаттиқ талаффуз қилинадиган алиф билан" деб алоҳида таъкидлайди (Девон, И, 70); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: ат > âт
1. махс.эск.айн.айн. Якка туёқлиларга мансуб ўтхўр, сутемизувчи йирик иш-улов ҳайвони. От заводи - от наслини яхшилаш ва наслдор, юқори сифатли отларни кўпайтириш билан шуғулланувчи махсус хўжалик, корхона. От кучи - 75 кг/м секундга ёки 0,736 квтга тенг қувват. От спорти - отда юриш, машқ қилиш мусобақаларининг умумий номи. От ўйин - 1) сирк. 2) карусел
Оқ
Қашқа
Ёʻрға
От абзали
Отга тақа қоқмоқ
Отга минмоқ
Яхши отга бир қамчи, ёмон отга минг қамчи — Мақол
Сидиқжон эгарга яхшироқ ўрнашиб, отнинг жиловини силкиди — Абдулла Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Узоқдан от елдириб келувчи отлиқни кўрган Содиқ кўчанинг ўртасида тўхтади — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар
80 от кучига эга бўлган трактор
Олимпиада ўйинлари дастурига от спортининг бир неча турлари киритилган
-Шу, театр дегани нима, от ўйиними? — Абдишукурдан сўради чойфуруш Садриддин бойвачча — Ойбек, Танланган асарлар
2. Отнинг бошига ўхшатиб ясалган шахмат донаси, асп
Отни юрмоқ. От бшган шоҳ бермоқ
3. қ.айн.қ. Мучал йил ҳисобида еттинчи йил номи. От йили - мучал йил ҳисобида еттинчи йил ( мучал). От миндирмоқ - от совға қилмоқ, от билан мукофотламоқ. От солмоқ - от қўймоқ 2. От қўймоқ - 1) отнинг жиловини бўш қўйиб елдирмоқ; 2) минган отини бирор кимса томон ёʻналтириб ҳужум қилмоқ. Отдай бўлиб кетмоқ - соғаймоқ, касалликни унутиб юбормоқ. Отдан тушса ҳам, эгардан тушмайди - илгариги мавқеи ёки мартабасидан тушгандан кейин ҳам такаббурлигини ташламаган киши ҳақида. Отни қамчиламоқ - қамчиламоқ
Унинг йили
Эшитганлар шоирга раҳмат айтиб, бири тун кийдириб, бири от миндирибди — Шукрулло, Сайланма
Бугун биз канал қазиш муддатини тезлатишга ташаббускор бўлган икки донгдор қурувчига от миндирмоқчимиз — Саид Аҳмад, Уфқ
Кеча-кундуз тоғма-тоғ душманга қарши от қўйиб, йпюи очамиз — М. Муҳамедов, Машқ
Ота, ташвиш тортманг, сал ўтмай отдай бўлиб кетасиз — "Шарқ юлдузи"
от От минган; сувори.
Отлиқ аскар. Отлиқ полк.
Икковга биров ботолмас, отлиққа яёв етолмас. — Мақол
Кўчанинг бир томонида булутга ўхшаш чанг-тўзон кўтарилди ва ҳадемай бир тўда отлиқ кўринди. — С. Зуннунова, Олов
У Тўламат
урушда ҳам отлиқ армияда хизмат қилган, қайси бир генералга ординарес бўлган экан. — С. Анорбоев, Оқсой
сфт. Серҳаракат ва меҳнат-севар, тиниб-тинчимас; уддали.
Башорат ўтли-шудли хотин экан, ўзини эплаб кетади. — С. Аҳмад, Муллажон
Баъзи ўтли-шудли студентлар уни писмиқ дейишарди. — С. Анорбоев, Оқсой
Раисимиз ўтли-шудли одамга ўхшайди, нафасини ростламай, иш бошлаб юборди. — Муштум
погов. пеший не догонит всадника, ≈ пеший конному не товарищ: меньшинство подчиняется большинству.
от 1. Фарзандли, бола-чақали эр киши (ўз болаларига нисбатан).
Ота бўлмай, ота қадрини билмас. — Мақол
отамисиз, нимасиз ахир, ўғлингизни тийиб олиш сира эсингизга келадими? — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Тожиддиннинг отаси ҳам кампирининг ўлимидан кейин кўп ўтмай вафот этган эди. — С. Зуннунова, Олов
2. Ёши катта кишиларга мурожаат қилишда ёки уларни ҳурматлаш учун ишлатилади.
Оталар сўзи — ақлнинг кўзи. — Мақол
Юнусали ота қаёққа боришни билмай, ҳардамхаёл бўлиб тургандан кейин идора тарафга ёʻл олди. — С. Аҳмад, Уфқ
Қоратой Ўрозни дарров Шокир отага юборди. — Ойбек, Танланган асарлар
3. Ўғил болани эркалатиш учун ишлатилади.
4. кўчма Бирор иш ёки ҳаракатни бошлаб берган, унга асос солган киши ҳақида.
Абдулла Қодирий ўзбек романчилигининг отасидир. Жуковский рус авиациясининг отасидир.
5. кўчма Меҳрибон бошлиқ, раҳнамо ҳақида.
У [Михаил Маркович] колхозчиларга ота бўлди, ғамхўрлик қилди, иш ўргатди. — Ойдин, Мардлик — мангулик
6. Эл-юртга бошчилик қилувчи, ёши ёки мансаби улуғ зот ҳақида
[Ёрмат:] Тайёрлан, қизим, Сенга юрт отаси, элликбошимиз гапирадилар. — Ойбек, Танланган асарлар
н гуардсман; отли гвардиячи мембер оф тҳе Ҳорсе Гуардс
туғли Туги бор, туғ ўрнатилган; туғ кўтарган. Қанчаси пиёда, ботирлар отли, Иккови кўтарган туғли байроқни. Баҳром ва Гуландом
атоқли, отли, номдор – изменитый – фамоус. Инанма ўзüŋ қутқа атлïй киšи – Эй номдор киши, ўзинг ўткинчи бахтга ишониб қолма – Не доверяйся удаче, [о] славный муж – Д
билқилдоқ Кўпчиб, билқиллаб турадиган; оёқ ботадиган юмшоқ, майин. Билқилдоқ лой. Билқилдоқ тупроқ. Шерзод билқилдоқ қум устидан кетаётиб, тик қирғоқдан шағал т
фоний эск. кт. Тез ўтиб кетадиган; тезда барҳам топувчи; ўткинчи, омонат. Шундай қилиб, Мадраса қураётган яхши одамлардан бири фоний дунёдан боқий дунёга кетди.
пийпасла айн. Пайпасламоқ 1. Бир пайт бола уйқусираб ингради, кўзларини очмасдан, кўрпанинг четини пийпаслаб ушлаб, юзига тортди. Ш. Холмирзаев, Оқ отли Шерали о
Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн
Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.
Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат
Ушбу эртакда бойнинг уч ўғли ва уч келини ҳақида ҳикоя қилинади. Эртак оғиз бирлиги ва ҳалол меҳнатнинг қадр-қимматини очиб беради.
Бу эртакда доно йигитнинг ўзига муносиб умр ёʻлдошини топиш саргузаштлари ҳикоя қилинади. У ёʻлда учраган турли саволлар орқали бўлажак рафиқасининг ақ
Бу эртакда Тўғрибойнинг саргузаштлари ва унинг ҳалоллиги туфайли эришган бахти ҳикоя қилинади. Унинг хиёнаткор дўсти Эгрибой эса ўз қилмишлари туфайли
зотли от билан оддий байталдан пайдо бо'лган бо'йи пакана от.
Гирдига кумуш танга қадалган дўппи.
Самоварнинг ўтхонаси
отилиб, ирғиб
Мискарликда қорни япалоқ, пошнаси энли чойдиш тури (яна япалоққоринли деб ҳам юритилади)
