Поиск

fl. 1. Boʻynidan sirtmoqqa ilib oʻldirmoq.

Dorga osmoq.

Azizbek Xazina hisobini olish uchun kelgan devonbeklarni oʻldirib, oʻrda darvozasiga osdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Zunnunxoʻja:] Uyimga oʻt qoʻyaman! Oʻzimni osaman! Oʻgʻlim, jon oʻgʻlim, men sizni shu umid bilan oʻgʻlim deganmidim. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Mahkamlab, mixlab yoki ilib osiltirib qoʻymoq.

Devorga soat osmoq. Dorga gilam osmoq. Qoziqqa sochiq osmoq. Archaga oʻyinchoq va lampochkalar osdik.

Qoʻyni ham oʻz oyogʻidan osadilar, echkini ham oʻz oyogʻidan osadilar. — Maqol

3. Bel, boʻyin yoki yelkaga ilib koʻtarib yurmoq, taqmoq.

Belga qilich osmoq.

Yigitlar miltiqlarini paypaslab topib, yelkaga osdilar va koʻchaga otildilar. — Oybek, Quyosh qoraymas

4. Taqmoq, ilmoq.

Quloqqa sirgʻa osmoq.

Nuri oltin zanjirni boʻyniga osdi, soat, koʻkragidan pastroqda yulduzday yarqiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Boʻyniga osib lola, Keldi shu goʻzal koʻklam. — Gʻayratiy

5. maxs. Oʻrnatmoq, joylashtirmoq; ilmoq.

Traktorga kultivator osmoq. Qozon osmoq.

fl. Oʻzi bilgan yoki taxmin qilgan narsani yanada surishtirib aniqlashga urinmoq, shu maqsadda gap-soʻz tashlamoq.

Pishiq, soʻzamol kampir kelinlarni oʻsmoqchilab gapga solar, eshitganlarini darrov Qoratoyga yetkazar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Qayoqda yuribsiz bemahalda? — xuddi erining kirdikoridan xabardor boʻlganday oʻsmoqchiladi Shakarxon. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda

U Muharramdan koʻp narsani oʻsmoqchilab soʻradi. — Shuhrat, Shinelli yillar

1. Pishirilgan issiq ovqat

Ugra osh. Xoʻrda osh. yash Sovchilarni yaxshi soʻzlar va quyuq-suyuq oshlar bilan joʻnatib, ikkinchi kelishiga oʻylashib javob beradigan boʻldilar — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Umuman, har qanday ovqat, taom

Osh tuzi. Oshing halol boʻlsa, koʻchada ich! — Maqol

Elga bersang oshingni, Erlar silar boshing- — Maqol

Jon boʻlsa, jahon topilar, Osh boʻlsa, qozon topshshr — Maqol

Toʻra qozon boshidan mis tovoqda suyuq osh olib kelib, chordana quriboʻtirdi — N. Fozilov, Diydor

3. ayn. palov. . -Ultiring, oʻltiring, mehmon! — dedi usta Farfi. —

Osh damlamoq. yai Ilgarilari lagʻmon yoki osh yeyish uchun nuqul korxonadan tashqariga chiqishga majbur boʻlar edik — Gazetadan

Oshga sabzi bosildi-pishdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. etn. Baʼzi munosabatlar bilan oʻtkaziladigan ziyofatlar nomining tarkibiy qismi, maye

qiz oshi, xotin oshi, arvoh oshi, maslahat oshi

osmanlıca

ot 1. Narsaning tag qismi, tagi, tubi.

Qurbon ota engashib, samovarning ostiga sim tiqayotgan edi, qaddini rostlab, Sidiqjonga qaradi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Narsaning quyi qismiga, tagiga yaqin joy.

Gulnor deraza ostiga koʻrpacha solib, qizni oʻtkazdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Narsaning yaqin atrofi, tevaragi.

Yoʻlchi, quloqlari ostida oʻq uzilib turarkan, tomirlarida joʻshqin kuch, yuragida yuksak hislarning, orzularning boʻronini sezdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ona boqqa yetib kelganda, Tursunboy koʻchatlar ostini yumshatayotgan edi. — T. Ashurov, Oq ot

4. Narsalar egallab, bosib yoki qoplab turgan joy, narsaning tagidagi joy, tag.

Daraxtlarning osti salqin edi.

5. Narsaning ichki qismi, ichi, orasi, qaʼri.

Yer osti suvi. Yer osti boyliklari.

Begoyim yer ostida ilon qimirlasa, biladigan quv xotin. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Uni [togʻni] yer osti zilzilalari ham xalq ovozidek titratmagan edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

6. Tag, tub (suv havzalarida).

Dengiz osti.

Koʻp odamlar bu daryoning ostida yer tishladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

7. 3-shaxs egalik va joʻnalish, oʻrin-payt va chiqish kelishiklari qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi (ostida, ostidan).

sft. 1. Bemorning nihoyatda ogʻir, hech narsani bilmaydigan holati, tuzalishiga umid qolmagan ogʻir kasal.

2. Yaramas, yomon; bemaʼni.

Oʻsal ishni qilib boʻlgan gunohkor. Undayin farzandning oʻlmogʻi darkor. — Shirin bilan Shakar

Ahmad oʻsal bir kayfiyatda oʻrnidan turdi, qoʻlyozmani olib, xonadan chiqdi. — F. Musajonov, Himmat

Begijon, bu ishing oʻsal boʻlibdi, Boychiborni, bildim, qalmoq minibdi. — Alpomish