Qidiruv

oʻzbekchakesilmoq, uzilmoqruschaбыть отрезанным, прерываться, прекращатьсяinglizchastop suddenly

Bayat atï birlä kesildi tïnï Allohning nomi bilan joni uzildi – С именем бога [на устах] прекратилось его дыхание – With the name of God his breath ceased

fl. 1. Tigʻ bilan tanasi, etini tilmoq, tilib ichiga kirmoq.

Betini ustara kesmoq. Tovonini shisha kesmoq.

Qoʻlingizga nima qildi, Shokirbek? — Pichoq kesib ketdi —

Yomon kesdimi? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Tigʻli asbob bilan boʻlaklarga ajratmoq, boʻlaklamoq; qirqmoq.

Nonni kesmoq. Qovunni kesmoq. Qazini kesmoq.

Har vaqt maqtaydigan pichogʻini qinidan sugʻurib, tarvuzni kesdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ziyodaxon shitob bilan ugra kesar ekan, unga [Sidiqjonga] bir qarab qoʻydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Ortiqcha, keraksiz qismni tigʻ bilan olib tashlamoq.

Tok kesmoq. Gul kesmoq.

Odatda, kuchuk bolaning qulogʻini, dumini kesishadi. Chunki buning ularga foydasi bor. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa

Choʻloq boʻlib yurtimga qaytganimdan qaytmaganim beriroq emasmi?. Qarorim shu: oyogʻimni kesmaysizlar. — N. Safarov, Olovli izlar

Ogʻrisa ham, yarani oʻz vaqtida kesib tashlagan yaxshi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

4. Kanal, yoʻl va shu kabilar qurish uchun yoki yer ochish maqsadida balandlikni kovlab, qazib, yorib, orasini ochmoq.

Adirni kesib, yoʻl qurmoq.

Oqboʻra olislik qilsa, togʻni teshib oʻtirmay, kesib oʻtkazardik [suvni]. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. koʻchma Biror joyning oʻrtaroq qismidan, orasidan tikkalab yoʻl olmoq, yoʻnalmoq.

Hushi oʻziga kelgan Boʻta, birovning qoʻrgʻoniga bemahal moʻralab turganidan xijolat boʻlib, tolzorni kesib, orqasiga qaytdi. — S. Ahmad, Hukm

Bular [jangchilar] shagʻal toʻkilgan katta yoʻlni kesib oʻtib, adirga tomon chiqib ketayotganda, botayotgan quyoshning horgʻin nuri roʻparadagi qorli togʻ choʻqqisini bir lahza qizartirdi-da, soʻndi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

6. Badanga (uning biror aʼzosiga) qattiq, taʼsirini oʻtkazmoq (asosan, sovuq haqida).

Kuchli izgʻirin quloqlarni kesadi, sovuqdan oyoqlarning barmoqlari uvushadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Keyin Yigitali, badanlarini suv kesib yubordi shekilli, erinibgina qirgʻoqqa chiqib chalqancha tushib yotdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

7. koʻchma Oraga luqma tashlab, gapni boʻlmoq, toʻxtatmoq.

Yoʻlchi hali gapini bitirmagan edi, Mirzakarimboy uni kesdi: — Bir terining ichida qoʻy necha ozib, necha marta semiradi, — dedi salmoqlanib boy. — Oybek, Tanlangan asarlar

8. s. t. Belgilamoq (masalan, narxni).

Ulgurji savdogarlarga sotiladigan mollarning narxini Hoji Hamdam kesib berardi. — M. Osim, Elchilar

9. s. t. Jazoga hukm qilmoq.

Sud oʻgʻrini besh yilga kesdi.

[Amaki Fotimaga:] Endi eshikdan bir qadam nari jilma, pichoqni toʻrt joyingga uraman Keyin, mayli, hukumating meni kesadimi, osadimi, nima qilsa qilaversin! — P. Tursun, Oʻqituvchi

Prokuror, otib oʻldirilsin, degan edi, sud., yetti yilga Sibirga kesdi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

10. koʻchma Pasaytirmoq, qaytarmoq, yoʻq qilmoq.

Kun misday qizib ketgan, faqat adir va soylardan kelgan shabada kunning taftini kesib, odamlarga orom berib turmoqda. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Achchiqni achchiq kesadi degandek, dadasining bu soʻzlari tashqaridagi sovuqni kesdi shekilli, Suvonjon eshikni kuch bilan ochib, oʻzini boʻronning quchogʻiga otdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

11. etn. kam qoʻll. ayn. Kestirmoq 2.

Lekin mahallamizda gazeta oʻqiydigan bir shumtaka bor, u haromi: — Sultonbekdek bir davlatmand oʻz oʻgʻlini mavlud toʻyi bilan kesdi, deb gazetaga yozaman, — deydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

oʻzbekchakesmoq, qirqmoq, uzilmoqruschaрезать, прерывать, прекращатьinglizchacut

Oyulsuz kiši ölsä kesti uruy Farzandsiz (o‘g‘ilsiz) kishi vafot etsa, urug‘i uziladi – Если умрет человек, не имеющий детей, [считай, что] он перекратил свой род – If a person who does not have children die, consider that he has reshaped his family

fl. Kesmoq feʼlining majhul va oʻzlik nisbati.

rvsh. 1. Bekam-koʻst, toʻla holda; batamom.

Nizomjon Yuragida toʻlib-toshgan gaplarni uzil-kesil toʻkib solmoqchi boʻlib, qizni izlab, yana dalaga qarab ketdi. — S. Ahmad, Ufq

Hali biz qipchoq elidan uzil-kesil qutulganimiz yoʻq. — A. Qodiriy, Utgan kunlar

Muayyan sohaga oid muammolar, jumboqlar shu sohaning koʻpchilik olimlari hamkorligidagina toʻla va uzil-kesil hal etilishi mumkin. — Fan va turmush

2. Qaror holiga kelgan, qatʼiy.

Uzil-kesil javobimizni oʻn kundan soʻng xabar qilamiz. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

Nihoyat, Rahmatulla xayoliy rejalardan charchab, uzil-kesil qarorga keldi. — Yoshlik

И кровь не пойдет, если палец порезан народом.