Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«erlik» boʻyicha 256 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

240 ta
erlik
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Erga xos holat, er ekanlik.

2. Mardlik, mardonavorlik, qahramonlik, jasorat.

Har kim bu kungi urushdagi oʻzining erliklari bilan, qoʻlga tushirgan oltin kamari va boshqa oʻljalari bilan maqtanadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Erkaklik 2.

Toʻliq maqola →
er
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. Erkak jinsiga mansub kishi; erkak.

Er siylagan yerda aziz. — Maqol

Angʻizli yerda ot oʻlmas, Iyirli yerda er oʻlmas. — Maqol

2. Xotin kishi bilan nikoh ahdida boʻlgan erkak kishi; qalliq (oʻz xotiniga nisbatan).

Erga bermoq. Erga tegmoq. Er qilmoq. Erdan chiqmoq. Eldan qolguncha erdan qolgan yaxshiroq. — Maqol

Yaxshi xotin erni er qiladi, yomon xotin — yer (qiladi). — Maqol

Qizimning koʻnglini ol, eridan chiqarib, senga beraman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Mard, oliyjanob, jasur kishi.

Er boshiga ish tushsa, etik bilan suv kechar, Ot boshiga ish tushsa, suvluq bilan suv ichar. — Maqol

Er yigit maydonda bilinar. — Maqol

Er yigit enasi gʻarib oʻlarmi, Enam deb, mastonga koʻngil berarmi? — Rustamxon

Toʻliq maqola →
era
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Biror yil hisobi boshlangan payt va shunday yil hisobining oʻzi.

Musulmonlar erasi — hijriy yil hisobi Muhammad paygʻambar Makkadan Madinaga hijrat qilgan vaqtdan hisoblanadi. Xristianlarning milodiy yil hisobi Iso paygʻambar (Iisus Xristos) tugʻilgan kunidan boshlanadi.

Yillar hisobining boshlangan vaqti kalendar erasi deb ataladi. — Astronomiya

2. Qandaydir tarixiy va ijtimoiy xususiyatlari bilan boshqalaridan (avvalgilaridan) tubdan farq qiladigan davr.

Kosmik era.

3. Yer tarixida maʼlum togʻ jinslarining paydo boʻlishi bilan xarakterlanadigan, bir necha yuz million yillarni oʻz ichiga olgan muddat.

Paleozoy erasi. Kaynozoy erasi.

Toʻliq maqola →
eri
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

1. Issiq taʼsiri natijasida qattiqligini yoʻqotmoq, suyuq holga oʻtmoq; yumshamoq.

Erigan poʻlat. Erigan choʻyan. Erigan sariyogʻ.

Yerlar erib, hamma yoq shilt-shilt loy, qoʻrgʻon kunguralaridagi qirovlar bugʻga aylanib, koʻkka koʻtarilmoqda edilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Jismonan boʻshashgan, erigan holatga tushmoq.

Yoʻl tortib — charchab kelayotgan odam emasmi, soyada erib, koʻzi uyquga borib, uxlab qoldi. — Yodgor

Tegirmonchi, goʻyo erib ketganday, boshini quyi soldi. — Oybek, O. v. shabadalar.

Uning butun vujudi eriganday boʻldi; koʻkragining allaqayeridan shuv etib koʻtarilgan bir nima tomogʻida lip-lip etdi-yu, koʻziga yosh oldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Issiqlik yoki boshqa taʼsir natijasida parchalanib yoʻq boʻlmoq, boshqa jismga aylanmoq.

Mavjlarga oq kapalaklardek qoʻnayotgan qor uchqunlari shu ondayoq jimjit eriydi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Allaqayerda qargʻa qorlar erib ketganidan zorlanib qagʻillaydi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Tuz edikki, erib ketamizmi? — Erib-ku ketmaymiz — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Hah shumtakalar, ogʻizlaringda erib ketadigan suzma qurutni bersam, olmaysizlar, shu tosh qurutni talashasizlar. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Parchalanib yoʻqqa aylanmoq; yoʻq boʻlmoq.

Suluv esini yigʻib qarasa, Erimbet joyida erib ketganday gʻoyib boʻlibdi, hech qayerda yoʻq. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Agar yigit-qizni haqiqiy sevgi bir-biriga bogʻlasa, uni hech qanday kuch uzolmaydi, oilada yuz beradigan baʼzi bir kelishmovchiliklar, xafaliklar ham sevgi-muhabbat haroratida erib ketaveradi. — A. Eshonqulov, Oila baxti haqida

5. Ruhan iliqlik, yoqimlilik hissi uygʻonmoq, xush yoqmoq; shunday holatga tushmoq.

Yaxshi gaplarni tinglab, erib oʻtirgan Nuqra avval yalt etib Jalil Karimovichga qaradi. — Mirmuhsin, Nuqra

Bola kam-pirning soʻzlarini tushunmasa ham, uning issiq onalik mehridan eridi-da, quvonchidan sakrab oʻrnidan turib, kampirni quchoqlab oldi. — I. Rahim, Chin muhabbat

6. Moyillik, mehr, himmat hissi uygʻonmoq; mehri tovlanmoq.

Hozir boʻling, oʻr-toq yefreytor, goʻzal qizlar ham anoyi emas, salgina gapga erib ketavermaydi. — Z. Fatxullin, Soʻnmas yulduz

7. Xarid qilingan narsa, yangilik, muvaffaqiyat va shu kabilar uchun ziyofat qilib bermoq; siylamoq, yuvmoq.

Nimaga bu yerda turibmiz? Oshxonaga olib kirib, bir eriyin endi sanga, jonginam! — J. Abdullaxonov, Toʻfon

— Yarimta emas, oʻnta yarimtaga eriyman! — kapitan shunday dedi-da qoʻlidan xatni yulib oldi. — O. Yoqubov, Izlayman

bugun sal erisangiz boʻlardi, oxirgi oyda oʻqigan leksiyalaringizga 4,5 ming soʻm yozib qoʻydim. — Mushtum

Toʻliq maqola →
erk
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. Kishining yoki kishilarning oʻz xohishi bilan ish-harakat qilish huquqi; ixtiyor, mayl.

Har kimning erki oʻzida. Uz erkiga qoʻyib bermoq. Erkini boʻgʻmoq. Qoʻlingga, tilingga erk berma,

Sanʼatkorda kuch va ishonch, erk va dadillik boʻlmas ekan, u oʻz maqsadiga erisha olmaydi. — F. Musajonov, Himmat

2. Siyosiy, iqtisodiy, huquqiy jihatdan mustaqillik; erkinlik.

Erk uchun kurashmoq.

Xalqqa erk uchun, non uchun, madaniyat uchun kurashga otilmoq kerak. — Oybek, Nur qidirib

  • Erk bermoq Ixtiyorni oʻziga qoʻyib qoʻymoq; yoʻl qoʻymoq. Insofsizga erk bersang, elni talar. — MaqolAbdiyev nafsi bilan birga qoʻliga ham erk berib qoʻyganga oʻxshaydi. — MushtumU hech qachon hayajonga ham erk bermas edi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 240 →

Taʼriflar ichida

5 ta
soʻrab-surishtirmoq

so‘rab-surishtir Mening nazarimda, Fotima suhbatga ehtiyotkorlik bilan yondashar, koʻproq mening haqimda soʻrab-surishtirardi Yoshlik Agar senda erlik huquqi boʻlganida e

SAʼAT

[a.] soat, vaqt – час – clock. Tiši suhbati-ma bu erlik oti, öčürmäk üčün-ul birär sa'ati – Xotin bilan suhbat qilish ham erkaklik o'tini, biror soatli o'chirish uchundir

Ertaklar

9 ta
Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Bulbuligoʻyo
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Hasan va Husan
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda ikki aka-uka, Hasan va Husan, sarguzashtlarga boy hayot kechirib, turli mamlakatlarda qahramonlik koʻrsatadi. Ular oʻzlarining jasorati va topqirligi

Kenja botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch ogʻa-ini ovga chiqib, sirli maxluqqa duch kelishadi. Kenja botir yer osti dunyosiga tushib qolib, koʻplab sarguzashtlarni boshidan kechiradi.

Mohistara
Xalq ogʻzaki ijodi

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Qilichqora
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch ogʻayni sarguzashtlari haqidagi bu ertakda, kenja uka Qilichqora ajdarni yengib, podshoh qiziga uylanadi, ammo uning akalari ham baxt topishadi. Ertak qahra

Hammasini koʻrish · 9 →

Sheva materiallari

2 ta
koʻylakcha
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ot yopigʻi

terlik ustidan solinadigan, yungdan toʻqilgan, ipak sachoqli ot yopigʻi

shăllik
Qashqadaryo viloyati · shu yerlik

shu yerlik