Qidiruv

ot 1. . ayn. 1 yurak 1.

Dil urishi. Dil oʻynogʻi. Sodda siri — tilida, Pismiq saqlar dilida. — Maqol

Ichkaridan dilni larzaga soluvchi faryod eshitildi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Dilim baquvvat, qoʻlim yumush qidiradi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar.

2. koʻchma Kishining ichki ruhiy dunyosi, ichki his-tuygʻularining markazi, ramzi; koʻngil, qalb.

Muhabbat — dil mevasi. — Maqol

Dilda boʻlsa, tilga keladi. — Maqol

Kishi dilini kishi hushini olib qoʻyadigan kuy. — M. Ismoyiliy, Fargʻona tong otguncha

Azizxonning bu gapdan dili yorishib ketdi. — S. Ahmad, Ufq

3. koʻchma Koʻngildagi narsa (tilak, maqsad, niyat, oʻy, fikr va shu kabilar).

Dili toʻgʻrining yoʻli toʻgʻri. — Maqol

Qoʻli qingʻirning dili qingʻir. — Maqol

Choʻpon dil qilsa, takadan sut olar. — Maqol

Dili yaqin kishilar bir-birining koʻnglidagini darrov topadi. — F. Musajonov, Himmat

Ot ham egasining dilini bilganday, bitta-bitta qadam tashlab, suvligʻini shiqirlatib borar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. koʻchma Kishining xotiri, es, yod, xayol; koʻngil.

Toʻrtni yozamiz, ikki dilda. Dilimga bir gap keldi. U gaplarni dilimdan chiqarib yuborganman.

[Gʻulomjon] Qizning oʻzini ham bir koʻrib, suratini diliga chizib olgan edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Bizlarga, istasang — shu, istamasang — katta koʻcha, deydi. Tilida aytmasa ham, dilida aytadi. — Oybek,Tanlangan asarlar

Avaz dilida Mutrib bilan kelishmadi. — S. Siyoyev, Avaz

Сказать? Язык сгорит. Смолчать? Душа сгорит.

— Aytsam tilim kuyadi, aytmasam — dilim jon aka!— dedi qori butun vujudi oʻrtanib ketayotganday toʻlgʻanib.— Men bu sirni shu chogʻgacha ichimda saqlab kelayotgan edim, endi aytmasam boʻlmaydi,

ot 1. Tovarlar (mahsulot) oldi-sotdisi bilan shugʻullanuvchi, oʻz nomidan va oʻz mablagʻi hisobidan harakat qiluvchi jismoniy shaxs yoki firma.

2. Qimmatbaho qogʻozlar, valyutalar, qimmatbaho metallar oldi-sotdisi bilan shugʻullanuvchi, oʻz nomidan va oʻz mablagʻi hisobidan harakat qiluvchi fond birjasi aʼzosi, jismoniy yoki yuridik shaxs.

sft. 1. Dilni maftun etadigan, oʻziga tortadigan, yoqimli, dilrabo.

Dilbar manzara. Dilbar bogʻlar.

Bu yerda tabiat saxiy va dilbar, Xohla — nur, xohlasang — taxtdir soya joy. — M. Egamberdiyeva, Gulbarg.

Yaxshiyam boqiydir dilbar sheʼriyat, Samandar misoli oʻlim bilmas jon. — A. Oripov, Yillar armoni

2. ot Goʻzal yor, maʼshuqa, mahbuba.

Qoʻllarimdan tut oʻzing, dilbar, Oydin yoʻlga yetakla meni — E. Vohidov, Muhabbat

Bahorda ochilgan bogʻning gulisan, Sen ham bir dilbarning joni-dilisan. — Malikayi ayyor

3. sft. Koʻrkamligi, odobi va nazokati bilan es-hushni oladigan, chiroyli.

Dilbar yigit.

Eng dilbar odamni soʻrdilar mendan, Mening otam dedim, otam, albatta! — T. Toʻla, Asarlar

Unaqa [Rahimaxondek] dilbar juvon endi qayoqda! — E. Rayimov, Ajab qishloq

4. Dilbar (xotin-qizlar ismi).

sft. 1. Goʻzal yor, maʼshuqa, sevgili.

Gʻulomjon toʻymagan koʻzlari bilan dildoriga tikilib: Xayr, yaxshi qoling, — dedi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Necha vaqtdan beri hayron boʻlibman, Ajoyib dildora duchor boʻlibman. — Qoʻshiqlar

Oʻylasam, gulchehra dildorimga dildor oʻxshamas, Lolarang ruxsoriga har lolaruxsor oʻxshamas. — Habibiy, Devon

2. sft. Dilni oʻziga tortuvchi, koʻngilga xush yoqadigan; yoqimli, mehribon.

Munchaham mehmonnavoz-u dilkash-u dildor ekan — Habibiy, Devon

Orzumand koʻnglimning shoʻx dildori sen, Sevgi saltanatin shuʼlakori sen. — Mirtemir, Asarlar

3. Dildor (xotin-qizlar ismi).

sft. 1. Koʻngli gʻash, koʻngli olingan, yuragi siqilgan.

Abdusalom dilgir boʻlib, otasini kutib oʻtirgan edi. — S. Siyoyev, Avaz

Lekin mezbonning dilgir kayfiyati ularning ochilib-sochilib oʻtirishiga monelik qilardi. — N. Aminov, Qahqaha

Dilgir dilni shod etish, nohaq yiqilganni suyash, tuhmatga uchraganni himoya qilish — mardning ishi. — Gazetadan.

2. Yuragini oldirib qoʻygan, qoʻrqib qolgan.

Oʻsha dahshatli voqeadan keyin u juda dilgir boʻlib qolgan.