fl. 1. Nazar tashlamoq, nazar solmoq, qaramoq.
Koʻzguga boqmoq. Laylakning ketishiga boqma, kelishiga boq. — Maqol
Dengiz suvidek tiniq koʻzlari muloyim va mehr bilan boqardi. — S. Karomatov, Oltin qum
Qora koʻzlari juda shoʻx boqib, jaz etib, bagʻringga botadi. — I. Rahim, Ixlos
Qizning atrofga jovdirab turgan koʻzlari xomush yerga boqdi. — S. Ahmad, Mehribon
2. koʻchma Moʻralamoq; koʻrinmoq, namoyon boʻlmoq.
Yoʻlchi Shokir otaning doʻkonxonasi eshigini astagina ochib boqdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Qorli togʻlar choʻqqisidan boqadi quyosh. — Gʻayratiy
Zangori dengizning tiniq qoʻynidan kumush oy koʻrinib, kulib boqadi. — Uygʻun
3. Fikran nazar tashlamoq, koʻz oldiga keltirmoq, koʻzdan kechirmoq.
Oʻziga boqma, soʻziga boq. — Maqol
Tarixga boqing, ming yil ilgari Xorazmda Beruniy oʻtgan, u juda koʻp kitoblar yozib qoldirgan. — J. Sharipov, Xorazm
Siz bilan zamonning zayliga boqmasak, qiyomat qoyim boʻlajak. — S. Siyoyev, Avaz
Oʻylab boqsam: qalbim mushtdek! Vatan juda keng! Oʻylab boqsam: Vatan va dil bir-biriga teng. — Yo. Mirzo, Oʻgʻil mehri
Boqsam, yoʻling oydin ekan, Kel, poyingni oʻpay, oʻgʻlon. — B. Boyqobilov, Sharora
4. Iltifot qilmoq, qoʻllab-quvvatlamoq, hurmat qilmoq.
Yaxshi yaxshiga boqar, Yomon daryoga oqar. R. Jumaniyozov, Soʻz koʻrki — maqol.
El boqsa, baxting kular, El boqmasa, taxting qular. — Maqol
Boy boyga boqar, suv soyga oqar. Boʻlmaydi. Siz bilan ittifoq boʻlolmaymiz. — N. Safarov, Tanlangan asarlar
5. Tarbiyalab voyaga yetkazmoq, parvarish qilmoq; qarab turmoq.
Bola boqmoq.
Bitta-yu bitta oʻgʻlim! Margʻilon degan joyda, allakimlarning qoʻlida, asli nomaʼlum kishilarning qiziga uylansin-da oʻgʻil boqib katta qilgan ona — Oʻzbek oyim ikki qoʻlini burniga tiqib qarab qola bersin. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Xudoyqul mening oʻz jigarim, ammadan qolgan sagʻir. Yetti yoshidan boqib, odam qildim. — P. Tursun, Oʻqituvchi
— Ukalarimni boqsa, tegaman, — dedim kampirga. — Oybek, Tanlangan asarlar
6. Oʻz qaramogʻida boʻlganlarni moddiy jihatdan taʼminlamoq; tirikchilik ehtiyojlarini va shu kabilarni qondirib, taʼmin etmoq.
Oila boqmoq.
Yetim nabiralarni ogʻir mehnat bilan ham boqa olmagan bu jafokash chol hovlisining qolgan qismini sotishga majbur boʻlgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Bahorning bir kuni qishni boqar. — Gazetadan
Otadan qolgan shu qoʻl dastgoh chol-kampirni umr boʻyi boqdi. — A. Muxtor, Opa-singillar
Sizning ketmonlaringiz oʻzingizni ham boqadi, dehqonni ham. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
7. Parvarishlab yetishtirmoq, asramoq (uy hayvonlari va parranda haqida).
Tovuq boqmoq. Kurt boqmoq.
Bir xoʻroz boqib oʻtiribman, tepsa, xonni oʻldiradi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Sharoit yomon, joʻja boqadigan joyimiz yoʻq, kataklar juda tor. — Gazetadan
8. Qidirib topib oʻldirmoq (bitni, burgani).
9. s. t. Davolamoq, shifolamoq.
Uning kasalini boqmagan vrach qolmadi. Kasalni boqib tuzatmoq.
Oʻjar ekan bu soldat, deb tashlab qoʻymadilar. Koʻp qatori yaramni boqdilar. — N. Safarov, Olovli izlar
10. Koʻmakchi feʼl vazifasida kelib, yetakchi feʼldan anglashilgan ish-harakatni bajarishga urinish, sinash maʼnosini bildiradi.
Mingboshi Zebi kirguncha, dutor olib chertib boqdi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz
Kambagʻal boʻlsang, koʻchib boq, boyvachcha boʻlsang, oʻlib boq, degan gapda hikmat koʻp ekan. — S. Ahmad, Saylanma
- Mol (yoki sigir, qoʻy va shu kabilar) boqmoq 1. Mol asramoq. Mol boqsang, ogʻzi-burning moy, Boʻri boqsang, ogʻzi-burning loy. — MaqolBegimjon bu yil kuzda erimning kelishiga soʻyaman, deb qoʻy boqib yurgan edi, urush boshlanib qoldi. — I. Rahim, Chin muhabbatMen yoshlikdan otamga qarashdim, poda boqdim, mashoq terdim. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Bosh (yoki soch) boqmoq Boshdagi bitlarni, sirkalarni topib oʻldirmoq. Oygul kampirning boshini boqishga oʻtiribdi. — Oltin olmaQoʻshnilar savob uchun malakning sochini boqib, yuvib-tarab qoʻyardi. — Mirmuhsin, Yoʻqolgan javohir
- Fol boqmoq