Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Yori» boʻyicha 309 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

182 ta
yor
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

f. jL — doʻst

1. Dilga yaqin kishi; Xamdam, doʻst, muhib; yordamchi. m . . Ajdodlarimiz qissasi

Ziyofatga oʻrtoqlar, yor va birodarlar kelishdi

Ostimizda oʻynar otlar, Har kim oʻz koʻnglini shodlar, Doʻstu yor, yaxshi ulfatlar, Nuktadonlar, xush qol endi — "Erali va Sherali"

nihoyat, zafar ularga [massagetlarga] yor boʻlib, dushmanni orqaga sura boshlashdi — M. Osim

Arvohlar yor, pirlar madadkor boʻlib, ovimiz baroridan kelsin — Hamza

2. Sevgili, maʼshuq, maʼshuqa

Vafodor yor

Yor, muncha zor etding meni? — S. Abdulla, Tohir va Zuhra

Men keltirgan atlasni Yorim solmas sandiqqa — "Qoʻshikdar"

Toʻliq maqola →
yorimoq
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

fl. 1. Yorugʻ, ravshan boʻlmoq; charogʻon boʻlmoq.

Sham nuridan xona ichi yoridi.

Oʻrdaning charogʻchisi darboza yaqinidagi mashʼala yogʻochiga oʻt berib, butun oʻrda ichi yorib ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Yorishmoq (tong haqida.

Subh azoni aytilib, sekin-sekin tong yorib bordi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Ichiga chiroq yoqsa, yori(sh)maydi Dard-dunyosi qorongʻi, oʻta xafa. — Shu chogʻda ichimga chiroq yoqsalar ham, yorimaydi-da! — dedi va koʻziga jiq yosh oldi [Oftob oyim]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarIqbolxon, ikki hafta boʻlibdiki, ichiga chiroq yoqsa, yorishmaydi. Oʻ. — Usmonov, Sirli sohil
  • Koʻzi yoridi 1. Tanidi, bildi, angladi. Koʻzimiz yoridi: koʻrdik olamni, Shunchalar jamoli bor ekan yerning. — Gʻ. Gʻulom;Ayol tun boʻyi azob chekib, tongotarga yaqin koʻzi yoridi — P. Tursun, OʻqituvchiAksiga olib, kampiri koʻzi yorigan kelininikiga ketgan. — S. Ahmad, Laʼli Badaxshon
Toʻliq maqola →
yoriq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Yorilgan, darz ketgan.

Yoriq qovun.

2. Darz ketgan, yorilgan joy; tirqish, oraliq.

Devor yorigʻi.

Qozonga yopilgan tuvoqning yoriqlaridan bugʻ koʻtariladi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Yerning yoriqlaridan vashillab gaz chiqib, yonib yotibdi. — P. Qodirov, Erk

Toʻliq maqola →
yorilmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Yormoq 1, 2 feʼlining oʻzlik va majhul nisbatlari.

Toʻnkalarni kavlab, bir chekkadan yorilsa, talay oʻtin beradi [dedi Mirzakarimboy]. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Portlamoq.

Bomba yorildi.

Dovonda pulemyotlar tarilladi, snaryadlar yorildi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Yaqin joyda mina yorilib, Ahmedovning yelkasi yaralandi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

3. Bir necha qismlarga boʻlinmoq; tilinmoq; sinmoq, shikastlanmoq.

Shisha yorildi. Bosh yorildi.

Ishdan, sovuqdan yorilgan qoʻllari qamchini bazoʻr tutar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Umar bilagi sinib, boshi yorilib, tuproqda behush yotardi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

4. Dardini aytmoq, hasrat qilmoq, ochilmoq.

Hayot buloq boshidagi rozi dildan keyin onasiga yorilgan, yigʻlab turib, istaklarini aytgan edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Men uning yorilgisi kelib, toʻlib turganini sezdim-da, yoniga choʻkkaladim. — O. Yoqubov, Izlayman

  • Yer yorilmadi-yu, yerga kirmadi Qattiq xijolat boʻldi. Xadicha buvi yonidagi xotinlar oldida yomon oʻsal boʻldi, yer yorilmadi-yu, yerga kirib ketmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaOʻtirganlar xoxolashib kulib yubordi. Nazarboy yer yorilmadi, yerga kirmadi. — Oysuluv
  • Tars yorilmoq 1. Qattiq siqilmoq. Yoʻq-yoʻq, bobojon, ishsiz qolsam, ichim tars yorilguday boʻlaveradi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli— Shunga ham dilsiyohlikmi, — dedi direktor, — mening oʻrnimda boʻlsangiz, tars yorilib ketarkansiz-da. — MushtumBoshim tars yorilib ketay deyapti [dedi Salomov]. — Sharq yulduzi
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 182 →

Taʼriflar ichida

16 ta
gijbang

gijbang taql. s. Childirmalarning baralla yangragan ovozi. Ichkaridagi oʻyin-kulgi, qiyqiriq, childirmaning gijbangi [Alijonning] yuragini timdaladi. Mirmuhsin, Chiniqish

arqon

arqon Zigʻir, kanop, nasha poyasi tolalaridan, ipdan yoki jundan eshib tayyorlangan, bogʻlash uchun ishlatiladigan buyum; argʻamchi. Qil arqon. Jun arqon. Kanop arqon. Il

koʻngil

ko‘ngil Kishining his-tuygʻu va kechinmalari manbai; yurak, qalb, dil. Koʻnglida yaxshi niyatlari koʻp. Koʻnglim quvonchlarga toʻldi. Baxt, iqbol, farovonlik orzulari koʻ

gulandom

gulandom Qaddi-qomati kelishgan, nozik badan (goʻzal ayol haqida). Boʻz bolaman, holim yoʻqdir, Yori gulandomim yoʻqdir. Tohir va Zuhra Gulandom (xotin-qizlar ismi).

rashkli

rashkli Sevgilisi, yori yoki yaxshi koʻrgan kishisini hech kimga ishonmaydigan, qizgʻanchiq, kunchi. U juda rashkli edi. Hasad qiladigan, koʻrolmaydigan; hasadchi. Rashkl

dilxoh

dilxoh Koʻngil istagan, dil xohlagan, koʻngil suygan. Ey kabutar, sheʼrim olib, yori dilxohimga elt. E. Vohidov, Muhabbat Onajonim, menga bu kun sendan oʻzga dilxoh yoʻq!

Hammasini koʻrish · 16 →

Ertaklar

85 ta
Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Hammasini koʻrish · 85 →

Sheva materiallari

26 ta
aqavachqan
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · sho'rlab, yorilib ketgan (yer); pes

1. sho'rlab, yorilib ketgan (yer); 2. med. pes.

bilarzikloy
Fargʻona viloyati · bilakuzukloy

Omoch tishi qolipini xomlashda chugʻning atrofidagi yoriqqa qoʻl bilan himarib choʻzib yopishtirilgan bir boʻlak loy

chetkiri
Qashqadaryo viloyati · chetgir

otlar to'dasiga chetdan yorib kirib, uloqqa yetib boradigan ot

chüyälmäk II
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · koʻzi yorishga yaqinlashmoq

koʻch. m. koʻzi yorishga yaqinlashmoq

dishak
Xorazm viloyati · dishak

Oldingi yirik tishlari lablaridan yorib chiqib turadigan odam

Hammasini koʻrish · 26 →