koʻngil

кўнгил

7 ta lugʻatda uchraydi JSON Shevalarda Barcha qidiruv natijalari

Izohli lugʻat

koʻngil

ot 1. Kishining his-tuygʻu va kechinmalari manbai; yurak, qalb, dil.

Koʻnglida yaxshi niyatlari koʻp.

Koʻnglim quvonchlarga toʻldi.

Baxt, iqbol, farovonlik orzulari koʻngilda toʻla, ammo bu damda bir parcha chapatiga zorlik qanday musibat. — Oybek, Nur qidirib

[Zaynab:] — Koʻnglimda tariqdek yomonlik boʻlsa, ertagacha yetmayin. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Nigoraning koʻnglini qandaydir gʻamgin his-tuygʻular egallab oldi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Aslida esa hozir uning koʻnglida bir-biriga zid, asov tuygʻular junbishga kelib, jism-u jonini goh bezovta qilsa, goh halovatli kechinmalarga gʻarq etayotgan edi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Feʼl-atvor, xarakter, xulq.

Jahldan tushgandan keyin yana yumshab qolasiz, rais, koʻnglingiz boʻsh. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Bir koʻngli Bir qur taxmin qilib, ichida gumonsirab, bir xayol bilan. Bir koʻngli, bu gapni qozi topib kelgandir, deb oʻyladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaBorgan yerigacha kuydirib bordi. Bir koʻnglim, Zahar berib qoʻydimi? deb qoʻrqdim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Koʻngil bermoq 1. Berilmoq, mehr qoʻymoq. Yaxshilik koʻr, yomonlikni koʻrmagin, Bevafo dunyoga koʻngil bermagin. — Oysuluv ;Men tunukasoz ustamning qiziga koʻngil bergan edim — K. Yashin, HamzaBir nechuk nomardga koʻngil bermagin — Alpomish
Koʻngil yozmoq (yoki ochmoq) Gʻam-gʻussani tarqatmoq, unutmoq, xursandchilik qilmoq, oʻyin-kulgi, sayr va shu kabilar bilan dilgirlikni tarqatmoq. Bamaʼni odam bilan gaplashib, koʻngilni yozmoq.Malika koʻngil yozish uchun tez-tez ovga chiqar ekan. — BulbuligoʻyoQoʻshiq kishining koʻnglini ochadi. — N. Safarov, Sharq tongi
Koʻngil yormoq Dilidagi gaplarni aytmoq. Shuning uchunmi dardini kimga aytishni bilmay qolgan kezlarda Avaz Mutribni sogʻinadi, unga koʻngil yoradi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Koʻngil ovlamoq 1. Oʻziga moyil, rom qilishga intilmoq. Koʻzingni suzib, ovloqda Poʻlatjonning koʻnglini ovlab yurgan emishsan. — S. Ahmad, Qadrdon dalalarToʻraxoʻja oʻrtoqlarining koʻnglini ovlashni biladigan, oʻta madaniyatli bola edi. — D. Nuriy, Osmon ustuni
Koʻngil soʻramoq Kishi boshiga biror musibat yoki tashvish tushganda, undan hol-ahvol, kayfiyat va shu kabilar haqida soʻramoq. Ali meshkobchi keyinchalik Nizomiddinning hibs etilib, Ixtiyoriddinga tashlanganini eshitib, erta bilan kelib, Meʼmorning koʻnglini soʻradi. — Mirmuhsin, MeʼmorYodgorboyning nobud boʻlganidan bular bexabar ekan, toʻgʻri kelib, kampirdan koʻngil soʻrabman. — A. Qahhor, Asror bobo
Koʻngil uzmoq Bahridan oʻtmoq, kechmoq, ajralmoq, tashlab ketmoq. Bir yogʻi bular, qolaversa, volidamizning qabrlaridan koʻngil uzolmay, Kapsanchilarda qolib ketdim. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Koʻngil uchun Hurmat yuzasidan; hech boʻlmasa, shunchaki, til uchida. Shahidbek goʻyo koʻngil uchun yana: — Koʻp yaxshi ekan! — deb qoʻydi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Koʻngil xushi Oʻzining xursandligi, vaqtichogʻligi uchun xizmat qiladigan ish-harakat yoki narsa; xursandlik, vaqtichogʻlik vositasi. Qiz boʻlsa ham, koʻngil xushi, farzand kerakdur yigitga. — Qoʻshiqlar
Koʻngil qoʻymoq (yoki bermoq) Mehr-muhabbat bogʻlamoq, sevmoq. Yigit shu qizga koʻngil qoʻydi.— Koʻngil berganimni, yaxshi koʻrganimni oʻlganidan keyin yana ham aniq bildim. Hech kimdan uyalmay, bagʻrimga bosib yigʻladim, — dedi Hoji xola. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Koʻngilga tugmoq
Koʻngli aynimoq Toʻsh oldi sohasi va halqumda oʻziga xos noxushlik his etmoq; behuzur boʻlmoq. Yoqimsiz hiddan koʻngli aynidi.
Koʻngli bor 1. Xohishi, mayli bor; moyil. Shu yerda qolib ishlashga koʻngli borligini birdan aytishga boʻyni yor bermay oʻylandi. — H. Nazir, Odamning qadriUnday desa, Soliyaning pichingida ham jon bor. Axir ilgarilari aka demas ediku? Koʻngli bormikin-a? — S. Anorboyev, Sherali sevib qoldi
Koʻngli buzilmoq Kayfiyati buzilmoq; qattiq xafa boʻlmoq, qaygʻuga choʻmmoq; dili ogʻrimoq, dili gʻash tortmoq. Dutor chalib oʻtirsam, Ipi uzilib ketdi, Yor seni oʻylab tursam, Koʻnglim buzilib ketdi. — QoʻshiqlarAkasining bu harakatidan Raʼnoning koʻngli buzilib, qovogʻini soldi-yu, arazlagancha hovliga tushib ketdi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlarXondan boshqacha muomala kutgan Zuhra begim toʻsatdan koʻngli buzilib, koʻziga yosh oldi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
Koʻngli buzuq 1. Fikri, niyati yomon, yomonlik qilishni oʻylovchi; Koʻngli buzuq boʻlsa, bolam, shod ayla, Yiqilganni, bolam, sen bosib oʻtma. — Ravshan
Koʻngli boʻlmaslik Koʻngliga toʻgʻri kelmaslik, biror ishni bajarishga botina olmaslik; maʼqul koʻrmaslik. Ibn Yamin ustozining vafotidan soʻng, uning oilasini tashlab ketishga koʻngli boʻlmadi. — K. Yashin, Hamza
Koʻngli boʻshamoq Gʻam-tashvishdan yengillanmoq, koʻngli yorishmoq. Yigʻlab-yigʻlab, koʻngillari ancha boʻshagandan keyin: — Hasanjon bularni qayerdan topdinglar [dedi]. — E. Raimov, Ajab qishloq
Koʻngli joyiga (yoki oʻrniga) tushmoq Xotirjam boʻlmoq, tinchlanmoq; taskin topmoq. Gʻulomjon hali qoʻshnisi terim boshlamaganini koʻrib, koʻngli ancha joyiga tushdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Koʻngli yoʻq 1. Mayli, xohishi yoʻq; moyil emas, istamaydi. Aslida Shodmon otaning beshikka koʻngli yoʻq edi. — H. Nazir, Koʻrmana
Koʻngli keng 1. Har narsaga siqilavermaydigan, tashvish tortavermaydigan. U koʻngli keng, vazmin boʻlishni, ancha-muncha narsani ichiga bemalol sigʻdirib, hech narsa koʻrmagandek boʻlib yurishni havas qiladi. — P. Qodirov, Uch ildiz
Koʻngli koʻtarilmoq (yoki oʻsmoq) Ruhlanmoq, ruhi, kayfiyati koʻtarilmoq, ruhi yengil tortmoq; xursand boʻlmoq. Sidiqjon isitmasi tushganidanmi yoki kampirning mehribonchiligidanmi, koʻngli koʻtarilib, taʼbi ochilganidanmi, juda yengil tortdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Koʻngli koʻtarmaydi 1. Xohlamaydi, yoqtirmaydi, tabiatiga toʻgʻri kelmaydi. Qarindoshlar, qoʻshnilar — hech kim yoqmas, hech narsani koʻngli koʻtarmas, hech narsani istamas edi. — Oybek, Nur qidiribYogʻli ovqatni koʻnglim koʻtarmay qoldi.
Koʻngli ochiq yoki ochiq koʻngil 1. Istagini, xafa yoki xursandligini yashirmaydigan; tortinmay gaplashaveradigan. Yoʻlchining koʻngli ochiq, sodda yigit ekanini bilib, bolalar birin-sirin yaqinlasha boshlaydilar. — Oybek, Tanlangan asarlar ;odamlarga juda mehribon, koʻngli ochiq, qotmagina chol edi. — S. Karomatov, Oltin qum
Koʻngli oq yoki oq koʻngil Birovga yomonlikni istamaydigan; begʻaraz, yuragi toza, sofdil. Oq koʻngil odam.— Salimboyvachchadan qilcha shubhalanmang, — qatʼiy dedi Tantiboyvachcha, — uning koʻngli oq. — Oybek, Tanlangan asarlar
Koʻngli ogʻrimoq Xafa boʻlmoq, ranjimoq.
Koʻngli sovimoq (yoki qolmoq, qaytmoq) Avvalgi yaxshi munosabati, mayli yoʻq boʻlmoq, ixlosi qaytmoq, sevmaydigan, yoqtirmaydigan boʻlib qolmoq. Doʻstidan koʻngli sovidi.[Abdishukurning] Keyin Madrasa ilmlaridan koʻngli soviy boshladi, chunki imom boʻlish uni sira qiziqtirmadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Koʻngli sof (yoki toza) [Gulnor:] Oʻzimdan ortiq sizga ishonaman. Siz koʻngli toza yigit, bilaman. — Oybek, Tanlangan asarlar
Koʻngli sust ketdi Juda ham havasi keldi, totib koʻrgisi, yegisi yoki ichgisi keldi. Anorga koʻnglim sust ketdi.
Koʻngli tinchidi
Koʻngli tor 1. Har narsaga siqilaveradigan, tashvishlanaveradigan; serjahl;
Koʻngli tosh yoki tosh koʻngil Rahm-shafqati yoʻq, berahm, shafqatsiz; bemuruvvat. [Fotima:] Zolim, rahmsiz, tosh koʻngil! — S. Ayniy, Qullar
Koʻngli toʻlmoq Mamnun boʻlmoq; qanoat hosil qilmoq, tinchlanmoq. Muhiddin aka allanimadan xursand boʻlib, koʻngli toʻlib chiqib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Koʻngli toʻq Gʻam-tashvishdan xoli, xotirjam. Elga qoʻshilganning koʻngli toʻq, eldan ajralganning beti yoʻq. — Maqol— Bektemirdan koʻnglim toʻq, — dedi Ali tajang, — kallasi ishlaydi. — Oybek, Quyosh qoraymasIshonchlaringizni oqlayman, koʻngillaringiz toʻq boʻlsin. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Koʻngli xira U smena oxirida bir oz yengil tortdi-yu, lekin koʻngli hamonxira edi. — A. Muxtor, Tugʻilish
Koʻngli chopmoq 1. Tabiatiga, didiga mos kelmoq, muvofiq deb bilmoq, yoqtirmoq. [Gulsumbibi:] Duradgor yigitning onasi qatnay-qatnay, tinka-madori quridi. Ayniqsa, oʻshanga koʻnglim chopgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar ;— Qaygʻurma, Oftob kuyoving bunchalik suluv boʻlsa chimildiqda pechakguldek boʻlib, eriga chirmashganini koʻrarmiz! — Oh, opajon, — dedi umidsizcha oyim, — mening bunga koʻnglim chopmaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Koʻngli choʻkmoq Ruhi tushib ketmoq, umidsizlikka berilmoq; oʻksimoq, afsuslanmoq. Bolaning koʻngli choʻkdi.Hayotning koʻngli choʻkib ketdi, lekin umid ipini uzgisi kelmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Koʻngli yumshamoq Achinib rahmi kelmoq; achchigʻidan, qahridan tushmoq. Mehri yurak-yuragidan ezilib, dadasining koʻnglini yumshatish yoʻllarini qidirardi. — Sh. Rashidov, Boʻronday kuchli
Koʻngli yumshoq yoki yumshoq koʻngil
Koʻngli yarim (ta) Gʻam-tashvish bilan ruhan ezilgan, dilshikast. — Qoʻy endi, ozor berma, koʻngli yarimta, — degan edi, Asrorqul qayta avj oldi: — Koʻngli yarimta boʻlsa, miyasi ham yarimtami? — A. Qahhor, Asror bobo
Koʻngli oʻksimoq Xafa boʻlmoq, maʼyuslanmoq. Qizning atrofga javdirab turgan koʻzlari xomush yerga boqdi. Qiz koʻngli oʻksidi. — S. Ahmad, Mehribon
Koʻngli qattiq yoki qattiq koʻngil Shu yoshga kelib, otalik mehrini juda kam koʻrsatgan qattiq koʻngil otaning yuragi birdan erib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Koʻngli qora ayn. ichi qora Qaysi koʻngli qoradan chiqdi bu gaplar? — A. Muhiddin, Koʻngillar
Koʻngli gʻash Taʼbi xira, biror narsadan tashvishli, bezovta, notinch. Koʻngli gʻash, boyagi quvonchli, shirin, ammo tagi yoʻq xayollardan asar ham qolmagan edi. — O. Yoqubov, Muqaddas
Koʻngliga kelmoq 1. Oʻzicha oʻylamoq, xayolidan oʻtmoq. Zoʻrlikni koʻngilga keltirmang. — Sh. Toshmatov, Erk qushiOʻzing bilasan. Axir shunday boʻladi, deb koʻnglimga keltiribmanmi?! — P. Tursun, OʻqituvchiBu gapingiz notoʻgʻri, qori, sizning ilmingiz eskicha ilm Koʻnglingizga kelmasin-u, izvoshga eshak qoʻshib boʻlmaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Koʻngliga ogʻir olmoq Qoʻying-chi oʻzingiz har bir narsani koʻnglingizga ogʻir ola berar ekansiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarQalmoqlarning koʻzicha, sen mendan zoʻr boʻlgin, qanday siyosat qilib gapirsang ham, men koʻnglimga ogʻir olmayman. — Alpomish
Koʻngliga tegmoq (yoki urmoq) Bular hammasi ham koʻngilga urdi, shekilli, gulzorlar boʻylab bogʻni aylana boshladi. — Oydin, Fonar tagida.
Koʻngliga qaramoq Raʼyiga, xohish-istagiga muvofiq ish tutmoq. Mana shunaqa-da, bolaning koʻngliga qarayversangiz, haddidan oshib ketadi. — Oydin, Oʻzi monand
Koʻngliga qil (ham) sigʻmaydi
Koʻngliga qoʻl solib koʻrmoq
Koʻnglida kiri yoʻq Yuragida bori yuziga tepib turadigan bunday kishilarni, koʻnglida kiri yoʻq, deb maqtaydilar. — P. Qodirov, Uch ildiz
Koʻnglidan kechirmoq (yoki oʻtkazmoq) Xayolidan oʻtkazmoq, oʻylamoq. Endi bu hayot nimaga kerak? degan fikrni koʻnglidan kechirgandi. — O. Yoqubov, Tilla uzukTegirmonga tushsa, tirik chiqadigan odam, deya koʻngildan oʻtkazardilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Koʻnglidan chiqarmoq 1. Butkul unutib yubormoq; oʻylamay, eslamay qoʻymoq. Aslida esa Xolmurod sevgan qizidan hali-veri judo boʻlishni ham, u ni koʻnglidan chiqarib yuborishni ham istamasdi. — P. Tursun, OʻqituvchiBola bechoraning dilini ogʻritgan edim Oʻlmasam. bir yaxshi ish qilib, koʻnglidan chiqarib yuboraman. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar
Koʻnglini buzmoq Xafa, gʻamgin qilmoq, gʻamga botirmoq. Bir yosh ayolning gʻam va hasrat bilan toʻla yor-yori alohida eshitilar, odamning koʻnglini buzar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Koʻnglini koʻtarmoq (yoki oʻstirmoq) Dilini chogʻ qilmoq, xursand qilmoq, yaxshi kayfiyat bagʻishlamoq; ruhlantirmoq. Bemorning koʻnglini koʻtarib, kechqurun uyiga qaytdi. — T. Ashurov, Oq otBirovi yillab saqlagan yilqi moyi topib kelib, toʻpigʻini silaydi, birovi qiziq-qiziq gaplar aytib, koʻnglini koʻtaradi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik— Xafa boʻlmang, Toʻxta xola, koʻpga kelgan toʻy, — dedi Bozorov, uning koʻnglini koʻtarish. uchun. — I. Rahim, Chin muhabbatBu gap Jumanning koʻnglini oʻstirib yubordi. — A. Muxtor, Tugʻilish
Koʻnglini olmoq 1. Xursand qilmoq. Men birov bilan oshnachilik qilsam, undan jonimni ham ayamay, koʻnglini olmoqqa tirishaman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar[Sidiqjon:] Bunaqa qoʻshmachilik sizlardan keladi. Inʼomjonga Qizimning koʻnglini ol, eridan chiqarib, senga beraman, degan kishidan keladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Koʻnglini ogʻritmoq Xafa qilmoq, ranjitmoq. Uka, men uch-toʻrt kundan keyin Fargʻonaga joʻnayman. Lekin san cholning koʻnglini zarracha ogʻritma, durustmi? — Oybek, Tanlangan asarlar.
Koʻnglini topmoq Istak-xohishiga mos tushadigan ish yoki harakat bilan oʻziga moyil qilmoq, oʻzidan xursand qilmoq. Kattarogʻini aka de — qoʻltigʻiga kir, kichikrogʻini uka de — qoʻltiqqa ol, koʻnglini top. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Koʻnglini eritmoq Dilini, qalbini eritmoq, yumshatmoq.
Oʻrgangan koʻngil oʻrtansa qoʻymas Kishi biror narsaga oʻrganib, odatlanib qolsa, garchi u ziyon boʻlsa ham, uni tark etolmaydi, degan maʼnoda ishlatiladigan matal (asosan yaramas odatlar haqida).

Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat

KOʻNGIL

Dil, yurak, qalb.GÖNÜL

Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat

koʻngil

сердце, душа

koʻngil bilan с душой
chin koʻngildan от чистого сердца
koʻngildan koʻngilga yoʻl bor посл. от сердца к сердцу дорога найдется
koʻngil qarimaydi сердце (душа) человека не стареет (т.е. если даже он стар, то в душе себя всегда чувствует молодым)
koʻngil koʻngildan suv ichadi погов. душа с душой роднится; дружба для человека как бальзам для души
koʻngli qoraning yuzi qora погов. (букв. у кого душа черная, у того и лицо черное) недоброжелательный человек не может прямо смотреть в глаза людям
oʻyin, oʻyin, oʻyinim, koʻngil ochar toʻyinim загадка игра, игра, ты мой дружок, раскроет душу узелок (Загадка)
koʻngli boʻshlik qilmoq проявлять мягкосердечие, мягкотелость
koʻngli ochiq душа нараспашку
koʻnglida kiri yoʻq (odam) добродушный; добросердечный (человек)
koʻngildagidek то, что надо
koʻngli qattiq (odam) жестокосердный, неотзывчивый (человек)
koʻnglini gʻash qilmoq расстраивать
koʻngli buzuq (odam) недоброжелательный (человек)
koʻngli buzilmoq расстроиться
koʻnglini eritmoq смягчить сердце (чьё-л.)
koʻnglini tinchitmoq успокаивать, утешать
koʻnglini olmoq угождать; завоёвывать (чью-л.) симпатию
koʻngli toʻq он уверен, он спокоен
koʻngli yoʻq ему не хочется, он не любит
koʻnglini koʻtarmoq поднимать настроение, ободрить, успокаивать
koʻngliga yoqmoq нравиться
koʻngliga tegmoq надоесть, опротиветь
koʻngildan chiqarmoq забыть, забывать, прощать
koʻngilga ogʻir olmoq болезненно реагировать, тяжело воспринимать
koʻngil yarasi душевная рана
koʻngil qoʻymoq 1) увлекаться (кем-чем-л.); 2) влюбиться, полюбить (кого-л.)
koʻngli yoz boʻldi букв. на душе наступило лето (говорится при большой радости)