Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ЁʻҚ» бўйича 2538 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

193 та
ёқмоқ
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

фл. 1. 1 Ёндириб, ўт, аланга ҳосил қилмоқ, ёндирмоқ; куйдирмоқ.

Қоғоз ёқмоқ. Ахлатни ёқиб юбормоқ.

Ҳовлига олов ёқиб, чилдирмангни қизит. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Салимбойвачча] Аравага ўтирмасдан бурун гугурт ёқиб, папирос тутатар экан, Ёрматга кўзи тушди. — Ойбек, Танланган асарлар

Қози, калласи эзилган илондай тўлғаниб, элликбошига қичқирди: — Синдир ҳамма-сини! Ташқарига чиқар! Ёқ, ўт қўй! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Нур, ёлқин ҳосил қилмоқ, ёритмоқ.

Электрни ёқмоқ.

Николин қўл фонарини ёқиб, бегона ҳамшира билан бирга ярадор командирга ёрдам кўрсатишга киришди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Зубайда шам ёқди. — Ёшлик

3. Ўт, олов ёрдамида қиздирмоқ, иситмоқ.

Плита ёқмоқ. Печка ёқмоқ.

4. Қиздириб ҳаракатга келтирмоқ; ўт олдирмоқ.

Моторни ёқмоқ. Тракторни ёқмоқ.

  • Жонини ёқмоқ Шу элатда бир бола бор, Бай-бай, жонимни ёқади. — Оқ олма, қизил олма
  • Уруш оловини ёқмоқ
  • Чироғини ёқмоқ Ишини давом эттирмоқ. Бошқа фарзандим ёʻқ, худо умр берсин, ишқилиб, чироғимни ўша ёқсин. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юрагига (ёки қалбига) ўт ёқмоқ Ҳаяжонга солмоқ, тўлқинлатмоқ; руҳлантирмоқ. Водийнинг манман деган раислари юрагига ўт ёққан киши Полвон ака Қозоқов бўлади. — Ўзбекистон қўриқлариУмид ўша қалбига ўт ёққан қизга тикилиб қолди. — Мирмуҳсин, Умид
Тўлиқ мақола →
ёқа
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. 1 Соҳил, қирғоқ; бўй, лаб.

Ариқ ёқаси.

Элгелди қамишзорни оралаб, кўл ёқасига чиқди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Каналнинг икки ёқаси бўйлаб қурилган икки қаватли бинолар шу қадар кўркам, шу қадар чиройлики — Н. Сафаров, Саодатнинг қиссаси

2. Чет, чекка, ён.

Кўча ёқаси.

Ёʻлнинг икки ёқасида тераклар шовуллайди, булбуллар сайрайди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Шу куни у бир тепалик ёқасига бориб етгандагина, шамол бир оз пасайди. — Ғ. Расул, Адолат

  • Жар (ёки чоҳ) ёқасида
  • Ўлим ёқасида Бирор хавфли, ҳалокатли воқеа-ҳодисанинг бошланишига, содир бўлишига яқин қолган пайтда, ҳолатда. Содиқ ҳам ўлим ёқасида. Энди сиз билан иккимизгина қолдик. — А. Қодирий, Ўтган кунларЎлим ёқасида жон олиб, жон берган йигит бу кунларни озмунча ўйлаганмиди? — С. Аҳмад, Уфқ
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 193 →

Таърифлар ичида

1963 та
беланги

беланги Бели майиб бўлган ёки оғир ишдан белини кўтара олмай қолган. Беланги от. Оғир тош кўтариб, беланги бўла ёздим. Ёʻқ-ёʻқ, ҳовлиқма! Бердисини айтгунча,

ёрилмоқ

ёрил Ёрмоқ 1, 2 феълининг ўзлик ва мажҳул нисбатлари. Тўнкаларни кавлаб, бир чеккадан ёрилса, талай ўтин беради [деди Мирзакаримбой]. Ойбек, Танланган асарлар айн.

бош

бош Тананинг бўйиндан юқориги, олдинги (одамда, ҳайвонларда) қисми; калла. Бош косаси (анатомия). Бош мия. Бош кийимлар магазини. Дўст бошга боқар, Душман — ой

бисот-бағал

бисот-бағал Барча бор нарсалар, бор-ёʻқ бойлик. Эртами-индин Дилдор албатта кетади. Бисот-бағални шипириб, уйни шип-шийдон қилиб кетади. С. Аҳмад, Уфқ

бағиз

бағиз кам қўлл. Нуқсон, айб, камчилик; баҳона. [Бой] Ҳе ёʻқ-бе ёʻқ ўшқиради, ҳар нарсадан бағиз топиб, болаларни койийди. Ҳ. Нуъмон ва А. Шораҳмедов, Ота

топган-тутган

топган-тутган Ишлаб-кучлаб топилган, тўпланган бор-ёʻқ нарса; жамғарма, буд-шуд. Топган-тутганим сизники. Эндиликда чол-кампир топган-тутганини Топилга атаган, бут

Ҳаммасини кўриш · 1963 →

Эртаклар

328 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 328 →

Шева материаллари

54 та
барлама
Қорақалпоғистон Республикаси · ёʻқлама, синф журнали
барлама
Қорақалпоғистон Республикаси · ёʻқлама
бенақиш дашшў
Фарғона вилояти · нақшсиз дасцҳў

Мискарликда чилопчининг ҳеч қандай гул-нақши ёʻқ тури

Ҳаммасини кўриш · 54 →