Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«SOʻYMOQ» boʻyicha 50 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik
Tildan
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Fransuzcha Turkcha
Tilga
Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Arabcha Turkcha

Lugʻat maqolalari

30 ta
soʻymoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Boʻgʻziga tigʻ tortib oʻldirmoq, boʻgʻizlamoq.

Qoʻy soʻymoq.

Tovuq soʻymoq. Chumchuq soʻysa ham, qassob soʻysin. — Maqol

Latifjon: Xoʻp boʻladi, dodxoh Boʻrdoqini soʻyishga qassobni chaqiraymi? — Hamza, Tanlangan asarlar

[Hoji:] Qudalaringni nima bilan kutishni boʻlsa, oʻzing bilasan: tuya soʻyib charlaganingda ham, kelmaydirgan kishilar! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Kesmoq, boʻlaklamoq, kesib-kesib qoʻymoq. (asosan, qovun, tarvuz, anor va shu kabilar haqida).

Qovun soʻymoq.

Kamoliddin maxdum nonni ushatib, patnusdagi anorni oldi-yu, avaylab soʻya boshladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Roʻzi polvon handalakni epchillik bilan soʻyib, mehmonlarning oldiga qoʻydi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

  • Pichoqsiz (yoki tigʻsiz) soʻymoq Qattiq alam yetkazmoq, azob bermoq. Insofsizlar, meni tigʻsiz soʻydilaring. — Sharq yulduzi
  • Oʻtmas pichoq bilan soʻymoq
Toʻliq maqola →
soy
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Ikki adir yoki togʻ oraligʻidagi, koʻpincha oqar suvlar harakati va boshqalar natijasida hosil boʻlgan pastlik joy, suv yoʻli, vodiy.

Boy boyga boqar, suv soyga oqar. — Maqol

Hozir koʻklam kunlari: qirlar, soylar koʻk-qizil pushti, goʻlos va tagʻin allaqancha rangli chechaklar bilan ustlarini bejab, oshiqlarga yangi hayot, yangi umid berdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Shunday vodiyda, pastlikda doimiy yoki mavsumiy oqadigan kichik daryo, ariq, irmoq.

Soy suvi. Soyda choʻmilmoq. Soydan kechib oʻtmoq.

Choy toʻkilib, soy boʻlmas, yulduz yigʻilib, oy boʻlmas. — Maqol

U bomdodni ado etgach, xarsang toshlar oralab sharqirab oqayotgan soy boʻyiga tushib, tabiatning mislsiz jamolini tomosha qildi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. maxs. Miltiq stvoli ichidagi burama ariqcha.

Toʻliq maqola →
soya
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Dukkaklilar oilasiga mansub, loviyaga oʻxshash bir yillik oʻsimlik va uning oziq-ovqat sanoatida keng qoʻllanadigan doni.

Soya unidan sut, tvorog, qandolat mahsulotlari tayyorlashda foydalaniladi. — OʻzME

  • Soya solmoq (yoki tashlamoq) 1. Soya bermoq, soya hosil qilmoq, soya qilib turmoq. Shipga osigʻliq qirqinchi chiroqning qalpogʻi uy devorlarining tepa yogʻiga choʻziq soya solgan. — H. Gʻulom, MashʼalU [Aziza] quyuq soya tash-lagan daraxt ostiga oʻtirib, xayolga toldi. — Yoshlik— Kumush menga tik qarolmas, yuzlariga xijolat soya solgan edi, — dedi Kamoliddin. — T. Jalolov, Oltin qafas
  • Soya qaytdi Kun yarmidan ogʻdi, kechga qarab ketdi. Kechki payt, soya qaytganda, Anzirat xola unga [Sidiqjonga] darichaning oldidagi supaga joy qilib berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Oftobni soyaga yetkazmay (yoki keltirmay) Bir zum ham kechiktirmay, darhol. [Xolmat:] Tasaddugʻingiz ketay. Doʻppisini olib kel, desangiz, axir biz jallod kimning ajazi yetsa, poyqadamingizda oftobni soyaga yetkazmay, boshini kesib keltiramiz-da! — Hamza, Boy ila xizmatchi
  • Soyada qoldirmoq Oʻz ustunligi bilan kimsani panada, orqada qoldirmoq. Yillar oʻtgan sari Islomxonning taʼrifi koʻp ustalarni soyada qoldirib ketdi. — M. Ismoiliy, Odamiylik qissasi
  • Soyada qolmoq Panada qolmoq, koʻzga koʻrinmay, chetda qolib ketmoq. Joʻra polvon brigadasiga andijonlik polvonlarni tanlab olgan edi, ammo birontasi Azizxonga yetolmas, uning soyasida qolib ketardi. — S. Ahmad, Ufq
  • Soyasi yupqa 1. Nozik, nimjon, zaif; [Gulchehra:] Kelin-poshshaning soyasi juda yupqa, til tekkizmanglar unga. — Oybek, Ulugʻ yoʻl
  • Soyasiga koʻrpacha solmoq (yoki salom bermoq) 1. Juda ham hurmat qilmoq, hurmatini joyiga keltirmoq. — Qoʻrqdingizmi? — deydi Abdujalil tegirmonchi oʻz daʼvosiga asos solib, — qishloq xalqi bizning soyamizga salom beradi. — A. Qodiriy, Obid ketmonU [Yaxshiboyev] keldi nima-yu kelmadi nima, bogʻ qilmoqchi boʻlsa, ana, mendan boshqa mingta bogʻbon bor, soyasiga koʻrpacha soladigan shogirdlari koʻp, mayli, oʻshalar ekib, oʻshalar koʻkartirib bera qolsin. — M. M. Doʻst, Lolazor
  • Oʻz soyasidan qoʻrqmoq (yoki choʻchimoq, hadiksiramoq, hurkmoq) Har narsadan qoʻrqmoq, juda ham qoʻrqoq boʻlmoq. Qoʻrqoq ot soyasidan hurkar. — MaqolYaxshi emas, Farmonqul aka, nega quyonga oʻxshab oʻz soyangizdan hadiksiraydigan boʻlib qoldingiz? — S. Mahkamov, Shogird
Toʻliq maqola →
soyuz

ot esk. Ijtimoiy birlashma, uyushma; jamoat tashkiloti.

Mening asarimni yuksak mukofotga tavsiya etgan Oʻzbekiston yozuvchilar soyuziga, Toshkent davlat universitetining filologiya fakulteti studentlariga, asarga katta baho bergan hamkasblarimga chuqur minnatdorchilik bildiraman. — A. Qahhor, Asarlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 30 →

Taʼriflar ichida

10 ta
bepichoq

bepichoq Pichoq ishlatmasdan, pichoqsiz. Bepichoq soʻymoq Ruhan ezish, azoblash. Sen-ku alvastisan, zarli boʻlib qolsa, otangniyam sudrab chiqasan. Bepichoq soʻyasan, lek

soʻqim

so‘qim Soʻyish uchun semirtirilgan, boʻrdoqi qoramol (buqa, hoʻkiz, sigir). Soʻqim goʻshti. Soʻqim soʻymoq. Soʻqimga boqmoq. Xaloyiqqa endi ob-u osh berdi, Qancha qoʻy-u

boʻgʻizlamoq

bo‘g‘izla Boʻgʻziga pichoq solmoq, soʻymoq. Yumalatsam, joni yoʻq, Boʻgʻizlasam, qoni yoʻq (xamir). Sevinchning zoʻridan bitta qoʻyni boʻgʻizladik. Yoshlik Cholim, Kimsan

Hammasini koʻrish · 10 →

Ertaklar

9 ta
Dunyoda yoʻq hunar
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal yigit podshohning qiziga uylanish uchun dunyoda yoʻq hunarni oʻrganishi kerak boʻladi. U turli qiyofalarga kira oladigan sehrli hunarni egallaydi va k

Epchil oʻtinchi va makkor eshak
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda epchil oʻtinchi va uning eshagi hamda tuyasi oʻrtasidagi qiziqarli voqealar tasvirlanadi. Eshakning makkorligi va boshqa hayvonlar bilan doʻstlashuvi

Hunardan unar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podshoh kambagʻal qizga uylanish uchun hunar oʻrganadi. Keyinchalik, oʻsha hunar uning hayotini saqlab qolishiga va mamlakatidagi sirli yoʻqolishlarni fosh

Hunarliga oʻlim yoʻq
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda hunarning inson hayotidagi muhim oʻrni, hatto podshoh uchun ham zarurligi koʻrsatiladi. Podshoh hunar oʻrganib, oʻz hayotini va mamlakatini qutqaradi

Kiyik
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda togʻda yashovchi kiyikning bolalarini boqish uchun ovqat izlab, qopqonga tushib qolishi va uning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ertakda mehribonl

Mislabu
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning farzandsizligi va toʻtiqushning sarguzashtlari orqali boshlangan bu ertak, goʻzal Mislabuni izlab topish yoʻlidagi qiyinchiliklar va podshohni

Hammasini koʻrish · 9 →

Sheva materiallari

1 ta
bixlä-
Qashqadaryo viloyati · soʻymoq

soʻymoq (jargon)