Поиск

fl. 1. Qora tusga kirmoq; qora rang olmoq (

Oq kishmish, qora kishmish, Kishmish qorayib pishmish. — Qoʻshiqlar

Tutab yotgan tutundan gʻorga kiraverishdagi toshlar qorayib ketgan. — Mirmuhsin, Meʼmor

Shox-shabbalari uchgan, yongʻindan qoraygan oʻrmonlar tuman orasida vahim bir sukut saqlardi. — Oybek, Quyosh qoraymas

2. Qoraga moyil, toʻq rang olmoq (

Yoʻlchi quyosh va dala shamoli bilan bir oz qoraygan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Xolmatjon suvsizlikdan qorayib ketgan bir tup niholni sugʻurib olmoqchi edi, ildizi bilan chiqmay, boʻgʻzidan uzildi. — S. Ahmad, Ufq

3. Ifloslantiradigan narsalar qoplab, oʻz tiniqligi, toza rangini yoʻqotmoq; xira, kir tusga kirmoq.

Joʻravoy avvaliga pinagini buzmaydi, qorayib ketgan doʻppisini boshidan olib, kaftiga bir uradi-da, qayta kiyadi. — Gazetadan

Ovqat pishdi. Qozonning rangi chiqib qoraygan goʻjaga qatiq ham rang kirgizolmadi. — A. Qahhor, Anor

Yaxshiyamki osmon bor — yerdan koʻtarilgan qancha-qancha gʻuborlarni yutgani bilan qorayib ketmaydi. — Mirmuhsin, Topilgan husn

4. Qorongʻilik bilan qoplanmoq; qorongʻilashmoq.

Quyosh bota boshlar gavjum qirlarga Qoraya-qoraya toʻshalar oqshom. — A. Oripov, Yurtim shamoli

Ertasi atrof qorayarkan, Jondor vagonchini oʻz pinjiga olib, suhbatga joʻnadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Boshqa narsalardan ajralib yoki gʻira-shira koʻrinmoq, sharpasi koʻrinmoq.

Chodir yonida soyadek qorayib turgan kishi oldida toʻxtab, engashib, uning betiga qaradi. — S. Ahmad, Ufq

ikki tomondagi togʻ choʻqqilari osmon sathida elas-elas qorayib koʻrinar edi. — O. Yoqubov, Izlayman

fl. 1. Eni, hajmi kichrayib, siqilib kichik tortmoq, kengligi qisqarmoq, tor boʻlmoq.

Koʻylak yuvilib torayibdi. Yoʻl torayib qolibdi.

Orol maydoni asosan sayoz janubiy va sharqiy qismlar hisobiga torayib bormoqda. — Fan va turmush

Tamaki chekish orqasida tomirlar torayishi bilan birga, tomirlarning devori ham oʻzgaradi. — Fan va turmush

2. koʻchma Ish koʻrish, vazifa doirasi qisqarmoq, cheklanmoq.

Ish doirasi toraydi. Huquqi toraydi.

ot Chumchuqsimonlar turkumiga mansub, gala-gala boʻlib uchadigan qora qush.

Chugʻurchuq, zagʻizgʻon, qorayaloq kabi qushlar qora gilos shoxlaridan nari ketmas, bogʻcha toʻrini doim chugʻur-chugʻur ovozlar bosib yotardi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

fl. Qoraymoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Toraymoq feʼlining orttirma nisbati.