Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«NAZ» boʻyicha 255 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

191 ta
nazd
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda
  • Nazdida 1. Oldida, qoshida. Azizbekni qoʻlga tushirib berish bilan qipchoqlar nazdida ham Yusufbek hojining qadr-u qiymati yuqorilangan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar;Oʻshanda bu qiz uning nazdida farishtadek boʻlib jonlangan, xayolida allanechuk muqaddas bir iz qoldirgan edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Toʻliq maqola →
nazm
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Sheʼriy asar; sheʼriyat, poeziya janri.

[Abdishukur] Shoirlik isteʼdodidan tamom mahrum boʻlishiga qaramay, u millatni uygʻotish uchun vazni buzuq, fikri sayoz, rangsiz nazmlar yozdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
nazr
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Savob uchun yoki biror muddao bilan xudo yoʻliga atalgan yoki berilgan narsa.

Bir machit hovlisidagi qayragʻoch tagida nazrga qoʻy soʻyilar edi. Ular shu yerda toʻxtashdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Toleim qursin, deb yondim, kuydim. Folbinlarga bordim, aziz-avliyolarga nazr atadim. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Azayimxon, domla va shu kabilarga oʻqib, dam solib qoʻyganligi va boshqalar amallari uchun beriladigan haq, mol yoki pul.

Sen ham oʻsha hindini topasan va nazrini berib, yaxshilab qaytariq qildirasan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Nazri naqdona boʻlmasa, koʻnglim ham joyiga tushmaydi, ish ham yurishmaydi, — dedi Hoji xola. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Xayr-sadaqa.

Koʻz ogʻrigʻi uni [devonani] choʻchitmas uchun naridan turib, yonchigʻini kavlay berdi: — Sizga nazrim bor. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Savob uchun yoki maʼlum narsa evaziga oʻzini-oʻzi yoki farzandini maʼlum shaxsga, tabarruk joyga bagʻishlash.

Hamma gap shundaki, Yodgor ota Karomat, Adolat otliq ikki qizini birdaniga Nurmatjonning otasi Toshxoʻja eshonga nazr qilgan edi. — A. Qahhor, Asarlar

Kuni kecha mozorga bir malikayi zebo chehra nazr etildi. Shu ojizani ertagayoq haramingizga oʻzim keltirib topshiraman. — K. Yashin, Hamza

Qurbon otaning yigitlik hayoti yakuni shuki, bu dunyo boʻlmadi, endi oxiratdan ham quruq qolmay, deb oʻzini-oʻzi Saidahmadxon degan eshonga nazr qilgan. — A. Qahhor, Asarlar

Toʻliq maqola →
nazar
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Koʻz qarashi; nigoh.

Nazar solmoq. Nazar tashlamoq.

Yigitning sovuq nazari Madaminxoʻjani shoshirib qoʻydi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Yoʻlovchi yoshlarni birma-bir nazaridan oʻtkazarkan, atrofga alanglab soʻradi: — Idoralaringiz qayerda, yigitlar? — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bizning ishimizga ham bir nazar solsangiz-chi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Sidiqjon qip-qizarib ketdi va Zunnunxoʻjaga gapirsangiz-chi! degan mazmunda nazar tashladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Oʻqituvchi leksiyaning yarmiga kelganda Yoʻldoshga egilib turgan Hasanga nazari tushdi. — Iboxon, Ulugʻ kun

2. (faqat egalik qoʻshimchasi bilan) Voqea, hodisa, kimsa, narsa va shu kabilar haqidagi subyektiv fikr, ularga boʻlgan qarash.

Xoʻjayinlar nazarida xizmatkor — yarim odam. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ishlar Elmurodning nazarida koʻngildagidek davom etayotganga oʻxshar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Nazar (erkaklar ismi).

  • Nazar(i)ga (yoki nazari) ilmaydi Mensimaydi, pisand qilmaydi. Menday bir mushtipar kampirni nazaringizga ilib kelibsiz, rahmat. — S. Anorboyev, Oqsoy
  • Nazarga olmoq yoki nazarda tutmoq Eʼtiborga olmoq, hisobga olmoq. Oʻsha vaqtdagi turmush, oʻsha sharoitdagi bolalikni nazarga olganda, uni kichik mehnatkash deyish mumkin edi. A. Qahhor, Oltin yulduz.
  • Nazardan qolmoq Eʼtibori yoʻqolmoq, xayrixohlik, yaxshi munosabatdan ayrilmoq.
  • Nazari past yoki past nazar
  • Nuqtayi nazar 1. Qarashlar sistemasi, voqea va hodisalarni anglash usuli; konsepsiya. Masalaga moddiy manfaatdorlik nuqtayi nazaridan yondashmoq;Iqlim nuqtayi nazaridan Oʻzbekistonning oʻziga xos xususiyatlari bor.
  • =dan qatʼi nazar Biror narsaga bogʻliq boʻlmagan holda.
Toʻliq maqola →
nazla
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Koʻz yoki burun shilliq pardasining yalligʻlanishi, tumov natijasida koʻz yoki burundan oqadigan shilimshiq sariq suv.

Oʻrta Osiyo xalqlari nazla yoxud koʻk suv deb nom bergan koʻz kasalligi bor. — T. Qosimov, Koʻzingizni ehtiyot qiling

2. Koʻz kasalligining nomi; glaukoma.

Tabiblar: Safro miyaga ursa — jinni, nazla koʻzga tushsa — koʻr qiladi, deyishadi. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

Toʻliq maqola →
nazira
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Oʻzidan oldin oʻtgan yoki zamondosh adib asariga oʻxshatib yoki unga javob tariqasida yozilgan yangi asar.

Shoir gʻazaliga yozilgan nazira.

Odatda, u bir gʻazal aytar, kelasi anjumanda shoiri zamonlar mazkur gʻazalga nazira bogʻlar edilar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Nazira (xotin-qizlar ismi).

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 191 →

Taʼriflar ichida

10 ta

Hammasini koʻrish · 10 →

Ertaklar

26 ta
Bahrom va Sherzod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Donishmand choʻpon
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podshohning otlari oriqlab qolishi ortidan yuzaga kelgan voqea donishmand choʻponning aql-zakovati bilan bogʻliq qiziqarli sarguzashtlarga aylanadi. Choʻpon

Donishmand yigit
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning adolatsiz hukm chiqarish usuli va donishmand yigitning dushmanlari tomonidan tuzoqqa tushirilishi tasvirlanadi. Yigit oʻz aql-zakovati bi

Duradgor bilan tikuvchi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda hunarmand doʻstlar oʻrtasidagi raqobat va muhabbat hikoya qilinadi. Tikuvchi oʻz mahorati tufayli malikaga uylanib, podshohlikka erishadi.

Hammasini koʻrish · 26 →

Sheva materiallari

28 ta
aytim//aytuv
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qo'shiq

xalq og'zaki ijodining nazmiy bir janri — qo'shiq

aŋarmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qarab turmoq, nazorat qilmoq

qarab turmoq, nazorat qilmoq

genamas
Andijon viloyati · mensimas

e’tiborsiz, past nazar bilan qarovchi, mensimaydigan

kanazira
Fargʻona viloyati · kanazira

kanaga o'xshatib yasalgan zira

Hammasini koʻrish · 28 →