Qidiruv

ot 2. Soʻzning mazmun tomoni, soʻz bilan ifodalangan tushuncha.

Soʻzning toʻgʻri maʼnosi. Soʻzning koʻchma maʼnosi.

Men, odatim boʻyicha, soʻzlarning maʼnolarini va nomlarning nomlangan narsa bilan munosabatini bilishga qiziqqanimdan: — U qishloqni nega Tezguzar deb ataganlar? — deb soʻradim. — S. Ayniy, Esdaliklar

3. ayn. Mazmun.

Gavhar bu gapdan qoʻlimdan kelsa, yordamimni ayamayman degan maʼnoni uqdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Unsin qoshini chimirib, yalt etib Gulnorga qaradi, lekin soʻnggi jumlaning maʼnosini, nechundir, soʻramadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Baʼzi xatti-harakat va shu kabilardan anglashiladigan narsa; ifoda.

Xotin uning harakatidan oʻpich ber degan maʼnoni angladi-da: — Shuni toʻgʻri ayta qolsangiz, nima boʻlar ekan! — dedi. — A. Qahhor, Mayiz yemagan xotin

Uning vajohatidan nega kelding, degan maʼno borligini Aziza tushundi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

5. Biror narsaning mohiyati, nima ekanligi; mohiyat.

Samandarov zaharxanda qildi: — Bu qanaqa musobaqa boʻldi? Musobaqaning maʼnosini tushunasanmi oʻzing? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Demak, irsiyatning maʼnosi — oqsil sintez qilish qobiliyatining nasldan naslga oʻtishidir. — Fan va turmush

ot din. Arablar islomdan ilgari sigʻingan sanam — maʼbudalardan biri (yana q. lot I).

sft. 1. Maʼnosi boʻlgan, biror maʼno bildiradigan.

Maʼnoli gap. Chuqur maʼnoli ibora. Koʻp maʼnoli soʻz.

2. Chuqur mazmunga ega boʻlgan, sermazmun.

Odamshavanda, gapi, soʻzi maʼnoli bu xasta yigitni Yoʻlchi yaxshi koʻrar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Biror maʼno ifodalaydigan, biror narsaga ishora qiluvchi, shamali.

Maʼnoli nigoh.

Hakimboyvachcha labini tishlab, ukasiga maʼnoli qarab qoʻydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Aql-idrok, mulohaza bilan ish qiladigan, jiddiy, bamaʼni.

Maʼnoli odam.

sft. ayn. Maʼnoli.

Uning [Tohirjonning] kattalashgan qora koʻzlari chiroqda allaqanday umidsiz, lekin maʼnodor yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Elmurod Oyimxonning maʼnodor, tekshiruvchi savollaridan zavqlanib ketdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

sft. Maʼnosi yoʻq, maʼno chiqmaydigan; mantiqsiz, bemaʼni.

Maʼnosiz gap. Maʼnosiz ish.

Yoʻlchi qayoqqa bosh urishni, kimning yoqasidan tutishni bilmay tentib yurdi Endi uning xayolida hamma narsa boʻsh va maʼnosiz edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot Maʼnosi bir, maʼno jihatidan teng yoki yaqin.

Maʼnodosh soʻzlar.

Keltirilgan misollardagi mador — kuch-quvvat, quvonmoq — suyunmoq maʼnodosh soʻzlarining barchasi oʻz maʼnolarida qoʻllangan. — OʻTA