Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ҒАР» бўйича 334 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

210 та
гар
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

Агар.

Душманинг гар мўр эса, Сен бўлмагил андишасиз. — Ҳамза

Шу ишга гар қилса қасд, Расо ишга тушса бас. — З. Диёр

Тўлиқ мақола →
ғарб
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

рвш. 1. Дунёнинг тўрт томонидан бири; шарққа қарама-қарши томон, қуёш ботадиган томон; кунботар.

Ғарбдан эсган шамол.

Офтоб ғарбга ёнбошлаганда, икки ёʻловчи даштдан чиқиб, тепаликка ёʻл олди. — А. Қаҳҳор, Мастон

2. Маълум бир обект, ҳудуд, майдон, бино ва шу кабиларнинг ғарб томони, ғарбий қисми.

Ўзбекистоннинг ғарби.

Отабек майдонда отини супуриб эгарлар экан, майдоннинг ғарбидаги хароба уйнинг деворидан бир бош кўтарилиб, унга қараб турар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Жарнинг нариги томони бир тепадан иборат бўлиб, жануб биқини маълум Чақар суви билан, ғарби Бўз-сув ва Кўкча ариғи билан ўралган. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Ғарбий. Европа, Ғарбий Европа мамлакатлари.

Жаннанинг ўзи ғарбда тикилган, кўкрак чўнтаги устига лотин ҳарфидан белгилар қўйилган желатка топиб келиб, Умидга кийгизди. — Мирмуҳсин, Умид

Тўлиқ мақола →
гард
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Чанг, ун, кўмир кабиларнинг юқи.

Ун гардин

Тегирмонга кирганнинг кипригига гард илашади. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

дўл тагида шўх айланаётган ялпоқ катта тош атрофидаги ун гардларини сидирар, тегирмон тошининг ғув-ғувида ҳеч нарса эшитилмасди. — Ш. Тошматов. Эрк қуши.

2. Доғ, нуқсон.

Муборак номига гард юқтирмай яшамоқ.

3. Зарра, белги, асар, нишон.

Рўпарамда чордана қуриб ўтирган бу ажойиб мўйсафиднинг бошига йиллар оппоқ гардини аямай тўкибди-ю, лекин вужудини сўндиролмабди. — А. Ҳасанов, Яшариш

Қўшиқчи англаб шу чоғ Темирохун дардини, Чеҳрасига ўрнашган Қайғу, кулфат гардини. — Ғайратий

  • Ўзига гард юқтирмаслик Ўз обрўсига доғ туширмаслик. Ҳамма ҳайрон: ўзига гард юқтирмайдиган, гап тегизмайдиган абжир қиз негадир шунча мазахларга чидаб, индамай юрибди? — ГазетаданОтам умрининг охиригача ўз шаънига, оиласи шаънига гард юқтирмаслик, одамлардан дакки-дашном эшитмаслик учун интилган. — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиман
Тўлиқ мақола →
ғарқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

1. Сувга чўккан, сув қаърига ботган.

Яхши билан ёмон ўртаси фарқдир, Буни билмаганлар дарёга ғарқдир. — Газетадан

2. Бирор нарсага кўмилиб кетган; бурканган, чўмган ҳолатли (ҳолатда).

Тоқи заргарон остидан чарчоқ, пала-партиш хаёлларга ғарқ ўтиб бораркан, ён томондан дўриллаган овоз эшитилди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

Гўё борлиқ тинч ва осойишта дамларнинг лаззатига ғарқ. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

3. Ўзи боғланиб келган сўз (сўз бирикмаси) англатган ҳаракат-ҳолатнинг тўла-тўкис, бутунлай юз беришини, юз берган ҳолатини билдиради.

Рисолат отин кўкариб кетган эрини кўриб қайноқ новвот чой тайёрлаб, босиб-босиб ичирди. Қўлдош отанинг бадани илиб, ғарқ терлади. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

Улоққа ташланганларнинг ўзлариям, отлариям хиёл ўтмай ғарқ терга ботди. — Т. Мурод, От кишнаган оқшом

Узумлар ғарқ пишган, новдаларда олтинланиб, одам кўнглини маст этади. — Б. Барот, Соҳибкорлар

Ҳозир айни ғарқ пишиқчилик пайти. — Газетадан

  • Ғарқ бўлмоқ 1. Чўкмоқ, сув қаърига кирмоқ. Икки кеманинг бошини тутган ғарқ бўлар. Мақол Омон қоламан десанг, қирғоққа чиқ! Чиқмасанг, баринг дарёга ғарқ бўласан/Ж. Шарипов, Хоразм; Бутунлай ипак-атласларга ғарқ бўлган Холжон хола бўйи баробар катта бир ойнага қараб, ўзини томоша қилди. Ғайратий, Довдираш Чуқур хаёлга ғарқ бўлиб ўтирган Зулфизар бир чўчиб тушди. К. Яшин, Ҳамза
Тўлиқ мақола →
ғарт
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

тақл. с. Кескин ишқаланиш ёки урилишдан келиб чиқадиган ёʻғон, дағал товушни билдиради.

  • Ғарт этмоқ Эшик ғарт этиб ёпилди.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 210 →

Таърифлар ичида

7 та
дил

дил . айн. 1 юрак 1. Дил уриши. Дил ўйноғи. Содда сири — тилида, Писмиқ сақлар дилида. Мақол Ичкаридан дилни ларзага солувчи фарёд эшитилди. Ў. Ҳошимов, Қалбинг

қарсоқ

қарсоқ Тулкига ўхшаш, лекин ундан кичикроқ йиртқич ҳайвон. Тулки, қарсоқ ини бир, Ғар, ўғрининг тили бир. Мақол Борса-келмас оролида йиртқичлардан тулки, қарсоқ,

парихон

парихон этн. Пари, жин каби ғайритабиий кучлар ёрдамида беморларни касалликлардан халос қилувчи; дуохон, азайимхон, фолбин. Ўғри қариса — сўфи, ғар қариса — парих

юлишмоқ

юлиш Юлмоқ феълининг биргалик нисбати. Болалар ёввойи ўтларни юлишди. Бир-бири билан уришмоқ, бир-бирини юлмоқ, юмдаламоқ (аёллар ҳақида). Икки кундош уйни хо

лаънат

лаънат Кечириб бўлмайдиган айби, хатти-ҳаракати, оғир жинояти учун билдирилган қаттиқ қарғиш, шундай мазмунда айтилган гап-сўзлар. Раҳмат олган омондир, Лаънат о

Ҳаммасини кўриш · 7 →

Эртаклар

38 та
Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ақлсиздан нодон маслаҳат олар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Эшчонбойнинг жўхорисига Матчонбойнинг туяси кириб кетиши ва уни қандай чиқариш ҳақидаги воқеа кулгили тарзда ҳикоя қилинади. Қозининг нодон

Ахмоқ подшонинг доно хотини
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўз хотинларидан бирини қўйиб юбориши ва кейинчалик унинг олдига меҳмонга бориши ҳақида ҳикоя қилинади. Суҳбат давомида хотин подш

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Бўз бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай онанинг зулмидан қочиб, ўз бахтини топишга интилган Бўз бола ва унинг садоқатли дўстлари ҳақида ҳикоя қилади. Эртакда муҳаббат, садоқат ва

Ҳаммасини кўриш · 38 →

Шева материаллари

79 та
адағарба
Қорақалпоғистон Республикаси · етаклама арава

Ёш болаларни юришга ўргатиш учун қилинган уч ғилдиракли ёғоч аравача

ағари
Қорақалпоғистон Республикаси · оғирлик ўлчови
ағарй
Қорақалпоғистон Республикаси · оғирлик ўлчови

Кичик оғирлик ўлчови; юза ўлчови

айбағар
Қорақалпоғистон Республикаси · кунгабоқар

кунгабоқар

батïш
Қорақалпоғистон Республикаси · ғарб
белбоғар
Қашқадарё вилояти · бел

киши қоматининг бел боғлайдиган жойи, бел

Ҳаммасини кўриш · 79 →