Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«FAS» boʻyicha 156 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

68 ta
fas

ot Baʼzi sharq mamlakatlarida kiyiladigan, popuk qadalgan kesik konus shaklidagi bosh kiyim; hoji doʻppi.

Vazir baxmal fas kiygan. — Sharq yulduzi

Abdulvohid kichkina, choʻzinchoq boshidagi toza, koʻrkam sallani qoziqqa ildi-da, eski aynigan fasni — hoji doʻppini kiydi. — Oybek, Nur qidirib

Toʻliq maqola →
fasl
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Bir yilni tashkil etadigan toʻrt mavsumning biri (qish, bahor, yoz, kuz).

Toshkentda uch fasl yoz: Bahor — shoshgan ichki yoz. Yoz — katta va asl yoz. Kuz — kechikkan kechki yoz. — M. Shayxzoda, Toshkentnoma

Har faslning oʻz xislati bor. Har faslning — oʻz fazilati Uygʻun. Har faslning oʻz husn-latofati bor, degan gapni yil fasllari toʻgʻrisidagina emas, umr fasllari toʻgʻrisida ham aytsa boʻlar ekan. — A. Qahhor, Asarlar

2. .

Asarning biror bobi, qismi. Kitob toʻrt fasldan iborat.

Bu borishdan [ Otabek] biror ish chiqara oldimi, yoʻqmi, bu toʻgʻrida biz kelasi fasllarning birida oʻrganarmiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Har oʻltirganda nahot bir hikoya yoki biron romanning bir faslini bitirolmasam. — A. Qahhor, Sarob

3. Vaqt, muddat, davr.

Oʻt solasan qalbimga, ey gul, Sevgi fasl tanlamas ekan. — J. Jabborov, Togʻlar sadosi

Sevishmak goʻzal fasl, sevgi yoshlik muttasil. — Gʻayratiy

  • Uygʻonish fasli Ayon bir xislating bordir azaldan, Seni atamishlar uygʻonish fasli. — A. Oripov, Yillar armoniFasli bahor koʻchma Umrning eng yashnagan, kamolga yetgan davri. Hojixonning fasli bahori ham, husn-u malohati ham, kuch-u quvvati ham tugalishga qarab yuz tutdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Bir fasl Birpas, bir oz. Bir fasl jim boʻlgan mehmonxona ichida yana tapir-tupur, toʻpolon boshlandi. — S. Ayniy, QullarJanoblari bir fasl oʻtirib tursalar, hozir olib chiqaman. — Oltin beshik
Toʻliq maqola →
fasad

ot Uy, binoning old tomoni.

Xaloyiq gurullab, fasaddagi singari chiroqlar bilan yoritilgan foyega va undan uch eshik orqali zalga kirdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻliq maqola →
FASIQ

[a.]

oʻzbekchaaxloqsiz, fosiq, nobopruschaбеспутный, нечестивыйinglizchaimmoral

Bor ičmä fasadqa qatïlma yïra, zina qïlma fasiq atanma tur-a Sharob ichma, fasodga yaqin yurma, zino qilib, fosiq nomini olma – Ne pey vino, ne prinimay uchastiya v besporyadkax, bud podalshe [ot nix], не совершай прелюбодеяний, не слыви беспутным, нечестивым

Toʻliq maqola →
fasod
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Tirik organizmning yalligʻlanishi, chirishi tufayli vujudga keladigan qoʻlansa hidli sargʻish-koʻkish quyuqroq suyuqlik; yiring.

Fasod bogʻlagan yara. Yaraning fasodini chiqarmoq.

Difterit kasalligi yuzaga chiqqanda, tomoqda oq fasod paydo boʻladi. — N. Ismoilov, Kasallarni parvarish qilish

Fasodni siqib chiqaraman, deb yarani gazak oldirib qoʻydim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Fitnalik bilan qilingan gʻiybat, igʻvo.

poytaxt osoyishtaligini buzgan ahli fitna va fasod ham jazodan xoli qolmasligi lozim. — Oybek, Navoiy

Oʻzaro talashlar, fitnayu fasod Mehnatni, savdoni, qoʻshiqni ezdi. — M. Shayxzoda, Toshkentnoma

3. Yaramas, chirkin.

Turkistondan darhol qochish kabi fasod xayollarga bormaylik. — K. Yashin, Hamza

  • Fasod olmoq 1. Fasod bogʻlamoq, yiringlamoq. Yara fasod oldi;
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 68 →

Taʼriflar ichida

4 ta
rafiqa

rafiqa 1 Dugona, oʻrtoq, doʻst. Umr yoʻldoshi, xotin, yor. Farzandim, otam, rafiqam — mendin soʻng yonar chirogʻim— ana shu doʻstlarim. S. Siyoyev, Yorugʻlik Ishdan horib

yuz

yuz 1 Odam boshining old tomoni, old tomondan koʻrinishi; bet. Choʻziq yuz. Qizil yuz. Kulcha yuz. Yuzini yuvmoq. Boshqalar boʻlsa, Niyoz qushbegining soʻzidan keyin hoji

yuz

yuz 1 Odam boshining old tomoni, old tomondan koʻrinishi; bet. Choʻziq yuz. Qizil yuz. Kulcha yuz. Yuzini yuvmoq. Boshqalar boʻlsa, Niyoz qushbegining soʻzidan keyin hoji

hojidoʻppi

hojido‘ppi Hajdan qaytganlar sovgʻa tariqasida olib kelgan, asosan Turkiyada odat boʻlgan, qizil rangli, ichi chuqur, popukli bosh kiyimi; fas. Qarshidagi devorda ikki ki

Ertaklar

66 ta
Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Hammasini koʻrish · 66 →

Sheva materiallari

18 ta
Damsar
Samarqand viloyati · nafas

Nafas. Damsar urmoq (tortmoq) – nafas olmoq.

adishak
Qashqadaryo viloyati · yovuz maxluq qiyofasidagi afsonaviy kuch

yovuz maxluq qiyofasidagi afsonaviy kuch

ayna qapi
Xorazm viloyati · deraza tavaqasi

1. deraza; 2. deraza vazifasini ado etadigan ikki tabaqali kichik eshikcha

buk
Qashqadaryo viloyati · dim, issiq

dim, issiq, nafasni qaytaradigan

bäxxänä
Qashqadaryo viloyati · bogʻ uyi

bogʻda vaqtincha (issiq fasllar) yashash uchun solingan imorat

choʻpkak
Qashqadaryo viloyati · kuvida sariyogʻ ajratish uchun ishlatiladigan maxsus choʻp

kuvi ichidagi suzma va suvni chalib, yogʻini ajratish vazifasini bajaradigan maxsus choʻp

Hammasini koʻrish · 18 →