Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«DAST» boʻyicha 531 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

195 ta
dast
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Qoʻl 1.

Men Isfandiyor boʻlsam, dagʻdagʻali xat bitgan siyosatdonni topib, aning dasti panjasin kesib tashlayman. — S. Siyoyev, Avaz

Olmos yarashgandir mardning dastiga. — Malikayi ayyor

2. Shartta, tez; birdan.

U dast oʻrnidan turib, ayvonga chiqib ketdi. — Yosh kuch

Xotini sut sogʻayotgan paqirni taq etkizib yerga qoʻydi-da, dast oʻrnidan turdi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Ulugʻbek bu kitobni ustozning qoʻlidan dast yulib oldi va koʻzlariga surtdi. — B. Ahmedov, Ulugʻbek

  • Dasti baland ayn. qoʻli baland
  • Dasti uzun ayn. qoʻli uzun Dasti uzun aning, ako. — M. M Doʻst, Lolazor
  • Dast koʻtarmoq Bir zoʻr bilan yerdan uzib, tik koʻtarmoq, azot koʻtarmoq. Oʻgʻlini koʻrib, uni dast koʻtarib, bagʻriga bosdi. — Mirmuhsin, Ildizlar va yaproqlarAnzirat boltani dast koʻtardi-yu, Xoljonga qarab yugurdi. — Yoshlik
  • Dastidan 1. Sababli, tufayli. Rost, akasi uning dastidan qamaldi. — YoshlikUkun chetda oh chekardim Gʻussalarning dastidan. — A. Oripov, Yillar armoniBu bolaning dastidan uyda na tesha qoldi, na qaychi. S. — Zunnunova, Koʻk chiroqlar;— Dod, bu rashkchi erning dastidan. — S. Ahmad, YulduzQoʻlga tushsa, ular bilar, Dastidan suluvlar yigʻlar. — Erali va SheraliSoʻqir, yovuz oʻlim, ming dod dastingdan — A. Oripov, Yillar armoni
Toʻliq maqola →
dasta
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. 1 Turli asboblarning qoʻl bilan ushlanadigan qismi; sop.

Bolta dastasi. Pichoq dastasi.

Pichoq dastasini qattiq qisganidan, tirnogʻi kaftiga botib ketdi. — Yoshlik

Dastasi boʻlmasa, qilich ham kesmaydi. — Qanotli soʻzlar

U kichkina ketmonini yerga qadab, dastasiga oʻtirdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Tutqich, tutqa, qabza.

Eshikning dastasi.

[

Gulnor] Bir qoʻli bilan derazaning dastasini ushladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bekning chayir qoʻli begona chamadonning dastasini ushlaganicha tinchidi. — A. Muxtor, Tugʻilish

Chashkaning dastasidan tutib, qora choy ichsa, juda gashtli boʻladi. — N. Aminov, Qahqaha

3. Musiqa asbobining tor (ip, sim) tor-tilgan va qoʻl surib, parda bosiladigan qismi.

Dutorning dastasi.

4. Keli (oʻgʻir)da narsa oqlashda (tuyishda) ishlatiladigan tutqichli asbob, kelisop.

U dadasining qiyin-qistovidan keyin, kelini hovliga opchiqib, zarda bilan dastani toʻqillatib, sholi oqlardi. — S. Ahmad, Ufq

Azizxon bir gal shunaqa sholi oqlashda dastani shunday kuch bilan urgan ediki, tut toʻnkasidan qilingan keli ikkiga ajralib ketgan edi. — S. Ahmad, Ufq

Toʻliq maqola →
dastak
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. 1 Turli qurilmalarning richag asosiga qurilgan qismi; richag. Tegirmon qulogʻining dastagi.

2. Dasta, sop, tutqa.

Uning [beshikning] dastagi-yu yoʻrgʻasi, qasqoni-yu tagbozisi shunchalik mahkam zichlanardiki, oylab toʻxtamay tebratganda ham, biror joyidan gʻiyq etgan tovush chiqmasdi. — Yoshlik

3. Biror harakat uchun asos, tayanch qilib olingan yoki tayanch boʻlib xizmat qiluvchi narsa (dalil, hujjat, bahona va shu kabilar).

Homidning bu gapi unga katta dastak boʻldi. — A. Qahhor, Sarob

Bu [baliq, ovlash] otaning yana bir tirikchilik dastagidir. — H. Gʻulom, Mashʼal

4. Oyoq kiyimining tovonni aylantirib olgan va boshliqqa biriktiriladigan orqa qismi. Etikning dastagi. Kavushning dastagi.

Mahkam aka botinkani qoʻliga olib, dastagini kerib berdi. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

Toʻliq maqola →
dastor
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Salla I.

Hirot chapanilari dastorni boshlariga naridan-beri chulgʻab, jomega kelgan edilar. — Oybek, Navoiy

Meʼmor dastorini boshiga qoʻndirib, qiblaga yuzini toʻgʻriladi. — Mirmuhsin, Meʼmor

  • Dastor olma Anjirsimon yalpoq olma. Dastor qovoq Koʻrinishi boshga, taram-taram qilib oʻralgan dastorga oʻxshash qovoq xili. Bu tomonda aymoqi tok soʻrisi, u tomonda dastor qovoq chirmashgan edi. — A. Muxtor, Kumush tola
Toʻliq maqola →
dastur
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

ot 1. Muayyan maqsad, ish-harakat yoki tadbirning oldindan belgilab chiqilgan yoʻl-yoʻrigʻi, uni amalga oshirishning tartibi, qonun-qoidasi; programma.

Sogʻlom avlod dasturi. Davlat tilini amalga oshirish dasturi.

U

xoksor, dono, kamsuqum shoirdan hamisha iliq bir soʻz eshitadi, oqilona bir dastur oladi. — S. Siyoyev, Avaz

Bugun oʻtkazilyotgan siyosatimiz aniq, muddao ravshan, taraqqiyot dasturimiz mavjud. — Gazetadan

Mehnatga hurmat — axloqning yuksak dasturlaridan biridir. — Oybek, Nur qidirib

2. Bajariladigan tadbirlar tartibi, qilinadigan ishlar roʻyxati.

Anjuman dasturi.

  • Dastur tutmoq Qoʻllanma sifatida amal qilmoq.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 195 →

Taʼriflar ichida

20 ta
seytnot

seytnot Shaxmat va shashka oʻyinida: dast-labki yurishlar uchun belgilangan vaqt ortiqcha sarflanib, keyingi yurishlarni oʻylash uchun vaqt yetishmasligi; vaqt tanqisligi

simvolizm

simvolizm Simvollar, ramzlar majmui. 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida dast-lab Fransiyada, keyin Yevropaning boshqa mamlakatlarida paydo boʻlgan adabiy oqim [Simvolizmda

shumshaymoq

shumshay Boʻshashgan, junjikkan, ezgin holatda boʻlmoq. Ichkari hovlida keksa Meʼmor atrofida qizi va xotini shumshayib oʻtirishardi. Mirmuhsin, Meʼmor [Mingboshining] Ha

shirin

shirin Shirasi oʻtkir, shirali. Shirin qovun. Shirin ichimlik. Shirin mevalarga oʻrgangan ogʻizlariga bu yerning nordon neʼmatlari yoqmadi. Oybek, Quyosh qoraymas Taʼmi y

boʻz

bo‘z Xom pishitilgan paxta ipidan qoʻl dast-gohida toʻqilgan mato. Malla boʻz. Soʻz emgak boʻlar, boʻz — koʻylak. Maqol Arqogʻini koʻrib, boʻzini ol, Onasini koʻrib, qizi

boʻz

bo‘z Xom pishitilgan paxta ipidan qoʻl dast-gohida toʻqilgan mato. Malla boʻz. Soʻz emgak boʻlar, boʻz — koʻylak. Maqol Arqogʻini koʻrib, boʻzini ol, Onasini koʻrib, qizi

Hammasini koʻrish · 20 →

Ertaklar

77 ta
Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Hammasini koʻrish · 77 →

Sheva materiallari

239 ta
Chorsi kumush
Fargʻona viloyati · Chorsi kumush

pichoqchilikda qushpichoq (kachkart) ning dastasiga yopishtirilgan chiroyli bir metall bo'lak

DUM, döm
Fargʻona viloyati · dum

temirchilikda 1) o'roq dumi — o'roqning dastaga kiradigan ingichka qismi, 2) aravamix dumi — mixning to'g'inga qoqiladigan ingichka qismi; na'lchilikda - na'lni

Dasxoyis
Fargʻona viloyati · Dastchoʻkich
Shadaburarra
Fargʻona viloyati · shadaburarra

Burarra (arra) turi (qismlari: tigʻ, quloq, oʻrtaliq, dasta, boshliq, dasband)

abdasta
Andijon viloyati · obdasta

ichiga suv quyib, bet-qoʻl yuvish uchun choʻyandan quyilgan idish

Hammasini koʻrish · 239 →