Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«.NI» boʻyicha 412 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

196 ta
nil
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Baʼzi oʻsimliklardan kimyoviy yoʻl bilan ajratib olinadigan koʻk boʻyoq, oltin rang bilan tovlanadigan koʻk kristall modda.

2. Koʻzga surma, yuzga yasama xol qoʻyish uchun qoʻllanadigan mis surmachoʻp (mil V).

Chiroyliroq xotin-qizlarni va yosh oʻgʻlonlarni choʻmiltirganda, juda katta ahamiyat berilar qoshlari terilar, koʻzlariga surma va yuzlariga nil bilan yasama xollar qoʻyshshr edi. — S. Ayniy, Qullar

3. Maʼlum bir narsaning uchi (mil I).

Yusupov miltiqning nilini osmonga qaratdi-da, tepkini bosdi. Yorugʻ osmon gumburlab ketdi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

  • Boʻyoqchining nilimi? — Daraxt oʻstirish boʻyoqchining nili emas, — dedi Komiljon. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
Toʻliq maqola →
nido
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Biror kayfiyatni, his-tuygʻuni ifodalovchi ovoz, tovush. ◆—

Qayoqdanam bu baloga yoʻliqdim, uf-f, — Xoʻjabekovning koʻkragidan tubsiz pushaymon nidosi uzilib chiqdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Hayqiriq, aytilgan fikr.

Buxoriy xarsangtosh yotqizilgan aylanma koʻchalardan borar ekan, koʻnglida bir nido bor edi: Mening tinchgina ishlashimga imkoniyat bermayotirlar! — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Chaqiriq, daʼvat, undov.

Toʻliq maqola →
nima
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

olm. 1. Predmet, voqea-hodisa haqida soʻroqni ifodalaydi.

Bu nima? Nima yangilik bor? Sizga nima kerak edi? Otingiz nima.

Toshkentdan nimalar keltirdingiz, bek aka? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Ritorik soʻroq gaplarda inkor maʼnosini bildiradi.

Dunyoni suv bossa, oʻrdakka nima qaygʻu? — Maqol

Yurt ishiga gʻamxoʻrlik qiladigan odamlar bor. Sanlarga nima. — Oybek, Tanlangan asarlar.

3. Belgi haqida soʻroqni bildiradi; qanday?

Nima gunoh qildim? — Oybek, Tanlangan asarlar

Margʻilonga nima yumush bilan kelgan edingiz? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Qarindoshlik munosabatlari maʼnosida kim oʻrnida ishlatiladi.

U mening nimam boʻladi? Siz Karimning nimasi boʻlasiz?

5. Soʻroq gaplarning boshida umumiy soʻroqni bildiruvchi soʻz-gap sifatida kelib, soʻroqni kuchaytiradi, taʼkidlaydi.

Nima, madrasani bitirtirib, machitga imom qilasizmi? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

— Nima, biron narsa tushib qoldimi? — beparvo soʻradi Salim. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Nima boʻldi? 2. Qanday natija bilan tugadi. Unga nima boʻldi?;Ish nima boʻldi? Nima gap? Voqea nimadan iborat?
  • Nima uchun?
  • Nima qilaman (yoki qilasan, qiladi) Menga (senga, unga) nima keragi bor, boshimga uramanmi. Men buni nima qilaman? Nima qilasan yolgʻon gapirib?Xoʻsh, u [Yoʻlchi] tentakni qutqazib nima qilasan, jiyan? — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Nima qildi? Ne boʻldi?, qanday hodisaga yoʻliqdi? Sizga nima qildi?
  • Nima qilay Qanday qilay, nachora, iloj qancha. Gapga koʻnmasa nima qilay.
  • Bir nima Noaniq narsa, predmetni ifodalaydi; nimadir.
  • Nimasi? Soʻzlovchining biror narsa yoki xatti-harakatdan taajjublanganligini yoki noroziligini bildiradi. Kanizak bilan oʻynashganing oʻynashgan, Sidiqjonning xotinini chaqirtirib, ikkovini urishtirganing, Anzirat xola bechorani urdirganing nimasi? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.
  • Nimasini aytasan (yoki aytasiz)
Toʻliq maqola →
nina
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Igna.

Shakarxonning angishvonasi teshilib, barmogʻiga nina kirib ketmaganda, qoʻshiq tong otguncha yangrashi turgan gap edi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Chindan kolxozning ninasiga teggan boʻlsa, tuya qilib toʻlataman. Bilasan-ku qattiqqoʻlligimni! — S. Anorboyev, Oqsoy

  • Ninaday gap Arzimagan, ahamiyatsiz gap. Gapni koʻp choʻzma, qayerdaligingni bilasanmi? Ninaday gap bu yerda tuyaday boʻladi-ya! — dedi Temir xotiniga. — B. Rahmonov, Yurak sirlari
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 196 →

Taʼriflar ichida

215 ta
qoʻni-qoʻshnichilik

qo‘ni-qo‘shnichilik Qoʻni-qoʻshnilarning oʻzaro bordi-keldi munosabatlari; qoʻshnichilik. Ammo hozir qishloq joylarda ham qoʻni-qoʻshnichilik, hamsoyachilik hamin qadar.

AŠNÏ

oshna, og‘ayni, qo‘ni-qo‘shni– сосед, друг – neighbour, friend. Qanï qošnï-ašnï sewïnč qadyuqa eš – Sevinch va qayg‘uga sherik bo‘ladigan qo‘ni-qo‘shni oshna-og‘aynilar q

qoʻni-qoʻshni

qo‘ni-qo‘shni Yaqin atrofda yashovchi kishilar, qoʻshnilar (bir-biriga nisbatan). Xushroʻyga bolalik chogʻidayoq uy ichi va qoʻni-qoʻshni shaddod deb ism berganlar, chunk

qoʻshni

сосед; соседний, соседский; qo'ni-qoʻshni соседи; qoʻshnimning arqoni devoldan oshib tushdi загадка соседская верёвка через дувал перешла (Тыква); hovli olma, qoʻshni ol

Hammasini koʻrish · 215 →

Ertaklar

1 ta
Eng katta zulm
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻz qiziga zulm qilgan podshoh va uning qizi haqida. Qiz otasining yomon niyatidan qochib, boshqa yurtga boradi va u yerda oʻz baxtini topadi.