Қидирув

от 1. Нарсаларнинг юқори томони; тепа; зид. паст.

Усти очиқ аравага юклар ортилди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ясси қора столларнинг ён-вери одамга, усти эса уюм-уюм китобга тўла. — П. Қодиров, Уч илдиз

Эрининг ёрдамида хонтахта устини ширинликлардан бўшатди. — С. Анорбоев, Оқсой

Дўконхона бурчагида усти ейилган, текис косиб тўнкаси — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ичга қарама-қарши томон; сирт.

Палтонинг усти. Идишнинг усти.

[Гулсумбиби] Усти кўк сирли катта челакни олиб, сигир соққани оғилхона томон кетди. — Ойбек, Танланган асарлар

Сидиқжон этикни чироққа солиб, устини, ичини кўрди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Саодатхон устига ҳеч нарса ёзилмаган, елимланган конвертни портфелига солиб қўйди. — С. Зуннунова, Янги директор

3. Кўчма Кийим, кийимлар мажмуи; уст-бош.

Усти юпун, қорни оч, озғин бола унинг ўзи эмасдек туюлди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Шу ҳам баҳонами? Устинг бут, қорнинг тўқ. Қордан қўрқасанми?! — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

4. кўчма Зимма, масъулият.

Ҳоким текшириб, ҳеч бир натижа чиқара олмагандан кейин, айбни карвонсарой қоровули устига қўяди. — Ш. Зуннун, Ҳийлакор ўғри

Бу ёʻлда қанча зарба бўлса, устимга олишга ҳозирман. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

5. 3-шахс эгалик ва жўналиш, ўрин-пайт ва чиқиш келишиклари аффикслари билан (устига, устида, устидан) кўмакчи вазифасида макон, пайт, обект каби муносабатларни ифодалайди.

Меъмор аравадан тушиб, бир муддат бўлса ҳам майса устига ёнбошлади. — Мирмуҳсин, Меъмор

Қўрғонбеги от устида қўрғоннинг у бошидан бу бошига чопарди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Чой устида эри руҳиясини кузатади, унинг нечундир кайфи бузуқ — Мирмуҳсин, Топилган ҳусн

Пастда қамишзор ботқоқлик ва унинг устидан ўтган узун ёғоч кўприк бор эди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Домла икки шиша пивонинг устидан юз грамм ароқни битта отиб, ўрнидан турди. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза

ўзбекчабепарво бўлмоқ, беғам бўлмоқрусчабеспечностьинглизчаcarelessness

Осанма, ўлüм келгä тутя яқа Беғам бўлма, ўлим қачон келиб ёқангдан олишини билмайсан

Не будь беспечным, смерть придет и схватит за ворот

Do not be careless, death will come and grab for the gate — ҚБН, 409₁; ҚБН, 5591; 205б1

ўзбекчакичкина, майда, ғийбатрусчамаленький, пересудинглизчаgossip, scandal

Уšақ сўз эдäрмä емä кекнäмä Ғийбат билан машғул бўлма, кек-гина қилма

Не занимайся пересудами, не приходи в ярость из-за наговоров

Do not engage in gossip, do not get furious because of the slander — ҚБН, 308₁₅; ҚБН, 4197; 155а15

майдаламоқрусчаизмельчать, крошитьинглизчаmake small

Тили сўздä язса уšäтüр тиšин Тили сўзда хато қилиб қўйса, тишини ушатади (синдиради)

Если язык не будет разборчив в отношении слов, он искоршит зубы

If the language is not picky about words, it will ruin the teeth — ҚБН, 188₃; ҚБН, 2476; 95а3

от тар. Деҳқончиликдан келадиган даромаднинг ўндан бири ҳисобидан олинадиган солиқ.

Хазинани бойитаман деб, халқни гадо қилдингиз ушр деб оласиз, улоғ деб оласиз. Уйғун ва И. — Султон, Алишер Навоий

Ўлпон-у ушр солиқлари раиятни тобора қашшоқлаштириб, тинкасини қуритди. — Мирмуҳсин, Меъмор

ушу [хит.\ спрт. Шахсни камолотга етказишнинг фалсафий, ахлоқий ва руҳий-жисмоний (психофизик) жиҳатларга асосланган, турли хил қуроллар билан ёки қуролсиз жанг олиб бориш усулларини қамраб олувчи махсус жисмоний машқлардан иборат анъанавий хитойча ҳарбий санъатлар мажмуи